TỰ THUẬT (BÀI 1) Đến tuổi bảy mươi nghỉ việc quan Nặng lòng núi cũ, cảnh quê, làng Tân Quán (1) nắng to còn ngủ nướng (2) Công danh (3) sao sánh Bạch Vân (4) nhàn. Chú thích: (1) Tân Quán là (tên riêng) một quán do ông cùng các bô lão trong vùng dựng lên khi ông về ở ẩn tại quê nhà ở làng Trung Am, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng. Tên đầy đủ của quán là Quán Trung Tân, (2) "còn ngủ nướng" là ngôn ngữ dân dã. Nếu để cho có văn vẻ thì có thể thay bằng "chưa tỉnh giấc" (3) Thanh Vân = nghĩa đen là mây xanh, thường ẩn dụ cho công danh, hoạn lộ, con đường tiến thân của kẻ sĩ ngày xưa. (4) Bạch Vân = Nghĩa đen là mây trắng, là tên hiệu của Nguyễn Bỉnh Khiêm

Bài thơ TỰ THUẬT : 自述 (其一) TỰ THUẬT (kỳ nhất) 年方七十已休官， Niên phương thất thập dĩ hưu quan, 重憶幽居覓故山。 Trùng ức u cư mịch cố san. 津館日高眠未起， Tân quán nhựt cao miên vị khởi, 青雲爭似白雲閑。 Thanh vân tranh tự bạch vân nhàn. 阮秉謙 Nguyễn Bỉnh Khiêm * Chú Thích : - Niên Phương 年方 : Năm khoảng; ở đây chỉ Tuổi khoảng... - Trùng Ức 重憶 : là Nhớ lại. - Tân Quán 津館 : là Quán ven bờ, có nghĩa : Gian nhà nhỏ bên bến sông. - Tranh Tự 爭似 : Giành nhau để được giống như là... * Nghĩa Bài Thơ : TỰ THUẬT (bài 1) Tuổi khoảng 70 đã từ quan để về hưu, còn nhớ lại chỗ ở thanh u vắng vẻ ngày trước nên tìm về núi cũ. Bên bến sông trong quán nhỏ, mặt trời đã lên cao vẫn còn ngủ chưa dậy. Mây xanh như tranh đua sự nhàn nhã với mây trắng trên bầu trời. * Diễn Nôm : TỰ THUẬT (bài 1) Tuổi vừa bảy chục đã về hưu, Núi cũ tìm về với cựu cư. Tân quán nắng cao người vẫn ngủ, Mây xanh mây trắng mãi du du ! Lục bát : Tuổi vừa bảy chục từ quan, Nhớ nơi ở cũ cố san tìm về. Nắng cao nhà vắng ngủ mê, Mây xanh mây trắng tranh về nhàn du. 杜紹德 Đỗ Chiêu Đức