Thơ » Việt Nam » Khuyết danh Việt Nam » Thơ dân gian » Ca dao » Ca dao về lịch sử
Thơ » Việt Nam » Khuyết danh Việt Nam » Thơ dân gian » Vè, đồng dao » Vè địa danh, lịch sử, xã hội
Đăng bởi tôn tiền tử vào 19/02/2026 14:04, đã sửa 1 lần, lần cuối bởi tôn tiền tử vào Hôm nay 16:41
Giáp Thìn trong tiết tháng ba,
Rạng ngày mười sáu mới ra điềm trời.
Tám giờ đương lúc sớm mơi,
Bà đất ông trời ủ dột làm sao?
Một giờ con bão đương trưa,
Phật Bà cầm quạt gió mưa đùng đùng.
Bốn giờ phát ngọn giông lung,
Cây ngã đùng đùng nhà sập tan hoang.
Xe lửa chạy tới chợ Tân An,
“Tốp” máy chẳng kịp: ngã ngang té nhào.
Bộ hành ai nấy lao xao,
Biết là trời đất lẽ nào ngày nay.
An Nam lại với người Tây,
Chạy đánh giây thép gió bay tróc rồi.
Các quan xem thấy hỡi ôi!
Nhà Tây đóng cửa vậy thời sạch trơn.
Chìm tàu chết hết tội nhơn,
Gẫm trong trời đất nguồn cơn lẽ nào.
Người Tây nói giỡn làm sao,
Xưa nay có tàu địa lý rằng hay.
Ống dòm xem gió xem mây,
Tàu chạy ra biển mấy ngày xôn xao.
Lang Sa tài trí thấp cao,
Hết phương vùng vẫy ông cò tàu chết trôi.
Tàu binh mấy chiếc chìm rồi,
Nhựt trình chạy lại về nơi Sài Gòn.
Trên bờ giây thép không còn,
Còn giây thép thuỷ Sài Gòn mới hay.
Ngỡ là không phải rồng bay,
Người Nam không hiểu người Tây không lường.
Chuyện này thấu tới Ngọc hoàng,
Dương gian mắt thịt người phàm biết đâu.
Tắc Vàm, Láng Lộc, Cửa Khâu,
Bảy giờ Bà Thuỷ dâng hầu nước lên.
Cửa Đại, Cầu Muốn thân trên,
Dòm coi ngó thấy nước lên cỏ vòi.
Ban đầu thiên hạ còn coi,
Nước lên có vòi hết thảy nhà trôi.
Ngỡ là rẽ thác nhau rồi,
Chồng nào vợ nấy níu thôi một bè.
Gió giông nói chẳng có nghe,
Nhìn nhau thấy mặt sợ e thác rồi.
Mới sai quản đội một khi,
Xuống xem dân sự chết thì bao nhiêu.
Tại kinh Nước Mặn chết nhiều,
Ghe bầu, tàu khói tấp xiêu lên bờ.
Đứt neo, gãy bánh nằm trơ,
Tàu khói lên bờ huống luận là ghe.
Việc này không biết không dè,
Cảm thương tức tưởi éo le nhiều bề.
Quan trên xem thấy chỉn ghê,
Hối đem mà dập một bề cho xong.
Quan trên xem thấy động lòng,
Thương mà chua xót con dòng nước Nam.
Kẻ chết không áo không quần,
Người chết nửa chừng trong bụi chổng khu.
Cơ trời chẳng biết mấy thu,
Từ rày sắp đến mấy thu ngàn ngày.
Chôn rồi lại lấy lời khai,
Tính trong sổ bộ một muôn hai rõ ràng.
Tân An lại với Gò Công,
Gẫm trong bão lụt không còn người ta.
Phép trời oai khí chuyển ra,
Từ bên Ô Cấp chạy qua Cần Giờ.
Ghe bầu trôi tấp lên bờ,
Thây ma trói tới Cần Giờ quá đông.
Làng Lộc về hạt Gò Công,
Phủ Ngôn, Tổng Giản bị giông chết rồi.
Án quan, Quản đội trong đồn,
Đều lo đưa đón Phủ Ngôn lên đường.
Lo mà mai táng cữu linh,
Nội trong tuần lễ phát hành đi chôn.
Đời này khiếm khuyết đế vương,
Cho nên thiên hạ chết trương chết sình.
Bào Ghè, Bến Vựa cũng trôi,
Xe mui ông Đốc đi thời cũng bay.
Làm quan sa thế sẩy tay,
Đi chơi một bữa ngày nay bỏ mình.
Đám giông về tới Sài Gòn,
An Nam, các chú cũng còn sợ thay.
Bến Thành nóc chợ cũng bay,
Đèn khí nó ngã nằm ngay cùng đường.
Cảm thương mấy chú đi đường,
Ghe, dù gió sập bay sườn không hay.
Bồng con than khóc một hồi,
Nó lên nó lạnh tay chân rụng rời.
Khóc than kêu chẳng thấu trời,
Phần tôi qua đời sợ chút con thơ.
Tối tăm không biết bụi bờ,
Nước dâng nửa giờ tợ biển Trường Sa.
Dòm coi chẳng thấy người ta,
Sóng thời nó bủa bằng ba cái nhà.
Nghĩ lại thương mấy ông già,
Rã bè con nít vậy mà chết trôi.
Bồng con xem thấy chết rồi,
Như đau ruột cắt mẹ hồn bổn thôn.
Vật vờ như ốc mượn hồn,
Không nơi đùm đậu dựa cồn xôn xao.
Dòm coi sóng bủa ba đào,
Hụt chân chết hết người nào cũng trôi.
Tám giờ nước đã hạ rồi,
Ngó ra thiên hạ chết trôi tràn đồng.
Đàn bà chí những đàn ông,
Kẻ chết còn bồng con dại trên tay.
Ai may thời vớ đặng cây,
Thời quơ đặng bụi sống mà lội lên.
Mới hay chết hết mẹ cha,
Kẻ đi tìm vợ người thời tầm con.
Chẳng biết ai mất ai còn,
Phen này thịt nát, xương mòn trời ôi!
Rạng đông vừa ló mặt trời,
Kẻ đi kiếm vợ, người thời thôi tầm chồng.
Đương khi ngộ trận gió đông,
Rương xe, chìa khoá, bạc đồng cũng trôi.
Bạc giấy ước hết đã rồi,
Mã tà, lính tập dốt thời cũng no.
Tàu chìm tại vàm Mỹ Tho,
Nội trong cơ lính quan cho vớt dùm.
Rạch Bàng thiên hạ chết lung,
Nước chảy một vùng về đúng chợ Kinh.
Tân Lộc, Nhựt Tảo, Tây Minh,
Tứ vị trong đình chết hết sạch trơn.
Ai làm trận gió bất nhơn,
Nạn trời ách nước nhiều cơn hiểm nghèo.
Cơm tiền lúa vịt gà heo,
Gia sản trâu bò sự nghiệp còn đâu.
Thôn trưởng về thấy lắc đầu,
Chạy khai, chạy báo kịp thời sớm mai.
Làng tôi dân sự chết rồi,
Tôi đem tờ trình nạp lại cho quan.
Biện lý ký tên rõ ràng,
Thị thiềng ông nhận dạy làng chôn đi.

Hình: Chợ Bến Thành cũ trước năm 1914

Hình: Chợ Bến Thành xưa

Hình: Chợ Bến Thành xưa

Hình: Chợ Bến Thành ngày nay

Hình: Gò Công sau trận bão

Hình: Gò Công sau trận bão
Bình luận nhanh 0
Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.