清平調其一

雲想衣裳花想容,
春風拂檻露華濃。
若非群玉山頭見,
會向瑤臺月下逢。

 

Thanh bình điệu kỳ 1

Vân tưởng y thường, hoa tưởng dung,
Xuân phong phất hạm, lộ hoa nùng.
Nhược phi Quần Ngọc sơn đầu kiến,
Hội hướng Dao Đài nguyệt hạ phùng.

 

Dịch nghĩa

Nhìn mây nhớ đến xiêm áo, thấy hoa nhớ đến dung nhan,
Gió xuân thổi nhẹ qua hiên, sương hoa nồng nàn.
Nếu không phải người ở mé núi Quần Ngọc,
Thì cũng là thấy ở dưới trăng chốn Dao Đài.


(Năm 743)

Thanh bình điệu là một điệu nhạc danh tiếng được mọi người ái mộ dưới đời Đường. Theo Nhạc sử, trong năm Thiên Bảo, khi Lý Bạch ở toà Hàn Lâm, trong cung mới bắt đầu trồng một loài hoa mẫu đơn rất quý, được gọi là mộc thược dược. Tại đình Trầm Hương, người ta trồng bốn loại quý nhất vừa mới tìm ra. Ngày hoa nở đầu tiên, Đường Minh Hoàng đưa Dương Quý Phi đến thưởng hoa. Ban nhạc do nhạc trưởng Lý Quý Niên điều khiển, toan cất tiếng hát, Đường Minh Hoàng ngăn lại và nói: “Thưởng danh hoa, đối phi tử, sao lại dùng những bài hát cũ?” Rồi Minh Hoàng truyền Lý Quý Niên cầm giấy hoa vàng đòi Lý Bạch đến, bảo Lý Bạch làm ngay ba bài Thanh bình điệu. Bấy giờ Lý Bạch còn say rượu (có nơi nói Dương Quý Phi phải phun nước lạnh vào mặt mới bàng hoàng tỉnh lại) liền vung bút viết ngay ba bài.

Giai thoại này còn thêm một biến cố nhỏ. Cũng trong thời gian được vua yêu chuộng, một hôm trong lúc say rượu, Lý Bạch đã đưa chân cho Cao lực sĩ tháo giày cũ thay giày mới vừa được vua ban sủng ái, Cao lực sĩ đành phải làm nhưng trong lòng căm giận, liền nhân bài hát này, dèm pha với Dương Quý Phi rằng Lý Bạch có ý ngạo mạn khi ví Dương Quý Phi với nàng Triệu Phi Yến (kỳ 2), một phi tần thất sủng của vua Thành Đế nhà Hán. Vì thế mà nhiều lần Minh Hoàng muốn phong quan chức cho Lý Bạch nhưng vẫn không thành, vì Dương Quý Phi cản trở. Lý Bạch không tiến thân được ở Trường An, phải xin vua trở về quê, rồi đi ngao du, vui với danh lam thắng cảnh của miền trung và nam Trung Hoa.

Thanh bình điệu quả là một bài thơ định mệnh. Được quân vương sủng ái, đãi ngộ như tân khách cũng nhờ nó, mà công thành dở dang cũng vì nó. Nhưng có lẽ tiền định cả. Trời cao đã không để cho Lý Bạch say men chính quyền hay nhẹ bước đường mây. Bắt Lý Bạch phải say rượu, say thú phong lưu, say văn chương thi phú, phải dang dở trên đường tiến thân, thì hậu thế mới được thưởng thức mấy ngàn bài thơ trác tuyệt, văn học sử Trung Hoa mới có nhà thơ tiên của vạn đời.

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 4 trang (32 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2] [3] [4] ›Trang sau »Trang cuối

Ảnh đại diện

Bản dịch của Đỗ Bằng Đoàn, Bùi Khánh Đản

Áo như mây nổi mặt hoa cười
Gió nhẹ qua hiên hạt móc tươi
Ví chẳng phải người trên núi Ngọc
Dưới trăng âu hẳn khách Dao Đài

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lê Nguyễn Lưu

Dáng phảng phất hoa, áo quyện mây,
Ngoài hiên gió thoảng móc hoa đầy.
Đầu non Quần Ngọc như chưa thấy,
Dưới nguyệt Dao Đài hẳn gặp đây.


Nguồn: Đường thi tuyển dịch, NXB Thuận Hoá, 1997
tửu tận tình do tại
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Trọng Tạo

Mây ngỡ áo xiêm, hoa tưởng mặt
Gió rung hoa đẹp ánh sương cài
Không phải là tiên nơi Quần Ngọc
Cũng gặp dưới trăng chốn Dao Đài.

chia cho em một đời say
một cây si/ với/ một cây bồ đề
tôi còn đâu nữa đam mê
trời chang chang nắng tôi về héo khô
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Anh Nguyên

Áo tưởng mây, mặt tưởng hoa,
Gió xuân, hoa móc mượt mà thắm tươi.
Nếu không Quần Ngọc dạo chơi,
Dưới trăng đã gặp hội nơi Dao Đài...

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Văn Dũng Vicar

Áo ngỡ mây hoa tưởng mặt ai
Gió xuân hoa động đẫm sương mai
Chẳng phải đầu non tiên Quần Ngọc
Cũng gặp dưới trăng chốn Dao Đài

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Các bác phân tích câu đầu tiên xem thế nào

các bác phân tích câu đầu tiên xem thế nào

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Trần Đông Phong

Áo mây, hoa sắc nhớ mong
Gió xuân phất mái, cánh hồng đượm sương
Ngỡ không Quần Ngọc thấy nàng
Dao Đài dưới ánh trăng vàng gặp nhau.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn mạnh tuân

Mây ngỡ xiêm y hoa ngỡ người
Gió xuân thức giấc giọt xương rơi
Ví không tiên nữ nơi quần ngọc
Ắt hẳn hằng nga chốn nguyệt cung

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Minh

Áo quyện như mây mặt tựa hoa
Bên hiên gió thoảng ngát hương xa
Nếu non Quần Ngọc chưa từng gặp
Dưới nguyệt đài Dao hẳn thấy qua.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Minh

Áo quyện như mây mặt tựa hoa
Bên hiên gió thoảng ngát hương xa
Nếu non Quần Ngọc chưa từng gặp
Dưới nguyệt đài Dao hẳn thấy qua.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời

Trang trong tổng số 4 trang (32 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2] [3] [4] ›Trang sau »Trang cuối