Vô đề kỳ 1 無題其一

Hai bài này trong nguyên bản không có tựa, chỉ có đoạn lời dẫn của tác giả: “Kỷ Mùi niên tứ nguyệt, Vương sư chiêu hàng Quy Nhơn thành, Khâm mệnh Chưởng hậu quân Bình tây tham thừa tướng quân Tánh quận công Võ công Tánh, Lễ bộ Chu chính hầu Ngô Tòng Châu ủng binh trấn phủ, thập nhị nguyệt, nguỵ tướng Nguyễn Diệu đại binh công vi. Canh Thân hạ tứ nguyệt, Vương sư xuất viện, thượng vị khắc giải. Tân Dậu hạ, Ngự binh thừa hư tiến thủ Phú Xuân kinh, phục mệnh Khâm sai chưởng Tả quân Bình tây tướng quân Duyệt tiến đồn Quảng Nghĩa trấn công tặc hậu bối. Dư phụng tòng binh cấp hướng, thời Quy Nhơn thành vi cửu vị giải, nội ngoại trở tuyệt, Võ Ngô nhị công dĩ đột vi độc toàn, tất tướng sĩ đa tử phong đích nghĩa sở bất nhẫn, nhi thành trung cựu hàng tướng tốt lũ hữu dị đồ, đa khiển thành dạ độn giả, gia dĩ thành trung lương tuyệt, Võ công tiên ư ngũ nguyệt nhị thập thất nhật đăng thành trung bát giác lâu tự phần, Ngô công ngưỡng dược tử tiết, di lệnh vật huỷ truy trọng toàn thành hàng nguỵ cầu hoạt tam quân chi mệnh. Phó âm chí Quảng Nghĩa đồn cử giai ai đỗng, dư nhân khốc chi dĩ thi, tịnh chí kỳ danh thần đại tiết vân nhĩ, phi dĩ thi minh dã.” 己未年四月，王師招降歸仁城，欽命掌後軍平西驂乘將軍性郡公武公性，禮部周正侯吳從周擁兵鎮撫，十二月，偽將阮耀大兵攻圍。庚申夏四月，王師出援，尚未克解。辛酉夏，御兵乘虛進取富春京，復命欽差掌左軍平西將軍悅進屯廣義鎮攻賊後背。余奉從兵給餉，時歸仁城圍久未解，內外阻絕，武吳二公以突圍獨全，必將士多死鋒鏑，義所不忍，而城中舊降將卒屢有異圖，多繾城夜遁者，加以城中糧絕，武公先於五月二十七日登城中八角樓自焚，吳公仰藥死節，遺令勿毁輜重全城降僞求活三軍之命。訃音至廣義屯舉皆哀慟，余因哭之以詩並誌其名臣大節云耳非以詩鳴也。 (Tháng 4 năm Kỵ Mùi [1799], vương sư chiêu hàng thành Quy Nhơn, Khâm mệnh Chưởng hậu quân Bình tây tham thừa tướng quân Tánh quận công Võ Công Tánh, Lễ bộ Chu Chính hầu Ngô Tòng Châu mang binh thấn thủ, tháng 12, tướng Tây Sơn là Nguyễn Diệu cất đại binh công thành. Tháng 4 mùa hè năm Canh Thân [1800], vương sư ra cứu viện, nhưng vẫn chưa giải vây được. Hè năm Tân Dậu (1801), vua dẫn quân thừa khi Phú Xuân bỏ trống tiến đánh vào kinh đô Phú Xuân, lại mệnh cho Khâm sai Chưởng Tả quân Bình tây tướng quân Duyệt tiến đóng ở trấn Quảng Nghĩa để công địch phía sau. Tôi phụng mệnh theo quân lo việc cấp lương, bấy giờ thành Quy Nhơn bị vây đã lâu mà chưa giải được, trong ngoài cách trở, hai ông Võ Tánh và Ngô Tòng Châu vì nghĩ nếu đột phá vòng vây để giữ thân mình, ắt tướng sĩ chịu chết trong chỗ đao thương, nên không nỡ, huống trong thành các binh tướng theo hàng nhiều người có ý khác, thường nhân đêm tối bỏ trốn, lại thêm trong thành hết lương, Võ công lên lầu bát giác trong thành mà tự thiêu vào ngày 27-5 trước, Ngô công uống thuốc độc tử tiết, để lệnh rằng xin chớ huỵ quân dụng trong thành, cả thành hàng Nguỳ để cầu cái sống cho ba quân. Tin buồn đến đồn Quảng Nghĩa, ai cũng thương xót, tôi nhân khóc các ông mà làm thơ để ghi nhớ cái tiết cả của người bầy tôi danh tiếng, chứ nào phải mượn thơ để cầu cái tiếng ở đời.)

[Thông tin 2 nguồn tham khảo đã được ẩn]