Vi nhân tử Bài 154 • Đạo làm người

[1]

Trao cho bản tính. Theo quan niệm của người xưa cho rằng “Cha mẹ sinh con trời sinh tính”.

[2]

Cương là cái giường lưới tức cái dây chính của lưới, từ đó móc các sợi la, mắt lưới, nhà Nho dùng chữ “cương” để chỉ những quan hệ lớn nhất của xã hội phong kiến. Tam cương: vua (là giường của) tôi; cha (là giường của) con; chồng (là giường của) vợ. Ngũ thường: năm đức tính mà người ta hằng phải có: nhân (thương người), lễ (phép tắc trong sự ăn ở), nghĩa (lẽ phải), trí (sự sáng suốt), tín (giữ đúng lời nói).

[3]

Dịch chữ “trung”.

[4]

Dịch chữ “hiếu”.

[5]

Tiếng cổ, nghĩa là chẳng nên.

[6]

Nhà nho xưa coi tình nghĩa vợ chồng là mối đầu của phong hoá, là cơ sở của xã hội. Truyện Hoa tiên nói về tình vợ chồng có câu “Khuê môn cho rệt mối đầu chỉnh phong”.

[7]

Đối với gia đình.