Vương Chiêu Quân từ 王昭君辭 • Bài từ nàng Vương Chiêu Quân

Ta vốn nhà nền nếp
Sắp sang đất Thiền Vu
Kẻ đi lời chửa hết
Phía trước đã bay cờ
Hầu tớ dàn dụa lệ
Ngựa xe cũng ngẩn ngơ
Thương nhau quặn gan ruột
Vạt lụa hoen lệ mờ
Ngày lại ngày dầu dãi
Rồi đến cõi Hung Nô
Lều vải làm cung điện
"Yên Chi" đổi xưng hô
Đất lạ luôn đau đáu
Giàu sang mà chi giờ
Cha con cùng làm nhục
Vừa sợ lại vừa dơ
Muốn chết không phải dễ
Ẩn nhẫn kiếp sống thừa
Sống thừa càng tủi cực
Phẫn uất rối tơ vò
Muốn nhờ cánh hồng nhạn
Cưỡi vút nẻo mây mờ
Hồng nhạn cũng hờ hững
Đứng ngồi đều thẫn thờ
Xưa là ngọc hộp quý
Nay lại hoá phân khô
Hoa sớm không thoả dạ
Đành rầu như cỏ thu
Nhắn nhủ người hậu thế
Chớ có lấy chồng xa

Vốn dòng Hán tộc trung nguyên
Lìa vua đi lấy chúa Phiên đất Hồ
Tiền khu quân vội phất cờ
Người đi kẻ ở lời chưa dứt lời
Đau lòng ly biệt lệ rơi
Xót xa ngựa cũng nhìn trời hý vang
Hận lòng đứt ruột xé gan
Bước đi một bước lệ tràn thấm khăn
Đường xa muôn dặm quan san
Tháng ngày ruổi gấp đến thành Hung nô
Lễ đón tiếp khéo bày trò
Đổi tên Yên thị dân Hồ từ đây
Tha hương lỡ phận lạc bày
Vàng son chi lắm lưu đày đó thôi
Liều thân toan chết cho rồi
Còn hơn tủi nhục quê người bơ vơ
Chết không chết, sống sống hờ
Đành thân khách trọ cho qua ngày tàn
Sầu càng nghĩ, hận càng tràn
Lệ sầu càng trút càng tan nát lòng
Những mong chắp cánh chim hồng
Vàng son vứt bỏ xổ lồng bay xa
Xưa sao trong ngọc trắng ngà
Giờ sao nhơ nhuốc cánh hoa nhấn bùn
Trời xuân rạng rỡ sớm hôm
Riêng ta hiu hắt nỗi buồn tàn thu
Mong người sau thấu hiểu cho
Vợ Hồ một kiếp sống thừa thương đau

Gió bấc xa đưa ngàn vạn dặm
Ngẩn ngơ tựa cửa ngóng trăng về
Cỏ phong ưu, thảo nguyên bát ngát
Bên hồ tiếng đàn tỳ bà ngân nga
Hóa án mây mù bay về nơi vô tận
Nàng là tiên nữ giáng trần
Cô gái Hán đẹp xinh bội phần
Thảo nguyên tươi đón gió xuân
Nhìn kia có thấy làn khói bếp vấng vương ngôi lều bạc
Nỗi tương tư dài dằng dặc khôn cùng
Khối tình này phải hỏi trời xanh
Dẫu hối hận ngàn năm
Chớ oán đã nỡ để mất nữ nhi hồng
Sông dài sáng trong sánh cùng vầng dương
Khối tình này phải hỏi thấu trời xanh
Dẫu hối hận ngàn năm
Tiếng sáo khua chớ oán hờn dương liễu
Hãy đời đời yêu thương vương vấn mãi bên nhau.

Vốn con nhà gia giáo
Gả sang chỗ Thiền vu
Câu biệt ly chửa dứt
Phía trước rợp bóng cờ
Gia nô trào tuôn lệ
Ngựa xe cũng thẫn thờ
Đau thương lòng quặn thắt
Lụa châu vướng lệ trơ
Đường dài xa tít tắp
Vào đến xứ Hung Nô
Chăng lều nên cung thất
Yên chi: vạn kẻ hô
Đất khách luôn nơm nớp
Giàu sang cũng hững hờ
Cha con cùng lăng nhục
Ngẩng lên thấy sững sờ
Sát thân nào đâu dễ
Lặng im kiếp sống nhơ
Sống nhơ càng vô vị
Phẫn uất dạ vương tơ
Muốn như hồng tung cánh
Bay khuất nẻo mây mờ
Cánh hồng không ngoảnh lại
Tháng năm luống ngẩn ngơ
Xưa làm ngọc trong tráp
Nay hoa cắm phân khô
Hoa sớm không thoả chí
Trời thu cỏ tiêu sơ
Nhắn lại cho hậu thế
Chồng xa chớ có mơ

Thiếp là con gái nhà lành;
Mà nay phải đến cung đình Thiền Vu.
Biệt ly chưa kịp cáo từ;
Quân tiền khu đã dong cờ ruổi mau.
Bộc tòng rơi lệ biệt nhau;
Kéo xe ngựa cũng bi sầu hí vang.
Buồn đau như xé tâm can;
Đầm đầm dải ngọc hai hàng châu sa.
Chân đi mỗi bước mỗi xa;
Hung Nô thành nọ chốc đà tới nơi.
Lều vòm đưa thẳng một thôi;
Yên Chi danh hiệu trao ngay tức thì.
Nước người há dễ yên bề?
Tuy rằng cao quý, chẳng hề vẻ vang.
Cha con nối tiếp nhục mình;
Mắt nhìn mà thẹn mà kinh bao là.
Sát thân có dễ đâu mà;
Lặng thinh đành sống cho qua kiếp thừa.
Kiếp thừa nào có chi ưa;
Đớn đau uất tích chẳng vừa niềm tây.
Nguyện xin mượn cánh hồng bay;
Để ta rong ruổi đường dài dặm xa.
Chim hồng chẳng ngó đến ta;
Một mình lặng đứng xót xa kinh hoàng.
Xưa là ngọc cất hộp vàng;
Nay hoa nhài cắm bẽ bàng phân trâu.
Hoa thơm nào đủ vui đâu;
Cam lòng nằm với cỏ thâu xanh rờn.
Truyền lời lại với thế nhân;
Lấy chồng cõi lạ muôn phần khổ đau.