Khuê oán 閨怨 • Nỗi oán trong phòng khuê
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
Thời kỳ: Thịnh Đường
36 bài trả lời: 33 bản dịch, 3 thảo luận
21 người thích
Từ khoá: dương liễu (72) khuê phụ (110) Ngữ văn 10 [2007-2020] (24) thơ sách giáo khoa (673)
Tuyển tập chung
Một số bài cùng từ khoá
- Việt Bắc
(Tố Hữu)
- Vội vàng (Xuân Diệu)
- Tây Tiến (Quang Dũng)
- Sóng (Xuân Quỳnh)
- Bếp lửa (Bằng Việt)
- Vội vàng (Xuân Diệu)
- Tây Tiến (Quang Dũng)
- Sóng (Xuân Quỳnh)
- Bếp lửa (Bằng Việt)
Một số bài cùng tác giả
Minh hoạ
Hồ Điệp ngâm thơ
閨怨
閨中少婦不知愁，
春日凝妝上翠樓。
忽見陌頭楊柳色，
悔教夫婿覓封侯。
Khuê oán
Khuê trung thiếu phụ bất tri sầu,
Xuân nhật ngưng trang[1] thướng thuý lâu.
Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc[2],
Hối giao phu tế mịch phong hầu[3].
Dịch nghĩa
Người thiếu phụ nơi phòng khuê không biết buồn,
Ngày xuân trang điểm đẹp đẽ bước lên lầu biếc.
Chợt thấy màu dương liễu tốt tươi ở đầu đường,
Bỗng hối hận đã để chồng đi tòng quân để kiếm phong hầu.
Đây là một bài thơ khuê oán nổi tiếng, viết về sự thay đổi tâm trạng đột ngột của một thiếu phụ có chồng đi xa để tìm kiếm công danh nơi biên ải. Hai câu đầu miêu tả người thiếu phụ còn vô tư, trang điểm đẹp rồi lên lầu ngắm cảnh xuân. Nhưng khi bất chợt nhìn thấy màu liễu xanh bên đường, nàng lập tức nhớ đến chồng, nhận ra tuổi xuân đang trôi qua trong cảnh chia lìa và hối hận vì đã để chồng ra đi cầu công danh. Chữ “bỗng” ở câu thứ ba là điểm chuyển quan trọng, khiến tâm trạng từ “không biết buồn” đột ngột chuyển thành “hối hận”.
Bài thơ không trực tiếp miêu tả chiến trường nhưng qua nỗi lòng người vợ đã kín đáo phản ánh mặt trái của lý tưởng lập công biên tái thời Thịnh Đường: công danh và tước vị không thể bù đắp cho tuổi xuân bị bỏ lỡ cùng nỗi đau vợ chồng xa cách. Tác phẩm nổi bật nhờ kết cấu hàm súc, sự chuyển biến tâm lý tự nhiên và cách dùng cảnh xuân tươi đẹp để làm nổi bật nỗi khuê sầu.
Bài thơ này được sử dụng làm bài đọc thêm trong chương trình SGK Ngữ văn 10 giai đoạn từ 2007.
Chú thích:
[1]
Trang điểm tỉ mỉ, cẩn thận.
[2]
Liễu là hình ảnh thường gắn với tiễn biệt trong văn học Trung Quốc. Cành liễu mềm mại và sắc xuân tươi mới cũng khiến người thiếu phụ nghĩ đến tuổi trẻ cùng người chồng đang ở nơi xa. Liễu còn gắn với tục bẻ cành liễu tặng người lên đường, nên màu liễu xanh không chỉ báo hiệu mùa xuân mà còn trực tiếp khơi dậy ký ức buổi chia tay.
[3]
Tìm kiếm cơ hội được phong tước hầu, ở đây chỉ việc ra biên ải tòng quân, lập chiến công để đạt được công danh và địa vị. Thời Thịnh Đường, quốc lực hùng mạnh, việc tòng quân nơi biên tái và lập chiến công được nhiều người xem là con đường nhanh chóng dẫn đến vinh hiển. Người thiếu phụ có thể từng khuyến khích chồng theo đuổi con đường ấy, nhưng đến khi đối diện với cảnh xuân và sự cô đơn, nàng mới nhận ra công danh không thể bù đắp nỗi đau chia lìa.
Xếp theo:
Trang trong tổng số 4 trang (36 bài trả lời)
[1] [2] [3] [4] ›Trang sau »Trang cuối
Bản dịch của Ngô Tất Tố
Gửi bởi Vanachi ngày 28/12/2005 01:27
Có 3 người thích
Cô gái phòng the chửa biết sầu,
Ngày xuân trang điểm dạo lên lầu.
Đầu đường chợt thấy xanh tơ liễu,
Hối để chồng đi kiếm tước hầu.
[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Nguyệt thị cố hương minh.
Bản dịch của Tản Đà
Gửi bởi Vanachi ngày 28/12/2005 01:28
Có 1 người thích
Trẻ trung nàng biết chi sầu,
Ngày xuân trang điểm lên lầu ngắm gương.
Nhác trông vẻ liễu bên đường,
Phong hầu nghĩ dại, xui chàng kiếm chi.
[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Nguyệt thị cố hương minh.
Bản dịch của (Không rõ)
Ngôn ngữ: Chưa xác định
Gửi bởi Vanachi ngày 14/07/2006 10:59
Có 1 người thích
Phòng khuê nàng chẳng biết chi sầu
Trang điểm ngày xuân đứng thuý lâu
Chợt thấy bên đường hàng liễu biếc
Tiếc xui chàng kiếm ấn phong hầu!
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Nguyệt thị cố hương minh.
Bản dịch của Hải Đà
Gửi bởi Vanachi ngày 18/03/2007 18:31
Có 1 người thích
Thiếu nữ phòng khuê chẳng biết sầu
Ngày xuân tô điểm bước lên lầu
Bên đường chợt thấy hàng dương liễu
Hận xúi phu quân kiếm tước hầu.
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Nguyệt thị cố hương minh.
Bản dịch của Hoàng Hưng Đạo
Ngôn ngữ: Chưa xác định
Gửi bởi Hoàng Hưng Đạo ngày 31/10/2008 22:30
Đã sửa 1 lần,
lần cuối bởi Vanachi
vào 31/10/2008 23:03
Khuê môn thiếu phụ chửa sầu,
Hội xuân trang điểm lên lầu thuý chơi.
Hốt nhìn dương liễu thẫn thờ,
Chợt buồn, sao hối công hầu lang quân!
Cali 26/10/20008
Bản dịch của Nguyễn Lãm Thắng
Gửi bởi Nguyễn Lãm Thắng ngày 09/12/2008 21:38
Có 1 người thích
Ngây thơ nàng biết buồn đâu?
Điểm trang xong, bước lên lầu thưởng xuân
Giật mình thấy liễu kém xanh
Xui chàng rong ruổi công khanh làm gì?
Bản dịch của Kim Young
Ngôn ngữ: Chưa xác định
Gửi bởi Kim Young ngày 26/01/2009 07:01
Có 1 người thích
Phòng khuê nàng chẳng biết sầu,
Ngày xuân trang điểm lên lầu biếc xanh.
Đầu đường chợt thấy liễu thanh
Hối khuyên chồng kiếm tước danh làm gì.
Bản dịch của Nguyen gia Dinh
Gửi bởi dinh nguyen ngày 17/01/2010 00:49
Phòng the nàng chẳng biết buồn,
Ngày xuân lộng lẫy điểm trang lên lầu.
Đầu đường thấy liễu xanh màu,
Tiếc xui chồng kiếm phong hầu làm chi.
Chú thích thêm về "ngưng trang 凝妝"
Gửi bởi Nguyễn Đông Ngạn ngày 07/04/2010 09:17
Đã sửa 3 lần,
lần cuối bởi Nguyễn Đông Ngạn
vào 07/04/2010 09:25
Có 1 người thích
Lâu nay, hầu hết các dịch giả đều dịch "ngưng trang" là ngừng trang điểm hoặc trang điểm xong. Cuốn "Đường thi tam bách thủ", do Trung Quốc điện ảnh xuất bản xã (Bắc Kinh) ấn hành năm 2005, chú giải từ "ngưng trang" 凝妝 là: 細心打扮 tế tâm đả ban, nghĩa là trang điểm tỷ mỷ, cẩn thận. Vậy thì câu "春日凝妝上翠樓" phải dịch là: Ngày xuân, người thiếu phụ trang điểm đẹp đẽ rồi bước lên lầu. Như thế rất hợp với tâm trạng "bất tri sầu" ở trên. Mình rất tán thành với chú giải của họ. Trong cuốn "Đường thi trích dịch" của Đỗ Bằng Đoàn và Bùi Khánh Đản cũng chú thích tương tự: Ngưng trang (cũng như "thịnh trang"): trang điểm đẹp đẽ, và dịch nghĩa câu "Xuân nhật ngưng trang thướng thuý lâu" là: Ngày xuân trang điểm đẹp đẽ lên lầu Thuý. Vậy đề nghị bạn bổ sung chú thích này để độc giả tham khảo thêm.
Nguồn:
1. Đỗ Bằng Đoàn-Bùi Khánh Đản, Đường thi trích dịch, Trung tâm nghiên cứu Quốc học, NXB Văn học, 2006.
2. Đường thi tam bách thủ, Trung Quốc điện ảnh xuất bản xã, Bắc Kinh, 2005.
Trung tình vô hạn bằng thuỳ tố,
Minh nguyệt thanh phong dã bất tri.
Minh nguyệt thanh phong dã bất tri.
Bản dịch của Bùi Hạnh Cẩn, Việt Anh
Gửi bởi Nguyễn Đông Ngạn ngày 07/04/2010 09:27
Buồn chi vợ trẻ chốn phòng khuê
Xuân biếc lên lầu son phấn khoe
Chợt thấy nẻo xa màu liễu đổi
Phong hầu tiếc dại khiến chồng đi.
[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]
Trung tình vô hạn bằng thuỳ tố,
Minh nguyệt thanh phong dã bất tri.
Minh nguyệt thanh phong dã bất tri.
Trang trong tổng số 4 trang (36 bài trả lời)
[1] [2] [3] [4] ›Trang sau »Trang cuối
Bình luận nhanh 9
Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.