絕命詩

汗馬難堪為國仇,
只因兵敗致身休。
英雄莫把贏輸論,
宇宙長看節義留。
無怖以驚胡虜魄,
不降甘斷將君頭。
當年萩水波流血,
龍島秋風起暮愁。

 

Tuyệt mệnh thi

Hãn mã nan kham vị quốc cừu,
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Vô bố dĩ kinh Hồ lỗ phách,
Bất hàng cam đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu.


Có bản chép như sau:
汗馬艱關報國仇,
只因兵敗致身休。
英雄莫把贏輸論,
宇宙相看節義留。
但得死驚胡虜魄,
不甘生斷將軍頭。
當年萩水波流血,
龍島秋風起暮愁。

Hãn mã gian quan báo quốc cừu,
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ tương khan tiết nghĩa lưu.
Đãn đắc tử kinh Hồ lỗ phách,
Bất cam sinh đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu.
Theo Giai thoại lang nho (Lãng Nhân, Nam chi tùng thư xuất bản, 1972) thì đây là bài thơ tuyệt mệnh của Nguyễn Hữu Huân. Tuy nhiên, theo sách Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất (NXB TP. Hồ Chí Minh, 1986) thì bài này không phải thơ tuyệt mệnh của ông, nhưng rất có thể do ông làm để ca ngợi Trần Xuân Hoà vào khoảng đầu thu năm 1864, khi ông này bị quân Pháp giải qua vùng sông Mỹ Tho, và ghi tiêu đề bài này là Điếu Trần Xuân Hoà.

Nguồn:
1. Lãng Nhân, Giai thoại lang nho, Nam chi tùng thư xuất bản, 1972
2. Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất, NXB TP. Hồ Chí Minh, 1986
3. Cao Tự Thanh, Việt Nam bách gia thi, NXB Văn hoá Sài Gòn, 2005

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 2 trang (11 bài trả lời)
[1] [2] ›Trang sau »Trang cuối

Ảnh đại diện

Nguyên văn và mấy bản dịch bài thứ nhất đã nêu

Về bài thứ nhất, tôi đã đọc được nguyên văn chữ Hán ở diễn đàn Viện Việt học, nay xin copy lại:
絕 命 詩]
汗 馬 難 堪 為 國 仇
只 因 兵 敗 致 身 休
英 雄 莫 把 贏 偷 論
宇 宙 長 看 節 義 留
無 怖 以 驚 胡 虜 魄
不 降 甘 斷 將 君 頭
當 年 萩 水 波 流 血
龍 島 秋 風 起 暮 愁
阮 有 勳

Lãng Nhân, Giai thoại làng nho, tr. 79-80.
Nhất Tâm, Huỳnh Mẫn Ðạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tủ sách Những cánh phượng, [Saigon:] Tân Việt, 65 tr.; tr. 64-65: "gian quan" thay "nan kham"; phiên "贏偷" ra "dinh du"; "lưu ba huyết" thay cho "ba lưu huyết".

[Tuyệt mệnh thi]
Hãn mã nan kham vị quốc cừu,
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Vô bố dĩ kinh Hồ Lỗ phách,
Bất hàng cam đoạn tướng quân đầu.
Ðương niên Tho Thủy ba lưu huyết,
Long Ðảo thu phong khởi mộ sầu.
Nguyễn Hữu Huân (1816-1875)

Ruổi dong vó ngựa trả thù chung,
Binh bại cho nên mạng phải cùng.
Tiết nghĩa vẫn lưu cùng vũ trụ,
Hơn thua sá kể với anh hùng!
Nổi xung mất vía quân Hồ Lỗ,
Quyết thác không hàng, rạng núi sông.
Tho Thủy ngày rày pha máu đỏ,
Ðảo Rồng hiu hắt ngọn thu phong.
Phan Bội Châu dịch, tr. 80.

Bâng khuâng thù nước mỏn hơi câu,
Bại trận nên chi phận dãi dầu.
Tuấn kiệt đâu màng cơn được mất,
Trung trinh nào sợ bước lờ lu.
Rơi đầu chẳng chịu hàng quân giặc,
Lớm ật làm cho rúng lũ thù.
Sông Mỹ năm xưa tràn giọt máu,
Cồn Rồng đêm tối gió buồn thu.
Diệp Văn Kỳ dịch (trong Huỳnh Mẫn Ðạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tr. 64).

Mồ hôi ngựa nước thù khó nổi,
Nhân thua binh đến nỗi mình không.
/Hơn thua chớ luận anh hùng,
Dài xem tiết nghĩa lưu trong cõi bờ.
Lòng chả sợ hải hơ phách giặc,
Ðầu tướng quân đành chặt không hàng.
Sông Tho nay giọt máu tràn,
Chiều chu gió thổi sầu lan cồn Rồng.
Thượng Tân Thị dịch (trong Huỳnh Mẫn Ðạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tr. 64-65).

Ngựa đẫm mồ hôi báo quốc cừu,
Binh tàn, thân chết, xiết ưu tư.
Miễn còn tiết nghĩa trong trời đất,
Ðừng nghĩ anh hùng chuyện được thua.
Tai giặc hoảng nghe lời khẳng khái,
Ðầu rơi ông tướng chẳng hàng đâu.
Năm xưa, sông Mỹ tuôn dòng máu,
Long Ðảo chiều thu nổi gió sầu.
Nàng Út dịch (trong Huỳnh Mẫn Ðạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tr. 65).

Du ư nghệ
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

lộn

Đa tạ chư vị đã thông báo. Tại hạ đã sửa lại, cắt bài 2 và xin tách riêng từng bài dịch của U Cốc Khách gửi. (rườm rà chút :D)

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Phan Bội Châu

Ruổi dong vó ngựa trả thù chung,
Binh bại cho nên mạng phải cùng.
Tiết nghĩa vẫn lưu cùng vũ trụ,
Hơn thua sá kể với anh hùng!
Nổi xung mất vía quân Hồ lỗ,
Quyết thác không hàng, rạng núi sông.
Tho Thuỷ ngày rày pha máu đỏ,
Ðảo Rồng hiu hắt ngọn thu phong.

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
24.50
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Diệp Văn Kỳ

Bâng khuâng thù nước mỏn hơi câu,
Bại trận nên chi phận dãi dầu.
Tuấn kiệt đâu màng cơn được mất,
Trung trinh nào sợ bước lờ lu.
Rơi đầu chẳng chịu hàng quân giặc,
Lớm ật làm cho rúng lũ thù.
Sông Mỹ năm xưa tràn giọt máu,
Cồn Rồng đêm tối gió buồn thu.

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Thượng Tân Thị

Mồ hôi ngựa nước thù khó nổi,
Nhân thua binh đến nỗi mình không.
Hơn thua chớ luận anh hùng,
Dài xem tiết nghĩa lưu trong cõi bờ.
Lòng chả sợ hải hơ phách giặc,
Ðầu tướng quân đành chặt không hàng.
Sông Tho nay giọt máu tràn,
Chiều chu gió thổi sầu lan cồn Rồng.

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nàng Út

Ngựa đẫm mồ hôi báo quốc cừu,
Binh tàn, thân chết, xiết ưu tư.
Miễn còn tiết nghĩa trong trời đất,
Ðừng nghĩ anh hùng chuyện được thua.
Tai giặc hoảng nghe lời khẳng khái,
Ðầu rơi ông tướng chẳng hàng đâu.
Năm xưa, sông Mỹ tuôn dòng máu,
Long Ðảo chiều thu nổi gió sầu.

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Sửa 1 chữ

Đề nghị admin sửa chữa thâu 偷 là "trộm cắp" thành chữ thâu 輸 là "thua"

Ngoài ra theo tại hạ nhớ thì bài này có một số câu hơi khác :
"Hãn mã gian quan báo quốc cừu
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Đãn đắc tử kinh Hồ lỗ phách,
Bất cam sinh đoạn tướng quân đầu.
Ðương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu"
Tiếc là tại hạ quên không nhớ đọc ở sách nào, hình như là ở cuốn Giáo trình Hán Nôm Đại học sư phạm ... Lê Trí Viễn chủ biên

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Văn Dũng Vicar

Ngựa mỏi khó kham nợ nước đền
Chỉ vì binh bại cả thân quên
Anh hùng thua thắng đâu cần luận
Tiết nghĩa mãi lưu trời đất truyền
Giận giữ kinh hồn Hồ lỗ giặc
Không hàng đầu rụng trận vang rền
Mỹ Tho ngày ấy sông trào máu
Long Đảo chiều thu sầu gió lên.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Phạm Thiều

Vó ngựa xông pha quyết diệt thù,
Quân thua, mạng mất, lạ gì đâu.
Anh hùng chớ lấy nên thua luận,
Vũ trụ còn xem tiết nghĩa lưu.
Một thác đủ làm thù bạt vía,
Khi còn há chịu tướng rơi đầu.
Sông Tho năm ấy dòng loang máu,
Long đảo chiều thu gió gợi sầu.


Nguồn: Cao Tự Thanh, Việt Nam bách gia thi, NXB Văn hoá Sài Gòn, 2005
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Ruổi dong ngựa mỏi đền ơn nước,
Binh bại cho nên mạng phải đền.
Tiết nghĩa vẫn lưu cùng vũ trụ,
Anh hùng đâu sá luận hơn thua!
Kinh hồn giận dữ quân Hồ lỗ,
Cam chịu chẳng hàng đầu phải rơi.
Sông đấy Mỹ Tho pha máu đỏ,
Cồn Rồng hiu hắt ngọn thu sầu.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời

Trang trong tổng số 2 trang (11 bài trả lời)
[1] [2] ›Trang sau »Trang cuối