南國山河

南國山河南帝居,
截然定分在天書。
如何逆虜來侵犯,
汝等行看取敗虛。

 

Nam quốc sơn hà

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

 

Dịch nghĩa

Núi sông nước Nam thì vua Nam ở,
Cương giới đã ghi rành rành ở trong sách trời.
Cớ sao lũ giặc bạo ngược kia dám tới xâm phạm?
Chúng bay hãy chờ xem, thế nào cũng chuốc lấy bại vong.


Tương truyền, năm 1077, hơn 30 vạn quân Tống do Quách Quỳ chỉ huy xâm lược Đại Việt. Lý Thường Kiệt lập phòng tuyến tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh đến sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận chiến ác liệt đã xảy ra tại đây nhưng quân Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý Thường Kiệt cho người vào đền thờ Trương Hống, Trương Hát, ở phía nam bờ sông, giả làm thần đọc vang bài thơ trên. Nhờ thế tinh thần binh sĩ lên rất cao. Lý Thường Kiệt liền cho quân vượt sông, tổ chức một trận quyết chiến đánh thẳng vào trại giặc. Phần vì bất ngờ, phần vì sĩ khí quân Việt đang lên, quân Tống chống đỡ yếu ớt, số bị chết, bị thương đã quá nửa. Lý Thường Kiệt liền cho người sang nghị hoà, mở đường cho quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, giữ vững bờ cõi Đại Việt. Một số nhận định xem bài thơ này là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này nằm trong truyền thuyết về hai anh em Trương Hống, Trương Hát. Có tài liệu gắn truyền thuyết này với Lý Thường Kiệt trong cuộc chiến chống quân Tống năm 1076, sớm nhất là Việt điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được nhiều sách sử khác như Đại Việt sử ký toàn thư, Việt sử tiêu án,... chép lại. Trong khi đó, sách Lĩnh Nam chích quái (Trần Thế Pháp đời Trần) lại gắn truyền thuyết này với cuộc chiến chống quân Tống lần thứ nhất thời Tiền Lê của Lê Đại Hành năm 981, với nội dung như sau:
南國山河南帝居,
皇天已定在天書。
如何北虜來侵掠,
白刃翻成破竹餘。

Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư.
Như hà Bắc lỗ lai xâm lược,
Bạch nhận phiên thành phá trúc dư
.

(Sông núi nước Nam thì vua Nam ở.
Thượng đế đã định như vậy trong sách trời.
Cớ sao giặc phương Bắc lại tới đây xâm lược,
Gươm sáng sẽ chém hết các ngươi tan tành như chẻ tre.)
Ngoài ra, bài thơ còn có khoảng hơn 30 dị bản được chép trong các sử và sách khác nhau. Tiêu đề bài thơ do nhóm biên soạn Hợp tuyển thơ văn Việt Nam thêm.

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 3 trang (27 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2] [3]

Ảnh đại diện

Dịch đúng âm luật cần không?

Bài thơ thần chép trong Đại Việt sử ký toàn thư là một bài Thất ngôn tứ tuyệt gieo theo vần trắc,10 bài dịch thơ ở đây của các dịch giả, duy chỉ bài dịch bạn Phạm Thanh Cải gieo theo vần bằng tuân theo âm luật.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Nguyễn Văn Dũng Vicar

Nam đế ở sông núi nước Nam
Sách trời phân định rõ đàng hoàng
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Bay hãy chờ xem thất bại mang.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của P.C

Nam đế trị vì đất nước Nam
Sách trời đã định bởi Thiên Hoàng
Cớ sao giặc Bắc sang xâm phạm
Gươm thế chẻ tre sạch ngoại bang.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

trả lời

Đâu thể lúc nào cũng theo được đúng âm luật hả bạn gì bên trên, bởi tiếng việt khi dịch từ tiếng hán những câu ko thể đúng thanh được. như từ “yên” nghĩa Việt là “khói”, rõ ràng ko thể thay được cho đúng luật. Chỉ cần dịch đúng theo thể thơ là được. Bài này là thất ngôn tứ tuyệt 3 vần, vậy cứ dịch là thất ngôn tứ tuyệt ba vần. Có nhiều bản dịch các bài khác có thể đổi từ 3 vần thành 2 vần đều được chấp nhận. Còn như bài của bạn Cải, vần “am” không được thông với vần “ang” và “oan”, chỉ có hai vần “ang” và “oan” thông nhau, vì thế bài bạn Cải thậm chí còn tính là thất vần bạn nhé, bởi nếu là thất ngôn tứ tuyệt 2 vần thì bạn ấy lại bị thất luật ở ngay câu đầu tiên (từ thứ 7 phải là thanh trắc), còn tính là 3 vần thì lại thất vần. Gửi bạn https://vi.wikipedia.org/...0%E1%BB%9Dng_lu%E1%BA%ADt

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Quá dở

“Núi sông Nam Việt vua Nam ở,
Vằng vặc sách trời chia xứ sở.
Giặc dữ cớ sao phạm đến đây?
Chúng mày nhất định phải tan vỡ.”


Đây là bản dịch dở nhất tôi từng biết.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Núi sông Nam quốc vua Nam ở,
Định phận rõ ràng ở sách trời.
Giặc dữ cớ sao sang phạm đến?
Chúng bay sẽ thảm bại tơi bời.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Vua Nam Nam quốc sơn hà,
Tuyệt nhiên định phận rõ qua sách trời.
Cớ sao giặc dữ sang đòi?
Chúng bay sẽ bại tơi bời quân xâm!

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời

Trang trong tổng số 3 trang (27 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2] [3]