Lòng ta ta phải yêu nhau,
Đem lời ái chủng mấy câu dặn lòng.
Năm ngàn vạn, họ đồng tông,
Da vàng máu đỏ con dòng Hùng Vương,
Bốn ngàn năm, cõi Viêm phương,
Đua khôn Hoa Hán, mở đường văn minh
Tài anh kiệt, nối đời sinh,
Phá Nguyên mấy lớp, đánh Minh mấy lần.
Mở mang Chân Lạp, Xiêm Thành,
Trời Nam lừng lẫy, dòng thần ở Nam
Ngán thay giống tốt nòi sang,
Bởi đâu sa sút mà mang tiếng hèn?
Xưa sao đứng chủ cầm quyền?
Rày sao nhẫn nhục chịu hèn làm tôi?
Người Tây như thánh như trời,
Người Nam đày đoạ dưới nơi A-tì.
Giang sơn thẹn với tu mi,
Đá kia cũng nát, sóng kia cũng nhàu.
Nào anh, nào chị em đâu?
Họ hàng ta phải bảo nhau thế... nào.
Cùng nhau chung giọt máu đào,
Giống thần minh ấy là đâu bây giờ?
Giống hèn ta phải nên lo,
Giống khôn khi đã ra trò thì thôi
Giống ta nay chẳng dại rồi,
Chân tay cật dạ muôn người cùng nhau.
Muốn cho dòng giống thịnh giàu,
Đi về họp bụng mà mưu chấn hoàng
Mưu sao kéo lại giống vàng.
Uống say máu giặc, ăn tương thịt thù.
Mấy câu ái chủng reo hò,
Chữ đồng tâm ấy phải cho một lòng.


Theo các nhà cách mạng, bài thơ này được Phan Bội Châu viết ở Thái Lan vào khoảng năm 1910-1911, khi cụ qua đó theo lời mời của cụ Đặng Tử Kính và các đồng chí cách mạng đang bôn ba hoạt động ở bên ấy.

Bản ở trên chép theo Văn thơ cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ 20.

Bản chép theo Thi văn quốc cấm thời thuộc Pháp:
Giống ta ta phải yêu nhau!
Đưa
lời ái chủng mấy câu giải lòng.
Hai mươi triệu họ đồng tông.
Da vàng máu đỏ con giòng Hùng Vương.
Mấy
ngàn năm cõi Viêm bang
Đua khôn hoa hoán, mở đường văn minh.
Tài anh kiệt nối đời sinh,
Đánh Nguyên mấy lớp, phá Minh mấy lần.
Mở mang Chân Lạp, Chiêm Thành,
Miền nam lừng lẫy giống thần mở mang.
Tiếc
thay giống tốt nòi sang,
Vì sao sa sút cho mang tiếng hèn.
Xưa sao đứng chủ cầm quyền,
Giờ
sao nhẫn nhục chịu hèn làm tôi.
Xem
Tây như thánh như trời,
Người Nam ta chịu dưới nơi A-tì.
Giang sơn thẹn với tu mi,
Đá kia cũng xót, sông kia cũng sầu!
Nào anh em, chị em đâu!
Kết đoàn
ta phải bảo nhau thế nào?
Chữ rằng: “đồng chủng đồng bào”
Yêu
nhau ta phải tính sao phục thù?
Muốn cho nội ngoại giao phù
Sáu mươi lăm tỉnh cũng như một nhà.
Muốn cho Nam Bắc hợp hoà
Hai mươi lăm triệu cũng là một thôi.
Đừng cậy thế, đừng khoe tài!
Bỏ điều riêng nhỏ, tính điều lợi chung.
Chớ giành khí, chớ khoe công,
Dứt tình ghen ghét, bỏ lòng sai nghi.
Ai ơi xin sửa mình đi!
Công tư đức ấy hai bề vẹn hai.
Những điều hại nước, tan nòi,
Rước voi cõng rắn thì thôi xin chừa.
Một mai thời thế chuyển cơ,
Anh em ta
lại như xưa sum vầy.
Họ hàng đông đủ cánh vây,
Chen vai ưu thắng, ra tay cạnh tồn
!
Nguồn:
1. Văn thơ cách mạng Việt Nam đầu thế kỷ 20, NXB Văn Hoá, Hà Nội, 1961
2. Thái Bạch, Thi văn quốc cấm thời thuộc Pháp, NXB Khai Trí, 1968