夜泊牛渚懷古 DẠ BẠC NGƯU CHỬ HOÀI CỔ 牛渚西江夜， Ngưu Chử Tây Giang dạ, 青天無片雲。 Thanh thiên vô phiến vân. 登舟望秋月， Đăng chu vọng thu nguyệt, 空憶謝將軍。 Không ức Tạ tướng quân. 余亦能高詠， Dư diệc năng cao vịnh, 斯人不可聞。 Tư nhân bất khả văn. 明朝掛帆席， Minh triêu quải phàm tịch, 楓葉落紛紛。 Phong diệp lạc phân phân. 李白 Lý Bạch * TẠ TƯỚNG QUÂN 謝將軍 : tức tướng quân Tạ Thượng 謝尚 của đời Đông Tấn, là người đất Thái Khang tỉnh Hà Nam, là anh họ chú bác của danh tướng Tạ An 謝安. Ông là người văn võ song toàn, giỏi cả cầm kỳ thi họa, được phong là Trấn Tây Tướng Quân trấn thủ vùng núi Ngưu Chử nầy. Trong một đêm thu khi ông cùng các tuỳ tùng thả thuyền theo dòng Tây Giang để ngắm trăng, tình cờ nghe được trong một chiếc thuyền nan có một chàng thư sinh đang ngâm thơ vịnh sử; Ông bèn cho người đến mời lên thuyền của mình và hai người đã cùng đàm đạo với nhau suốt đêm rất là tương đắc. Người thư sinh đó chính là Viên Hoằng 袁宏, nhà nghèo lại mồ côi sớm, đang làm nghề đưa đò để độ nhật. Sau hôm gặp gỡ và cùng đàm đạo suốt đêm với Tướng Tạ Thượng, tiếng tăm tài giỏi của Viên Hoằng được đồn đại khắp nơi, và sau nầy phát tích làm quan đến chức Thái Thú của Đông Dương. Vì đang lúc bất đắc chí, nên khi thuyền đậu dưới bến của Ngưu Chử Sơn. Lý Bạch chợt nhớ đến truyện của Tạ tướng quân khi xưa mà ước ao sao mình được như là Viên Hoằng thuở trước gặp được người tri kỷ như là Tạ Thượng để được thỏa chí bình sinh. Nhưng chuyện đời đâu phải muốn là được đâu, nên cũng đành cam chịu với số phận hẩm hiu của mình một cách thản nhiên nhưng cũng đượm chút... chua cay nhè nhẹ : Minh triêu quải phàm tịch, Phong diệp lạc phân phân. Mai ngày khi mình đã giương buồm ra đi rồi, thì nơi nầy chỉ còn lại có lá phong vàng rạt rào rơi rụng trước gió thu như ước mơ của mình cũng bay theo gió thu ở nơi đây vậy ! * Diễn Nôm : DẠ BẠC NGƯU CHỬ HOÀI CỔ Tây Giang bến Ngưu Chử, Trời xanh chẳng gợn mây. Lên thuyền nhìn trăng sáng, Nhớ Tạ Tướng nơi nầy. Ta cũng thừa ngâm vịnh, Người xưa nào có hay ?! Mai ngày thuyền xa bến, Lá phong lại rơi đầy ! Lục bát : Tây Giang Ngưu Chử bến này, Trời xanh chẳng gợn chút mây sương mù. Lên thuyển ngắm ánh trăng thu, Nhớ thay Tạ Tướng chuyện từ năm xưa. Ngâm nga ta cũng có thừa, Tiếc thay chẳng gặp người xưa luận bàn. Mai ngày buồm lại vượt sang, Rạt rào lá rụng mộng vàng bay theo ! Đỗ Chiêu Đức diễn Nôm

& TÌNH THƠ BẾN ĐÒ XƯA ********************************* Bến thuyền Ngưu Chử Tây Giang Bầu trời xanh ngắt không làn gợn mây Lên thuyền ngắm vầng trăng đầy Tưởng người họ Tạ ngày rày ... ngàn xưa Ta đang ngâm ngợi say sưa Chắc rằng Tạ Thượng vẫn chưa nghe gì Sáng mai dong buồm phải đi Lá phong rơi rụng rầm rì gió thu . Q Long Biên H N 8/5/2025 Thái Doãn Mại

Dịch thơ: ĐÊM ĐẬU BẾN NGƯU CHỬ NHỚ CHUYỆN CŨ. Ngưu Chử tối sông tây. Trời trong chẳng áng mây. Lên thuyền trăng thu ngắm. Nhớ Tạ tướng nơi đây. Cất giọng ta ngâm vịnh. Người này liệu có hay. Sớm giương buồn chạy tiếp. Lả tả lá phong bay. Đào Nghi dịch. 27/10/2022

ĐÊM ĐỖ THUYỀN BẾN NGƯU CHỬ NHỚ CHUYỆN CŨ LÝ BẠCH Đêm bến Ngư chử Tây Trường giang Trơi Thu trong không một áng mây Khoang thuyền ánh Trăng rơi đầy Sông vắng lòng chợt nhớ người ,Tạ quân* Đêm vắng ta thường hay ngâm thơ Nao biết sẽ có người nào nghe ? Sáng mai lại dong buồm đi Gió Thu cuốn lá phong nghe xạc xào 2018 PS : * Tức Tạ Thượng đời Tấn, trấn ở Ngưu chử , một đêm đi thuyền trên sông nghe tiếng ngâm thơ,cho người đi hỏi ,biết là Viêm Hoằng , liền cho mời sang thuyền uống rượu , sau kết làm bạn .

Đêm bãi Ngưu sông Tây thuyền đậu Trời trong xanh không dấu vết mây Lên cao ngắm bóng trăng đầy Bâng khuâng nhớ Tạ tướng ngày xa xưa Ta có thể cao đưa giọng vịnh Nhưng e người ấy chẳng còn nghe Sáng mai buồm kéo thuyền về Lá phong rơi rụng bốn bề tung bay.

Tây Giang bến Chử chốn đây. Trời xanh chẳng gợn chút mây che đầu. Trăng thu lẻ bóng thuyền câu. Tướng quân họ Tạ, chốn đâu xa mờ. Thơ ngâm như vẫn đợi chờ. Người xưa đã khuất, thơ giờ ai nghe. Dong buồm rồi lại lên ghe. Lá phong rơi rụng, đỏ hoe một mầu.

DẠ BẠC NGƯU CHỬ HOÀI CỔ Trường Giang Ngưu Chử mé tây, Trời xanh chẳng bóng mây bay hững hờ. Lên thuyền ngắm cảnh trăng thu, Tướng quân họ Tạ đang mù mịt đâu. Ngâm thơ dưới ánh trăng thâu, Gío đưa thoang thoảng biết đâu mà chờ. Sáng mai buồm kéo tinh mơ, Lá phong không biết trên bờ có rơi. Người dịch : Công Tuấn

Thuyền về đậu bến Tây Giang. Trời mây xanh ngắt ngỡ ngàng làm sao. Lên thuyền thưởng ngắm trăng cao. Tướng quân họ Tạ nơi nào có hay. Nỗi lòng ngâm vịnh tỏ bày. Người xưa có đến nơi này để nghe. Ngày mai thuyền kéo buồm về. Hàng phong lá đỏ mải mê rụng dần.