Bình luận nhanh 0

Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.

絕命詩

汗馬難堪為國仇,
只因兵罷致身休。
英雄莫把贏輸論,
宇宙長看節義留。
無怖以驚胡虜魄,
不降甘斷將君頭。
當年萩水波流血,
龍島秋風起暮愁。

 

Tuyệt mệnh thi

Hãn mã nan kham vị quốc cừu,
Chỉ nhân binh bãi trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Vô bố dĩ kinh Hồ lỗ phách,
Bất hàng cam đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu.


Có bản chép như sau:
汗馬艱關報國仇,
只因兵敗致身休。
英雄莫把贏輸論,
宇宙相看節義留。
但得死驚胡虜魄,
不甘生斷將軍頭。
當年萩水波流血,
龍島秋風起暮愁。

Hãn mã gian quan báo quốc cừu,
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ tương khan tiết nghĩa lưu.
Đãn đắc tử kinh Hồ lỗ phách,
Bất cam sinh đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu.
Hoàn cảnh ra đời và tác giả của bài thơ này hiện còn nhiều tranh cãi:
- Một số cho rằng đây là bài thơ tuyệt mệnh ông làm tại pháp trường, cùng một đôi liễn. Giai thoại lang nho (Lãng Nhân) chép đây là bài thơ tuyệt mệnh của Nguyễn Hữu Huân. Trong tập Tiểu sử Thủ khoa Huân bằng chữ Hán Nôm thì bài này không có tựa đề, ở trên chỉ đề ba chữ “Nhập tiên bang” 入仙邦 (Về với tổ tiên). Tập Tiểu truyện Thủ khoa Huân, bản chữ quốc ngữ của Trần Văn Thông chép: “Ngày rằm tháng Tư năm Ất Hợi 1875, quân Pháp phái chiến hạm đưa Thủ khoa Nguyễn về nguyên quán tại làng Tịnh Hà chịu tử hình. Tại đây có cất một cái giàn cao, có binh lính giàn hầu hai bên. Đoạn mới mời ngài lên giàn. Khi ngài lên giàn xong, đoạn ngài truyền lịnh cho làng tổng sắm một khay trầu rượu dưng lên. Ngài day về hướng bắc bái tạ quân vương 12 lạy, đoạn day về hướng nam [thực ra, pháp trường đặt tại đầu cầu Tịnh Hà, thì mộ của thân phụ ông ở hướng tây (thôn Tân Hương), còn mộ thân mẫu ông nằm ở hướng đông (thôn Tịnh Hà)] là nơi phần mộ của cha mẹ, khóc ba tiếng, rót rượu phục 12 lạy: chịu cái thất hiếu cùng tổ tông. Xong, ông cất bút thảo bài thơ tuyệt mạng và đôi liễn để lại vợ con thờ. Bài thơ này và đôi liễn, trong bà con chép rồi quân Pháp lấy đem về chánh quốc để vô hàn lâm viện làm kỷ niệm một đứng anh hùng nước Việt Nam vì nước quyên sinh.”

- Một luồng thông tin khác thì cho rằng đây không phải thơ của Nguyễn Hữu Huân. Mặc dù bên hông mộ bia Thủ khoa Huân có khắc bài thơ này nhưng điều đó cũng không thể cho biết ông là tác giả. Hơn nữa, câu 7 dùng “Đương niên” (Năm ấy) cho thấy tác giả đang tường thuật về chuyện của năm trước chứ không thể là bài thơ tức cảnh tuyệt mạng của Thủ khoa Huân.

- Sách Nguyễn Hữu Huân: nhà yêu nước kiên cường, nhà thơ bất khuất cho bài này không phải thơ tuyệt mệnh của ông, nhưng rất có thể do ông làm để ca ngợi Trần Xuân Hoà vào khoảng đầu thu năm 1864, khi ông này bị quân Pháp giải qua vùng sông Mỹ Tho, và ghi tiêu đề bài này là Điếu Trần Xuân Hoà.

[Thông tin 5 nguồn tham khảo đã được ẩn]

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 2 trang (13 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2]

Ảnh đại diện

Nguyên văn và mấy bản dịch bài thứ nhất đã nêu

Về bài thứ nhất, tôi đã đọc được nguyên văn chữ Hán ở diễn đàn Viện Việt học, nay xin copy lại:
絕 命 詩]
汗 馬 難 堪 為 國 仇
只 因 兵 敗 致 身 休
英 雄 莫 把 贏 偷 論
宇 宙 長 看 節 義 留
無 怖 以 驚 胡 虜 魄
不 降 甘 斷 將 君 頭
當 年 萩 水 波 流 血
龍 島 秋 風 起 暮 愁
阮 有 勳

Lãng Nhân, Giai thoại làng nho, tr. 79-80.
Nhất Tâm, Huỳnh Mẫn Đạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tủ sách Những cánh phượng, [Saigon:] Tân Việt, 65 tr.; tr. 64-65: "gian quan" thay "nan kham"; phiên "贏偷" ra "dinh du"; "lưu ba huyết" thay cho "ba lưu huyết".

[Tuyệt mệnh thi]
Hãn mã nan kham vị quốc cừu,
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Vô bố dĩ kinh Hồ Lỗ phách,
Bất hàng cam đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho Thủy ba lưu huyết,
Long Đảo thu phong khởi mộ sầu.
Nguyễn Hữu Huân (1816-1875)

Ruổi dong vó ngựa trả thù chung,
Binh bại cho nên mạng phải cùng.
Tiết nghĩa vẫn lưu cùng vũ trụ,
Hơn thua sá kể với anh hùng!
Nổi xung mất vía quân Hồ Lỗ,
Quyết thác không hàng, rạng núi sông.
Tho Thủy ngày rày pha máu đỏ,
Đảo Rồng hiu hắt ngọn thu phong.
Phan Bội Châu dịch, tr. 80.

Bâng khuâng thù nước mỏn hơi câu,
Bại trận nên chi phận dãi dầu.
Tuấn kiệt đâu màng cơn được mất,
Trung trinh nào sợ bước lờ lu.
Rơi đầu chẳng chịu hàng quân giặc,
Lớm ật làm cho rúng lũ thù.
Sông Mỹ năm xưa tràn giọt máu,
Cồn Rồng đêm tối gió buồn thu.
Diệp Văn Kỳ dịch (trong Huỳnh Mẫn Đạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tr. 64).

Mồ hôi ngựa nước thù khó nổi,
Nhân thua binh đến nỗi mình không.
/Hơn thua chớ luận anh hùng,
Dài xem tiết nghĩa lưu trong cõi bờ.
Lòng chả sợ hải hơ phách giặc,
Đầu tướng quân đành chặt không hàng.
Sông Tho nay giọt máu tràn,
Chiều chu gió thổi sầu lan cồn Rồng.
Thượng Tân Thị dịch (trong Huỳnh Mẫn Đạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tr. 64-65).

Ngựa đẫm mồ hôi báo quốc cừu,
Binh tàn, thân chết, xiết ưu tư.
Miễn còn tiết nghĩa trong trời đất,
Đừng nghĩ anh hùng chuyện được thua.
Tai giặc hoảng nghe lời khẳng khái,
Đầu rơi ông tướng chẳng hàng đâu.
Năm xưa, sông Mỹ tuôn dòng máu,
Long Đảo chiều thu nổi gió sầu.
Nàng Út dịch (trong Huỳnh Mẫn Đạt (1807-1883), phụ hai cụ thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa - Nguyễn Hữu Huân, tr. 65).


Du ư nghệ
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

lộn

Đa tạ chư vị đã thông báo. Tại hạ đã sửa lại, cắt bài 2 và xin tách riêng từng bài dịch của U Cốc Khách gửi. (rườm rà chút :D)


Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Trả lời
Ảnh đại diện

Sửa 1 chữ

Đề nghị admin sửa chữa thâu 偷 là "trộm cắp" thành chữ thâu 輸 là "thua"

Ngoài ra theo tại hạ nhớ thì bài này có một số câu hơi khác :
"Hãn mã gian quan báo quốc cừu
Chỉ nhân binh bại trí thân hưu.
Anh hùng mạc bả doanh thâu luận,
Vũ trụ trường khan tiết nghĩa lưu.
Đãn đắc tử kinh Hồ lỗ phách,
Bất cam sinh đoạn tướng quân đầu.
Đương niên Tho thuỷ ba lưu huyết,
Long đảo thu phong khởi mộ sầu"
Tiếc là tại hạ quên không nhớ đọc ở sách nào, hình như là ở cuốn Giáo trình Hán Nôm Đại học sư phạm ... Lê Trí Viễn chủ biên


Chưa có đánh giá nào
Trả lời

Trang trong tổng số 2 trang (13 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2]