燕子樓其一

滿窗明月滿簾霜,
被冷燈殘拂臥床。
燕子樓中霜月夜,
秋來祗為一人長。

 

Yến Tử lâu kỳ 1

Mãn song minh nguyệt mãn liêm sương,
Bị lãnh đăng tàn phất ngoạ sàng.
Yến Tử lâu trung sương nguyệt dạ,
Thu lai chi vị nhất nhân trường.

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (6 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Lời tựa của Bạch Cư Dị

Trương Thượng thư ở Từ Châu (tức Trương Kiến Phong) có người con hát yêu tên Miến Miến, giỏi ca múa, phong tư trang nhã xinh đẹp. Tôi làm Hiệu thư lang, tới vùng Hoài Tứ, được Trương thượng thư mời ăn tiệc, lúc rượu say, ông gọi Miến Miến ra ca múa giúp vui. Tôi nhân đó làm bài thơ tặng:

鳳撥金翎砌,
檀槽后帶垂。
醉嬌無气力,
風裊牡丹枝。

Phụng bát kim linh thế,
Đàn tào hậu đới thuỳ.
Tuý kiều vô khí lực,
Phong niểu mẫu đơn chi.
Một lần vui rồi chia tay, từ đó về sau tuyệt không biết gì về nàng cả. Đến nay đã mười hai năm, hôm trước quan Tư huân Viên ngoại lang Trương Trọng Tố tự Hội Chi (con Trương Kiến Phong) thăm tôi, nhân ngâm ba bài thơ Yến Tử lâu, lời lẽ dịu dàng đẹp đẽ, hỏi ra thì là thơ của Miến Miến. Hội Chi làm Tùng sự ở Vũ Ninh nhiều năm, biết rõ chuyện Miến Miến, kể rằng Trương thương thư đã chết, phủ đệ cũ ở Bành Thành có một ngôi lầu nhỏ gọi là Yến Tử lâu. Miến Miến nhớ lòng yêu dấu của ông ngày trước nên không lấy chồng, về ở lầu ấy hơn mười năm, nay vẫn còn sống. Thơ Miến Miến như sau:
樓上殘燈伴曉霜
獨眠人起合歡床
相思一夜情多少
地角天涯不是長

北邙松柏鎖愁煙
燕子樓中思悄然
自埋劍履歌塵散
紅袖香消已十年

適看鴻雁岳陽回
又睹玄禽逼社來
瑤瑟玉簫無意緒
任從蛛網任從灰

Lầu thượng tàn đăng, bạn hiểu sương
Độc miên nhân khởi hợp hoan sàng
Tương tư nhất dạ tình đa thiểu
Địa giác thiên giai bất thị trường

Bắc khâu tùng bách tỏa sầu yên
Yến Tử lâu nhân tứ tiêu nhiên
Tự mai kiếm lý ca trần tán
Hồng tụ hương tiêu thập nhất niên

Thích khan hồng nhạn Lạc Dương hồi
Hựu đổ huyền cầm bức xã lai
Dao sắt ngọc tiêu vô ý tự
Nhiệm tòng thù võng nhiệm tòng khôi

(Dịch nghĩa:
Trên lầu ngọn đèn tàn làm bạn với làn sương sớm
Người ngủ một mình vừa rời chiếc giường hợp hoan
Một đêm nhung nhớ biết là nhiều hay ít
Chân trời góc đất cũng chẳng phải dài lâu...

Tùng bách nơi núi Bắc Mang tỏa khói sầu
Trong lầu Yến Tử có người xao xác nhớ
Từ khi chôn vỏ kiếm, bụi trần của khúc ca xưa theo đó mà tan đi
Mùi hương tiêu biến khỏi tay áo hồng cũng đã mười năm rồi

Mong được nhìn cánh hồng nhạn bay về Lạc Dương
Lại thấy cánh chim đen đến từ Bức Xã
Đàn dao cầm và cây ngọc tiêu không nỗi niềm chi
Cũng đành vương đầy mạng nhện và tro bụi...)
Tôi yêu thích ý thơ mới lạ, bèn họa lại như sau:
滿窗明月滿簾霜,
被冷燈殘拂臥床。
燕子樓中霜月夜,
秋來祗為一人長。

鈿暈羅衫色似煙,
幾迴欲著即潸然。
自從不舞霓裳曲,
疊在空箱十二年。

今春有客洛陽迴,
曾到尚書墳上來。
見說白楊堪作柱,
爭教紅粉不成灰。

Mãn song minh nguyệt mãn liêm sương,
Bị lãnh đăng tàn phất ngoạ sàng.
Yến Tử lâu trung sương nguyệt dạ,
Thu lai chi vị nhất nhân trường.

Điền vựng la sam sắc tự yên,
Kỷ hồi dục trước tức san nhiên.
Tự tòng bất vũ Nghê thường khúc,
Điệp tại không tương thập nhị niên.

Kim xuân hữu khách lạc dương hồi,
Tằng đáo thượng thư phần thượng lai.
Kiến thuyết bạch dương kham tác trụ,
Tranh giao hồng phấn bất thành hôi.
Lại tặng nàng một bài thơ tứ tuyệt như sau (bài Cảm cố Trương bộc dịch chư kỹ):
黃金不惜買蛾眉,
揀得如花只一枝。
歌舞教成心力盡,
一朝身死不相隨。

Hoàng kim bất tích mãi nga my,
Giản đắc như hoa chỉ nhất chi.
Ca vũ giáo thành tâm lực tận,
Nhất triêu thân tử bất tương tuỳ.
Sau Trọng Tố đem bài thơ của tôi đưa Miến Miến xem, nàng đọc đi đọc lại, khóc nói “Từ Trương công mất, thiếp không phải không dám chết, nhưng lại sợ trăm năm sau, người đời cho rằng công chuộng sắc đẹp nên có thê thiếp chết theo, lại làm nhơ đức tốt của công, đành gượng mà thôi”. Bèn làm bài Họa Bạch công như sau:
獨宿空樓斂恨眉,
身如春后致殘枝。
舍人不解人深意,
諷道泉台不去隨。

Độc túc không lâu liễm hận my,
Thân như xuân hậu trí tàn chi.
Xá nhân bất giải nhân thâm ý,
Phúng đạo tuyền đài bất khứ tuỳ.
Bài tựa của Bạch Cư Dị tới đây là hết. Nhưng theo Trường Khánh tập, sau khi được thơ của họ Bạch, Miến Miến bắt đầu nhịn ăn, mười ngày sau thì chết. Nhưng lại ngâm thơ rằng:
兒童不識沖天物,
漫把青泥汙雪毫。

Nhi đồng bất thức xung thiên vật,
Mạn bả thanh nê ô tuyết mao.
Hai bài thơ của Bạch Cư Dị đã giết Miến Miến, nhưng trên thực tế, đây cũng không phải là một vụ án mạng Đường thi. Phải đâu họ Bạch không hiểu tâm sự Miến Miến ? Câu cuối trong bài Yến Tử lâu thi cho thấy ông biết nàng không có cớ chết theo Trương Kiến Phong và bài thơ tặng đóng vai một người thương xót họ Trương mà kết án đám con hát bạc tình kia chính là nhằm tạo lý do cho nàng hoàn thành sở nguyện. Và dĩ nhiên Miến Miến cũng hiểu cái ý tứ sâu xa ấy, nên trong bài Họa Bạch công, nàng đã tỏ lòng biết ơn ông bằng cách nhắc lại lời thơ "mẫu đơn" mười hai năm trước. Và chính là nhờ biết Bạch Cư Dị hiểu được tâm sự của mình, nên nàng mới ngạo nghễ nói với người đời rằng vì bị họ Bạch bôi nhọ nên nàng phải chết bằng hai câu thơ trước khi nhắm mắt. Tự ví mình bằng loài én "xung thiên" bị trẻ con trát bùn lên cánh trắng - Bạch Cư Dị có hiệu là Lạc Thiên. Nàng quy trách nhiệm cái chêt của mình về ông, nghĩa là cho người sống chứ không phải về Trương Kiến Phong, để dập hết những đàm tiếu của người sau đối với người chồng mà nàng yêu thương kính trọng. Mới biết cái tâm tình tài tứ, độ lượng tri giao của hạng danh sĩ kỳ nữ, loại người tầm thường có dễ mà theo được đâu!

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn phước Hậu

Phòng vắng đầy tràn ánh nguyệt sương,   
Đèn tàn lạnh lẽo ngập chăn giường.
Một đêm Yến Tử lầu sương quạnh
Thu đến người xa nặng nhớ thương.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Cao Tự Thanh

Song ngập màu trăng, rèm ngập sương,
Chăn côi nến lụn hắt hiu giường.
Trăng soi đêm vắng lầu Chim Én,
Một bóng hình xưa mấy nhớ thương.

Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của mailang

Sương thấm rèm hoa, nguyệt ngậm song,
Chăn giường lạnh lẽo, hắt đèn chong.
Đêm lầu Yến Tử trăng sương dậy,
Thu đến dâng lên một tấm lòng.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Trương Việt Linh

Song đẫm trăng vàng rèm đẫm sương
Đèn mờ áo lạnh bóng in giường
Đêm lầu Yến Tử trăng sương toả
Thu đến lòng ai chẳng vấn vương

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Minh

Trên gác đèn tàn bạn với sương
Một mình thức giấc vui cùng giường
Nhớ nhau đêm mộng thương nhiều ít
Góc biển chân mây chẳng vấn vương.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời