出洋留別

生為男子要希奇,
肯許乾坤自轉移。
於百年中須有我,
起千載後更無誰。
江山死矣生圖汭,
賢聖遼然誦亦癡。
願逐長風東海去,
千重白浪一齊飛。

 

Xuất dương lưu biệt

Sinh vi nam tử yếu hy kỳ,
Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di.
Ư bách niên trung tu hữu ngã,
Khởi thiên tải hậu cánh vô thuỳ.
Giang sơn tử hĩ sinh đồ nhuế,
Hiền thánh liêu nhiên tụng diệc si.
Nguyện trục trường phong Đông hải khứ,
Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi.

 

Dịch nghĩa

Đã sinh làm kẻ nam nhi thì cũng phải mong có điều lạ,
Há lại để trời đất tự chuyển vần lấy sao!
Giữa khoảng trăm năm này, phải có ta chứ,
Chẳng nhẽ ngàn năm sau lại không có ai (để lại tên tuổi) ư?
Non sông đã chết, sống chỉ nhục,
Thánh hiền đã vắng thì có đọc sách cũng ngu thôi!
Mong đuổi theo ngọn gió dài đi qua biển Đông,
Ngàn đợt sóng bạc cùng bay lên.


Bài này Phan Bội Châu làm ngày mùng 2 tháng Giêng năm Ất Tị 1905 khi xuất dương ở cảng Hải Phòng để từ giã các đồng chí. Về sau ông có chép bài này trong Ngục trung thư.

Nguồn:
1. Văn thơ Phan Bội Châu, NXB Văn học, 1965
2. Nguyễn Hiến Lê, Đông Kinh nghĩa thục - Chương 2, NXB Văn hoá Thông tin, 2004

 

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 1 trang (5 bài trả lời)
[1]

Ảnh đại diện

Bản dịch của Tôn Quang Phiệt

Làm trai phải lạ ở trên đời,
Há để càn khôn tự chuyển dời.
Trong khoảng trăm năm cần có tớ,
Sau này muôn thuở há không ai?
Non sông đã chết, sống thêm nhục,
Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài.
Muốn vượt bể Đông theo cánh gió,
Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.


Nguồn: Hợp tuyển Thơ văn Việt Nam (1858-1920) - quyển II, Huỳnh Lý chủ biên, NXB Văn học, 1984
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
203.40
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Đào Trinh Nhất

Khác thường bay nhảy mới là trai,
Chẳng chịu vần xoay mặc ý trời!
Trong cuộc trăm năm đành có tớ,
Rồi sau muôn thuở há không ai?
Non sông đã mất, mình khôn sống,
Hiền thánh đâu còn, học cũng hoài.
Ðông hải xông pha nương cánh gió.
Nghìn làn sóng bạc múa ngoài khơi.


Sách Đông Kinh nghĩa thục (Nguyễn Hiến Lê, NXB Văn hoá Thông tin, 2004) cho rằng bản dịch này của chính tác giả làm, không đúng.

Nguồn: Đào Trinh Nhất, Ngục trung thư (Đời cách mạng Phan Bội Châu), Tân Việt tái bản, Sài Gòn, 1950
Lộ tòng kim dạ bạch,
Nguyệt thị cố hương minh.
83.38
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Đây là cấy em cóp pết từ một DD khác ra.

XUẤT DƯƠNG LƯU BIỆT

Sinh vi nam tử yếu hy kỳ.
Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di!
Ư bách niên trung tu hữu ngã.
Khởi thiên tải hậu cánh vô thùy.
Giang sơ tử hĩ sinh đồ nhuế,
Hiền thanh liêu nhiên tụng diệc si!
Nguyện trục trường phong Đông hải khứ:
Thiên trùng bạch lãng nhất tề phi

Văn thơ Phan Bội Châu
ĐẶNG THAI MAI
Nhà xuất bản Văn hóa – 1958

Dịch nghĩa

Lưu biệt khi xuất dương.

Đã làm trai thì cũng phải khác đời,
Lẽ để trời đất muốn xoay vần tới đâu thì tới !
Trong khoảng trăm năm đã có ta (thì ta phải gánh vác lấy công việc),
Còn như chuyện ngàn năm sau thì có người sắp tới,
Non sông mất rồi, sống chỉ là nhơ nhuốc,
Sách vở thánh hiền tẻ ngắt, đọc chỉ mụ người !
Muốn đuổi theo ngọn gió đi qua biển Đông,
Bay nhảy với ngàn trùng sóng bạc !

Dịch thơ

Làm trai phải lạ ở trên đời,
Há để càn khôn tự chuyển dời.
Trong khoảng trăm năm cần có tớ,
Sau này muôn thuở, há không ai?
Non sông đã chết, sống thêm nhục,
Hiền thánh còn đâu, học cũng hoài!
Muốn vượt bể Đông theo cánh gió
Muôn trùng sóng bạc tiễn ra khơi.

TÔN QUANG PHIỆT dịch

Nguồn: Hợp tuyển Thơ văn Việt Nam (1858 -1920) – Quyển II

Hung@n
74.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của MXTD

Chí lạ làm trai ngất ngất cao
Há để càn khôn tự chuyển sao?
Trời đất trăm năm còn ta đó
Chẳng lẽ ngàn năm chẳng danh nào?
Nước mất, nghìn thu thêm nặng nhục
Xa rồi Hiền Thánh, học ngu sao?
Bể Đông ta vượt theo cánh gió
Muôn trùng sóng bạc vút bay cao!


dịch theo bản dịch nghĩa có sẵn
có tham khảo bản dịch của Tôn Quang Phiệt
74.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Lương Trọng Nhàn

Khác thường hoạt động mới làm trai,
Há để đất trời vần chuyển dời!
Trong khoảng trăm năm ta phải có,
Ngàn năm sau nữa há không ai?
Giang sơn đã mất, mình khôn sống,
Hiền thánh không còn học cũng hoài!
Đông hải ruổi rong nương ngọn gió,
Muôn trùng sóng bạc đón ngoài khơi.

44.00
Chia sẻ trên FacebookTrả lời