Hồi hương ngẫu thư kỳ 1 回鄉偶書其一 • Về quê tự dưng viết kỳ 1

Trẻ đi, về lại đã già,
Giọng quê vẫn thế, tóc đà trắng phau.
Trẻ cười, nhìn lạ hỏi ngay:
"Ông từ đâu đến chốn này, vậy ông?"

Khi đi trẻ, lúc về già,
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ cin nhìn lạ không chào,
Hỏi rằng: khách ở chốn nào lại chơi?

Xa nhà từ thuở còn thơ,
Đầu râu tóc bạc bây giờ về đây.
Giọng làng tiếng nói chẳng thay,
Có chăng chỉ tóc râu này bạc phơ.
Thấy già lũ trẻ ngẩn ngơ,
Ngó nhau cười hỏi, cụ mô về làng?

Khi đi trẻ, lúc về già
Giọng quê vẫn thế tóc đà khác bao
Gặp nhau mà chẳng biết nhau
Trẻ con cười hỏi khách ở chốn nào lại chơi

Xa nhà thời trẻ, già quay về,
Mái tóc cằn khô, vẫn giọng quê.
Lũ nhỏ gặp chào không nhận biết,
Cười rằng: Khách đến tự đâu hè ?

Ròng rã xa quê đã bấy chầy
Tiếng lòng không đổi tóc màu mây.
Trẻ thơ gặp mặt nhìn không biết
Cười hỏi: người đâu đến chốn này?

Thôi – tồi
Chữ 衰nếu đọc là “thôi” thì có nghĩa là “áo tang” (may bằng gai sống mà không có gấu gọi là “trảm thôi”, may bằng gai nhỏ có gấu gọi là “tư thôi” TĐ Thiều Chửu). Đọc là “suy” thì mới có nghĩa suy kém.
Ở chỗ khác, bài này được chép là chữ “tồi” 摧 có nghĩa tàn phá như trong 摧 殘: tồi tàn. Tôi nghĩ chữ “tồi” đúng hơn chữ “thôi”.
Chữ 鬢: tấn hoặc mấn: nghĩa là tóc mai. Chữ 毛: mao: lông, (hoặc tóc râu, như 二毛: (tuổi tác) đã 2 thứ tóc - TĐ Thiều Chửu). Như vậy theo ngu ý của tại hạ hai chữ 鬢毛: mấn mao, dịch là tóc râu, hoặc tóc tai đúng nghĩa hơn cả. Nếu có sai xin các thi hữu đừng cười mà xin bổ khuyết cho. Kính.

Tại hạ google thử thấy vấn đề chữ tồi hay suy các bản chép cũng rất lung tung nên vẫn đang tranh cãi. Xin cảm ơn bác.

Khi đi trẻ, lúc về già,
Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao.
Trẻ con nhìn lạ không chào,
Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

Trẻ đi xa già mới về,
Giọng quê chẳng mất, mất quê thật rồi.
Giữa quê mà như xứ người,
Tóc hoa râm đổi một thời thanh xuân.
Trẻ quê lạ lẫm chẳng quen,
Cười đùa lại hỏi khách nhân nơi nào?