Đề Hoa Lư Đinh đế từ 題花閭丁帝祠 • Đề đền thờ vua Đinh ở Hoa Lư

Hoa Lư ( 20.250,105.973): Hoa Lư nay thuộc xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, là kinh đô của hai triều Đinh, Tiền Lê, là quê của Đinh Tiên Hoàng. Tương truyền Đinh Tiên Hoàng khi mới khởi nghĩa, lấy động Hoa Lư, một động còn có tên là Thung Lau hay Thung Ông, xưa thuộc xã Gia Hưng, huyện Gia Viễn, làm nơi tập trận và căn cứ quân sự cho nghĩa quân Đinh Bộ Lĩnh. Nơi đây núi đá bao quanh kiên cố, lại nhìn ra sông Đáy. Kinh đô này tồn tại 42 năm (968-1010), gắn với sự nghiệp của ba triều đại liên tiếp là nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý với các dấu ấn lịch sử: thống nhất giang sơn, đánh Tống - dẹp Chiêm và phát tích quá trình định đô Hà Nội. Năm 1010, vua Lý Thái Tổ dời kinh đô từ Hoa Lư về Thăng Long (Hà Nội), Hoa Lư trở thành cố đô. Các triều vua Lý, Trần, Lê, Nguyễn sau đó dù không đóng đô ở Hoa Lư nữa nhưng vẫn cho tu bổ và xây dựng thêm ở đây nhiều công trình kiến trúc như đền, lăng, đình, chùa, phủ... Kinh đô Hoa Lư xưa nay chỉ còn là cố đô Hoa Lư với diện tích tự nhiên 13,87km² nằm trọn trong quần thể di sản thế giới Tràng An thuộc địa bàn tỉnh Ninh Bình.

Hình: Cố đô Hoa Lư ngày nay

Trường An ( 34.264,108.948): Trường An 長安 hay Tràng An là kinh đô nhà Hán và nhà Đường, Trung Quốc, cố chỉ nay trong thành phố Tây An, tỉnh Thiểm Tây, là thắng cảnh du lịch quốc tế. Các đời sau, cả ở Trung Quốc và Việt Nam, người ta cũng thường dùng Trường An với nghĩa là kinh đô nói chung. Ví dụ câu ở ca dao “Chẳng thơm cũng thể hoa lài, Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An”, Tràng An dùng để chỉ kinh thành Thăng Long.

Hình: Cổng phía đông thành Tây An ngày nay