Bình luận nhanh 0

Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.

Đinh Tiên Hoàng 丁先皇

Thơ » Việt Nam » Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn » Đặng Minh Khiêm » Thoát Hiên vịnh sử thi tập » Quyển thượng » Đế vương trung

☆☆☆☆☆ 34.00
Ngôn ngữ: Chữ Hán
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
Thời kỳ: Hậu Lê, Mạc, Trịnh-Nguyễn
2 bài trả lời: 2 bản dịch
Từ khoá: Đinh Tiên Hoàng (8)

Một số bài cùng từ khoá

Một số bài cùng tác giả

Một số bài cùng nguồn tham khảo

Đăng bởi hongha83 vào 25/06/2017 14:34, đã sửa 2 lần, lần cuối bởi hongha83 vào 25/06/2017 14:37

丁先皇

瑞應黃龍啓帝王，
削平十二使君彊。
守身不謹重門戒，
禍起丁丁國繼亡。

 

Đinh Tiên Hoàng

Thuỵ ứng hoàng long khởi đế vương,
Tước bình thập nhị sứ quân cường.
Thủ thân bất cẩn trùng môn[1] giới,
Hoạ khởi Đinh Đinh quốc kế vong (vương)[2].

 

Dịch nghĩa

Rồng vàng ứng điềm lành xuất hiện đế vương,
Dẹp yên được mười hai sứ quân hùng mạnh.
Lời răn “trùng môn” còn đó mà giữ mình không cẩn thận,
Vạ ập tới hai cha con họ Đinh, nước theo đó mà mất.


Tiên Hoàng họ Đinh, huý Bộ Lĩnh, người động Hoa Lư[3], châu Đại Hoàng. Sách Việt giám thông khảo chép: “Vua khi tuổi còn thơ cầm đầu trẻ chăn trâu, chỉ huy bọn trẻ lấy bông lau làm cờ hộ tống phía trước phía sau, giống như nghi trượng của thiên tử. Người chú sợ tai vạ liên luỵ bèn đuổi đánh Bộ Lĩnh. Bộ Lĩnh chạy qua vũng Đàm Gia (nay là bến đò Điềm, xã Đàm Xá, huyện Gia Viễn) thì bị mắc lại. Chợt có hai con rồng vàng hiện ra hộ vệ. Người chú sợ hãi lui về. Đến khi lớn lên, Bộ Lĩnh làm con nuôi ông Trần Minh Lâm. Cuối cùng dẹp yên mười hai sứ quân.” Bản kỷ chép: Mười hai sứ quân gồm Ngô Nhật Khánh chiếm cứ Giao Thuỷ, Kiều Thuận chiếm cứ Hồi Hồ, Phạm Bạch Hổ chiếm cứ Đằng Châu, Ngô Khoáng chiếm cứ Tế Giang, Ngô Viết Nghi chiếm cứ Phù Vạn, Đỗ Cảnh Thạc chiếm cứ Siêu Loại, Ngô Xương Xí chiếm cứ An Điểm, Nguyễn Phu chiếm cứ Tiên Du, Nguyễn Siêu chiếm cứ Nguyễn Xá, Kiều Công Hãn chiếm cứ Phong Châu, Trần Công lãm chiếm cứ cửa bể Bố Hải, Nguyễn Khuê chiếm cứ Siêu Loại. Như vậy sử cũ cho rằng Đinh Tiên Hoàng là một trong mười hai sứ quân là không đúng.

Chú thích:
[1]
Hai chữ này xuất xứ từ Kinh dịch - Hệ từ: “Trùng môn kích thác, dĩ đại bạo khách” (đánh mõ canh ở nhiều tầng cửa để coi dè kẻ xấu), ý nói phải cảnh giác với kẻ xấu từ xa.
» Có 1 bài cùng chú thích: 
[2]
Vạ ập tới hai cha con họ Đinh, nước theo đó mà mất. Theo Toàn thư, Đinh Tiên Hoàng ăn yến ban đêm, say rượu nằm trong sân, bị nội quan Đỗ Thích giết chết. Thích còn giết luôn cả con Đinh Tiên Hoàng là Nam Việt Vương Đinh Liễn. Sau đó, Đinh quốc công Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền cùng Thập đạo tướng quân Lê Hoàn rước Vệ vương Đinh Toàn lên ngôi hoàng đế. Tuy vậy, thực tế quyền bính đều lọt vào tay họ Lê, vì thế mà mất nước.
[3]
Hoa Lư ( 20.250,105.973): Hoa Lư nay thuộc xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, là kinh đô của hai triều Đinh, Tiền Lê, là quê của Đinh Tiên Hoàng. Tương truyền Đinh Tiên Hoàng khi mới khởi nghĩa, lấy động Hoa Lư, một động còn có tên là Thung Lau hay Thung Ông, xưa thuộc xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn, làm nơi tập trận và căn cứ quân sự cho nghĩa quân Đinh Bộ Lĩnh. Nơi đây núi đá bao quanh kiên cố, lại nhìn ra sông Đáy. Kinh đô này tồn tại 42 năm (968-1010), gắn với sự nghiệp của ba triều đại liên tiếp là nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý với các dấu ấn lịch sử: thống nhất giang sơn, đánh Tống - dẹp Chiêm và phát tích quá trình định đô Hà Nội. Năm 1010, vua Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư về Thăng Long (Hà Nội), Hoa Lư trở thành cố đô. Các triều vua Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau đó dù không đóng đô ở Hoa Lư nữa nhưng vẫn cho tu bổ và xây dựng thêm ở đây nhiều công trình kiến trúc như đền, lăng, đình, chùa, phủ... Kinh đô Hoa Lư xưa nay chỉ còn là cố đô Hoa Lư với diện tích tự nhiên 13,87km² nằm trọn trong quần thể di sản thế giới Tràng An thuộc địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Cố đô Hoa Lư ngày nay
Hình: Cố đô Hoa Lư ngày nay

» Có 8 nội dung dùng giải nghĩa: 
» Có 7 bài cùng chú thích: 


[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (2 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của nhóm Hoàng Thị Ngọ

Gửi bởi hongha83 ngày 25/06/2017 14:34

Điềm ứng rồng vàng mở đế vương,
Dẹp yên một tá sứ tranh cường.
Giữ mình bất cẩn, quên phòng thủ,
Hoạ ập cha con, mất nghiệp vương.


Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)
☆☆☆☆☆ 23.00
Trả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Gửi bởi Lương Trọng Nhàn ngày 18/01/2019 16:00
Đã sửa 1 lần, lần cuối bởi Lương Trọng Nhàn vào 27/10/2019 19:40

Rồng ứng điềm lành xuất đế vương,
Dẹp mười hai sứ yên tranh cường.
“Trùng môn” cảnh giác không răn dạy,
Vạ ập cha con mất nghiệp vương.


☆☆☆☆☆ 32.33
Trả lời