Làm trai cờ bạc thì chừa

Làm trai cờ bạc thì chừa,
Rượu làng thì uống, rượu mua thì đừng.
Lời dạy bảo rõ ràng,
Ai cũng đều thấy cả.

Đi khắp thiên hạ,
Cũng có kẻ không nghe lời.
Rủ đánh bạc bài mười,
Không biết điều khôn dại.

Suy ra điều lợi hại,
Kể cho hết mà nghe.
Ai có biết thì dè,
Ai không nghe cũng mặc.

Nằm, ba người rủ chắc,
Tối họp lại một đoàn.
Biết nhà cụ có tiền,
Đến khuôn bàn gá thổ.

Cho thuận ông thuận mẹ,
Cho thuận vợ thuận chồng.
Việc có gấy có nhông,
Mới thuận buồm xuôi gió.

“Có quan tiền để đó,
Hắn có đẻ mô mồ.
Mang sự đánh thì thua,
Thu về lo ta trả.
Khất trong năm ba bữa,
Chưa đến nỗi hắn đòi.”
Khuôn được thổ xong rồi,
Mời anh em ngồi lại.

Coi mặt mũi cũng sọi,
Coi tay đánh cũng đều.
Có thầy đĩ, thầy nhiêu,
Có thầy tri, thầy sở.

Mở bài ra chia cửa,
Cứ mỗi cửa ba con.
Trữa thì đụng khuôn,
Hai bên rày đụng nước.

Chưa biết ai thua được,
Phải bắt hồ trước cho xong.
Bắt mỗi cọc mỗi đồng,
Bắt hồ rồi mà đánh.

Kẻ ở ngoài đánh gạnh,
Người đụng đội, đụng ba.
Ai nấy thả hồ ra,
Ai trốn hồ có tội.

Khen cho ông nhà thổ,
Khéo góp nhớp bòn chài.
Khi nải chuối mâm khoai,
Khi ló ngô với kẹo.
Khi đĩa trù chén rượu,
Khi mâm cháo thịt gà.
Múc một đọi chói hoa,
Tính ba tiền nọng nọng.

Đêm thức khuya đói bụng,
Ai chộ chẳng muốn ăn.
Bòn đầu bị túi khăn,
Để làm đồng tiền tổn.

Bây giờ hết vốn,
Ngồi rũ trốc rủ tai.
Ngồi nghểnh cổ ngáp dài,
Ngồi ghé đèn bắt rận.

Cứ thua ngơ thua ngẩn,
Thua thiệt thậm là thua.
Kêu ông chủ đổ hồ,
Để ta làm ván khác.

Ai thiếu khuôn thì gác,
Ai thiếu mước thì kênh.
Bòn điều tịch đầu bềnh,
Đánh năm nhà thua bảy.

Đến cái hồi gà gáy,
Cờ bạc đã rạng đông.
Ta phân xử cho xong,
Anh em về kẻo sáng.

Gạt ngọn đèn cho rạng,
Ai thua được trong bàn.
Kẻ thua đôi ba quan,
Người thua năm bảy chục.

Nhà các anh có phúc,
Đem của đến cho người.
Lúc đầu đánh mà chơi,
Sau rồi mắc lấy nợ.

Nợ chi mà nợ,
Nợ mượn lén trả thầm.
Anh cởi áo ra cầm,
Trở về nhà trộm lúa,
Trả một lần chưa đủ.
Anh khất cối khất chày,
Khất đôi tháng, đôi ngày,
Đến bữa rày hắn không nể.

Hắn đào hết cha, hết mẹ,
Hắn chửi hết tổ, hết tiên.
Các anh làm chi nên,
Để ông cha chịu tội,
Để mẹ thầy chịu tội.

Về mẹ cha có chửi,
Thì đỏ mặt tía tai.
Nay nói đi Hòn Gay,
Mai nói đi lính mộ.

Mộ chi mà mộ,
Không biết xấu biết hổ.
Về nạt gió đàn bà,
Không chăm chỉ cửa nhà,
Không biết điều no đói.

Ngày anh chăm công buổi,
Tối ngủ với vợ con.
Muốn ăn miếng chi ngon,
Sai đàn bà đi chợ.

Tiền không mắc ai một trữ,
Khỏi mất ngủ mất ăn.
Trước nửa khoẻ cái thân,
Sau không ai trả mánh.

Đánh chi mà đánh,
Ôm lấy rét mà run.
Anh chỉ nói anh khun,
Lòi thây anh ra đó!

Tiền ăn đà chẳng có,
Lại có tiền bỏ đi.
Anh không nghĩ không suy,
Không biết điều khun dại.

Lúc trời làm tai hại,
Đồng hạn hán khô khan.
Chục lúa mười hai quan,
Biết lấy chi cứu đói.

Kẻ lên ngàn xanh kiếm củi,
Kiếm bát gạo đồng tiền.
Về nuôi vợ, nuôi con,
Chạy thịt nát xương mòn,
Con nhà nghèo thêm khổ.

Nhà các anh thì có,
Ngày ba bữa ăn no.
Ngày thì ngủ như bò,
Đêm thì mò như vạc.

Cờ cờ bạc bạc,
Rượu rượu chè chè.
Rủ bạn rủ bè,
Lo bề đánh chác.

Thua cho xơ xác,
Bán hết cửa, hết nhà.
Bán vại mắm, vại cà,
Có con chi cũng bán,
Có vật gì cũng bán.

Lúc đầu có thập, có vạn,
Sau có nhất nhị văn.
Muốn trở về làm ăn,
Mắc thường thường bát văn,
Mắc thang thang ông lão.

Bây giờ hết láo,
Thất sách đi rồi.
Nghĩ lại mà coi,
Mười ăn chín nhịn.

Đặt một cái chuyện,
Dạy nhủ đàn con.
Ai chừa bài mười thì khôn,
Ai không chừa thì dại.

Lời cha ông đã nói,
Cờ bạc là bác thằng bần.
Thế mà trong dân,
Lắm kẻ cứ đâm vào cờ bạc,
Nhiều người cứ đâm vào cờ bạc.