Bình luận nhanh 1

Chicuong Truong25/04/2025 16:06
Bãi thẳm[1] ngàn xa, cảnh vắng teo, Đèo Ngang lợi bể, nước trong veo. Thà là[2] cúi xuống, cây đòi sụt, Xô xát trông lên, sóng muốn trèo. Lảnh chảnh đầu mầm, chim vững tổ, Lanh chanh[3] cuối vũng cá ngong…

Bãi thẳm[1] ngàn xa, cảnh vắng teo,
Đèo Ngang lợi bể, nước trong veo.
Thà là[2] cúi xuống, cây đòi sụt,
Xô xát trông lên, sóng muốn trèo.
Lảnh chảnh đầu mầm, chim vững tổ,
Lanh chanh[3] cuối vũng cá ngong triều.
Cuộc cờ kim cổ chừng bao nả,
Non nước trông qua vẫn bấy nhiêu.


Đèo Ngang ( 17.956,106.468): Đèo Ngang là đèo trên Quốc lộ 1 cũ vượt núi Hoành Sơn tại ranh giới của hai xã Kỳ Nam, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh và xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình. Đây là một thắng cảnh của miền Trung. Hoành Sơn là đoạn dãy Trường Sơn chạy ngang ra biển Đông. Đèo dài 6km, đỉnh cao khoảng 250m. Từ thời Ngô, Đèo Ngang từng là ranh giới giữa Đại Việt với Chiêm Thành. Thời Nguyễn Trịnh giao tranh, năm Thịnh Đức thứ 4 (1656) đời Lê Thần Tông, Trịnh Tráng sai con út là Ninh quận công Trịnh Tuyền vào đánh Nguyễn. Để làm căn cứ tiến công, Trịnh Tuyền xây đắp một luỹ toàn bằng đá dọc theo trên núi Hoành Sơn, thuộc phía bắc huyện Bình Chính, tỉnh Quảng Bình, tục gọi là luỹ Quận Ninh, thành Ông Ninh, hay luỹ Đèo Ngang. Thời Nguyễn, vua Minh Mạng cho lập cửa ải Hoành Sơn quan năm 1833 để kiểm soát dân chúng, phòng kẻ gian qua lại. Thời Pháp thuộc, đèo có tên trên bản đồ là Porte d’Annam.

Đèo Ngang
Hình: Đèo Ngang

Hoành Sơn quan
Hình: Hoành Sơn quan



Chú thích:
[1]
Văn đàn bảo giám chép là “thẳng”.
[2]
“Thà là” hay “tha la” là nói cành cây sà xuống thấp.
[3]
Văn đàn bảo giám chép là “lanh đanh”.


[Thông tin 3 nguồn tham khảo đã được ẩn]