Quá Khởi Kính than đề Mã Phục Ba từ 過起敬灘題馬伏波祠 • Qua thác Khởi Kính đề miếu Phục Ba tướng quân Mã Viện

Nguyên chú: “Ngô Lễ Khê viết: Hán gia cung khuyết dĩ tuỳ vân thuỷ, tướng quân cổ miếu độc ỷ Cương Ngô. Bất tri hà dĩ đắc thử, cái sắc ư thử giả, phong ư bỉ, dũng túc dĩ bình tiếm loạn nhi bất năng nhị bối cẩm chi sàm; quý túc dĩ vi thiên tử ông nhi bất đắc dữ đan thanh chi liệt. Tướng quân thâu khuy ư Hán diệc dĩ đa hỹ, nhiên kỳ anh hùng sự nghiệp oanh oanh liệt liệt, mao phân thiên địa quá Việt Lĩnh giả tư kỳ công, mễ tụ sơn khê. Độc Hán thư giả tiện kỳ trí, sinh hữu ích, tử hữu văn; dĩ thử thủ thường ư tạo vật, cố năng chu lưu bảng bạc, huyết thực nam bắc. Chiêm kỳ miếu vô bất khởi kính, tưởng kỳ nhân vô bất hâm mộ. Thử thi tả đắc thống khoái, sấn thiết, quát tận tướng quân bình sinh, vị chi thi dã khả, vị tướng quân tán dã diệc khả.” 吳澧溪曰：漢家宮闕已隨雲水，將軍古廟獨倚崗梧。不知何以得此：蓋嗇於此者，豐於彼，勇足以平僭亂，而不能弭貝錦之讒；貴足以為天子翁，而不得與丹青之列。將軍受虧於漢，亦已多矣，然其英雄事業轟轟烈烈，茅分天地過粵嶺者思其功，米聚山谿。讀漢書者羨其智，生有益，死有聞；以此取償於造物，故能周流磅薄，血食南北。瞻其廟無不起敬，想其人無不歆慕。此詩寫得痛快襯切，括盡將軍平生，謂之詩也可，謂將軍贊也亦可。 (Ngô Lễ Khê bình: Cung khuyết nhà Hán trôi theo mây nước, miếu cổ thờ tướng quân còn trơ dựa ở Cương Ngô. Chẳng biết vì sao lại được như vậy, phàm đã mất cái này thì lại được cái kia, cái dũng có thể bình giặc loạn nhưng không thể che được lời dèm pha, sự sang giàu đủ để làm đấng thiên tử mà không được liệt vào tranh vẽ để thờ. Tướng quân chịu sự mất mát bởi nhà Hán cũng nhiều, nhưng sự nghiệp anh hùng vang dội, cỏ mao chia thiên hạ nơi Việt Lĩnh của ông, nghĩ công ấy như thóc chất đầy núi khe. Ai đọc sách Hán thư cũng mộ tiếng lúc sống thời có ích, lúc chết thời vang danh, lấy điều đó mà đền nghì tạo hoá, mới có thể trôi chảy bàng bạc, thông suốt từ Bắc đến Nam. Trông miếu ấy, không ai không khởi lòng kính nể, nghĩ đến người, chẳng ai chẳng hâm mộ. Bài thơ này lời lẽ thống khoái thân thiết lại bao quát cả cuộc đời tướng quân, gọi là thơ cũng được mà gọi là bài tán tướng quân cũng được vậy.)

Nguyên chú: “Nguyễn Tố Như viết: Cú pháp tráng kiện hữu như thị ông” 阮素如曰：句法壯健有如是翁 (Nguyễn Tố Như bình: Cú pháp tráng kiện, chỉ có ông được thế).

[Thông tin 1 nguồn tham khảo đã được ẩn]