Chợ Sài Gòn còn đương buôn bán

Chợ Sài Gòn ( 10.773,106.698): Chợ Bến Thành hay chợ Sài Gòn là ngôi chợ lịch sử của Sài Gòn xưa và nay. Chợ được người Pháp xây dựng năm 1860 đơn sơ nằm trên đại lộ Charner (nay là đường Nguyễn Huệ), bên bờ kinh Lớn (hay kinh Lấp, kinh Charner, đã bị lấp và thay bằng đường xe điện). Tuy ngôi chợ đã xuất hiện từ rất sớm trên nhiều bưu ảnh nhưng chưa bao giờ cái tên Bến Thành được viết một cách chính thức. Trên các bưu ảnh xưa, chợ được gọi bằng nhiều tên như chợ trung tâm, chợ chính (marché central), có khi chỉ ghi vỏn vẹn là chợ (marché), hoặc chợ Sài Gòn (marché de Saigon).

Từ năm 1914, chợ Bến Thành được dời về vị trí hiện nay với quy mô rộng lớn và khang trang hơn. Dù vậy, trong các bưu ảnh vẫn không nhắc cái tên chợ Bến Thành: có bưu ảnh ghi là toà nhà trung tâm (Les Halles Centrales), chợ lớn (grand marché - không viết hoa kiểu tên riêng), nhưng đa số được ghi một cách chung chung là chợ trung tâm, chợ chính (marché central), và cổng chợ chưa bao giờ treo bảng tên.

Khi tiếp quản ngôi chợ Bến Thành từ người Pháp sau năm 1954, chính quyền Sài Gòn vẫn không treo bảng tên ở cổng chợ. Phía trên mặt tiền chính của chợ chỉ là một mảng tường quét vôi màu vàng cam. Chỉ có một thời gian ngắn chợ được đặt tên là chợ Quách Thị Trang để ghi nhận sự kiện cô nữ sinh Quách Thị Trang ngã xuống trong cuộc biểu tình chống chế độ Ngô Đình Diệm tại công viên Diên Hồng (trước cửa Nam) năm 1963. Nhưng bảng tên chợ Quách Thị Trang cũng chỉ tồn tại thời gian ngắn rồi bị lặng lẽ gỡ đi.

Năm 1975, người Sài Gòn cũng như các nơi quen gọi phần sót lại của ngôi chợ trên đường Nguyễn Huệ là chợ Cũ và chợ Bến Thành là chợ Mới hay chợ Sài Gòn. Sau năm 1975, chợ lần đầu tiên chính thức được đặt bảng tên chợ Bến Thành trước cổng chính (cổng Nam) và từ đó đến nay trở thành tên gọi phổ biến với mọi người.

Hình: Chợ Bến Thành cũ trước năm 1914

Hình: Chợ Bến Thành xưa

Hình: Chợ Bến Thành xưa

Hình: Chợ Bến Thành ngày nay

Ông Tơ: Nguyệt lão hay ông Tơ, bà Nguyệt đều chỉ vị các vị thần linh cai quản việc xe duyên, kết nối tình cảm giữa nam nữ. Bà Nguyệt là người chủ trì hôn nhân, còn ông Tơ là người sắp đặt việc xe duyên bằng những sợi dây tơ hồng định mệnh. Truyền thuyết này xuất xứ từ truyện chép trong sách Tục huyền quái lục 續玄怪錄 của Lý Phục Ngôn 李復言 đời Đường. Theo truyện, Vi Cố 韋固 đi kén vợ, gặp một ông cụ ngồi dựa túi xem sách dưới bóng trăng. Anh ta hỏi, thì ông cụ bảo sách ấy chép tên những người lấy nhau và túi ấy đựng những sợi chỉ hồng (xích thằng) để buộc chân hai người phải lấy nhau, không sao gỡ ra được nữa. Anh ta hỏi phải lấy ai, thì ông cụ chỉ một đứa bé lên ba tuổi ở trong tay một người đàn bà chột mắt đem rau ra bán ở chợ mà bảo đó là vợ Vi Cố. Vi Cố giận, sai người đâm con bé ấy, nhưng nó chỉ bị thương. Mười bốn năm sau, quả nhiên Vi Cố lấy người con gái ấy.