Thị tại môn tiền náo,
Nguyệt lai môn hạ nhàn.

So lao tâm lao lực cũng một đàn,
Người trần thế muốn nhàn sao được?
Nên phải giữ lấy nhàn làm trước,
Dẫu trời cho có tiếc cũng xin nài.
Cuộc nhân sinh chừng bảy tám chín mười mươi,
Mười lăm trẻ, năm mươi già, không kể.
Thoắt sinh ra thì đà khóc choé,
Trần có vui sao chẳng cười khì?
Khi hỷ lạc, khi ái dục, lúc sầu bi,
Chứa chi lắm một bầu nhân dục.
Tri túc, tiện túc, đãi túc, hà thời túc,
Tri nhàn, tiện nhàn, đãi nhàn, hà thời nhàn?

Cầm kỳ thi tửu với giang san,
Dễ mấy kẻ xuất trần xuất thế.
Ngã kim nhật tại toạ chi địa,
Cổ chi nhân tằng tiên ngã toạ chi.

Ngàn muôn năm âu cũng thế ni,
Ai hay hát mà ai hay nghe hát?
Sông Xích Bích buông thuyền năm Nhâm Tuất,
Để ông Tô riêng một thú thanh tao.
Chữ nhàn là chữ làm sao?


Bài này được nhiều người coi là tuyệt tác trong các bài hát nói. Tác giả vạch rõ chữ nhàn rất dễ kiếm, ai cũng có thể có, dễ như thế mà các thi nhân từ xưa chưa tìm ra được. Những câu thơ cổ tác giả mượn dẫn vào thực là đắc cú, phân minh, chuyển đi láy lại tài tình. Vì thế xưa khách phong lưu đi hát ưa nghe bài này, là có ý mượn tiếng giai nhân để kể lại áng văn chương danh cú.

Nguồn:
1. Thơ văn Nguyễn Công Trứ, Trương Chính biên soạn & giới thiệu, NXB Văn học, 1983
2. Nguyễn Tường Phượng, Phan Văn Sách, Bùi Hữu Sủng, Việt văn diễn giảng hậu bán thế kỷ thứ XIX, Trường Nguyễn Khuyến xuất bản, Hà Nội, 1953
3. Đỗ Bằng Đoàn, Đỗ Trọng Huề, Việt Nam ca trù biên khảo, Nhà in Văn Khoa, Sài Gòn, 1962

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (7 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Nhàn

Một mai một cuốc,một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào
Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn người đến chốn lao xao
Thu ăn măng trúc,đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen,hạ tắm ao
Rượu đến cội cây ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

(thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm)

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

khó hiểu quá

thế nào là "một bầu nhân dục"?

Thơ rằng:"Độc thư thiên bất thụ
Hữu chí sự cánh thành"(Nguyễn Công Trứ)
25.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

nhân dục

nhân dục (人欲): ham muốn của con người.

Chứa chi lắm một bầu nhân dục - nôm na có thể hiểu là đời người ngắn ngủi, "nên phải giữ lấy chữ nhàn làm trước", ham hố chi mà chất đầy dục vọng, ham muốn đời thường cho đầy bầu tâm sự.

Bán đi những thứ dãi dầu
Mua về những thứ rặt mầu nhà quê
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

chữ " nhàn "

luận chữ " nhàn " ở đây để nghĩ về thế tục, lắm lúc ta thấy nhàn có quá xa hoa không khi tâm con người đâu phải lúc nào cũng lặng sóng

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Hỏi và dáp

Các bác cho em hỏi nghĩa của câu:"thoắt sinh ra thì đà khóc choé/Trần có vui sao chẳng cười khì" là thế nào a?

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Giải nghĩa

ý nói trần gian là bể khổ, nếu không thì sao con người ai sinh ra cũng gào khóc--đây là một sự thể nghiệm đầy triết lý của Nguyễn Công Trứ về cuộc đời

23.50
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Trả lời

Ai hay hát mà ai hay hát, ý nói cuộc đời như một vở kịch, có người diễn kịch và có người xem kịch. Có người quay quần giữa dòng đời và có người thong dong tự tại đứng nhìn dòng đời chảy trôi.

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời