Bài ca cây lúa trổ bông

Em ơi,
Đất nước mình bắt đầu từ những cây lúa trổ bông,
Từ hạt mầm nhỏ nhoi mà lớn lên giữa cánh đồng vàng nắng.
Buổi sớm mai, anh dắt em đi qua bờ ruộng
Nhìn cây lúa rì rào như giọng nói của đất đai.

Anh kể cho em nghe
Về một đất nước sinh ra từ giọt mồ hôi người cày sâu cuốc bẫm,
Từng hạt thóc, hạt gạo
Là lời thì thầm của ruộng đồng
Là tiếng nói âm thầm của mẹ.

Cây lúa không chỉ trổ bông,
Cây lúa còn chở mùa no ấm,
Chở bao ước vọng từ bàn tay cha,
Từ đôi chân trần mẹ bước trên bùn non,
Chở cả câu hát em ru, giữa mùa gặt.

Gạo từ đâu mà có?
Gạo không phải từ phép màu trong cổ tích,
Gạo từ những ngày gió hun hút đồng không,
Từ tiếng sấm xa thức mầm nảy lộc,
Từ giọt mồ hôi lặng thầm trên trán người nông dân.

Gieo mạ là gieo niềm tin,
Là nhấn bàn tay vào lòng đất mà mong ngày cây trổ,
Là chờ đợi – không trong im lặng –
Mà trong từng bước chân đi,
Từng nhịp tim đất nước.

Em có biết không,
Mùa gặt những ngày nắng vàng là mùa của niềm vui lớn,
Là khi tiếng cười rộn trên lưng trâu,
Là lúc tay mẹ thoăn thoắt gom từng bó lúa,
Trời tháng Sáu chan hoà nắng mật,
Ruộng đồng thơm mùi lúa mới,
Là đất nước hát lên những bài ca no ấm.

Nhưng cũng có những ngày mưa,
Nước tràn đồng – trắng trời trắng đất,
Cây lúa ngập trong nước lũ,
Bao công sức bỗng tan theo dòng nước chảy,
Là những ngày gồng mình giữa gian nan
Mà vẫn không buông niềm hy vọng.

Em ơi,
Hạt gạo không chỉ là thức ăn,
Hạt gạo là giọt mồ hôi kết tinh thành máu thịt,
Là điều quý giá nhất trong mỗi chúng ta,
Từ bữa cơm gia đình chan nước mắm,
Từ hộp cơm ăn vội ở trường bán trú,
Từ bữa trưa gọn gàng trong văn phòng
Đến những đêm học khuya với bát cơm nguội bên đèn.

Mỗi hạt gạo là một lần cứu đói,
Là chiếc phao âm thầm giữa bão giông,
Là vàng của đất mà không ngân hàng nào cất giữ.

Và em biết không,
Trong những năm dài kháng chiến,
Khi miền Nam ngập khói bom,
Thì cây lúa nơi hậu phương vẫn trổ bông,
Lúa nuôi bộ đội hành quân ra trận,
Lúa đi cùng những đoàn xe vượt Trường Sơn,
Lúa âm thầm mà kiên cường như lòng mẹ.

Mời em về Thái Bình,
Nơi có ruộng đồng thẳng cánh cò bay,
Có chị Hai năm tấn,
Có cô Hai năm tấn,
Là những người con gái cấy lúa mà gan như sắt đá.

Nhớ Thái Bình – quê hương năm tấn,
Là nơi những bao gạo vượt sóng vượt đường,
Đến với chiến trường miền Nam thân yêu,
Là tấm lòng của miền Bắc gửi vào bom đạn,
Gửi bằng những hạt gạo trắng trong,
Như lòng người không chút hoen mờ.

Em ơi,
Ngày nay, cây lúa vẫn trổ bông như thuở trước,
Nhưng đã khác rồi —
Không còn cái cày vai gỗ,
Không còn trâu đi trước, người theo sau,
Giờ là máy xới, máy gieo, máy gặt,
Ruộng đồng rộn tiếng cơ giới hoá
Mà vẫn giữ nguyên hồn lúa quê hương.

Anh kể em nghe,
Có những cánh đồng mẫu lớn
Trải dài xanh thẳm tận chân mây,
Có những hạt giống mới –
Chắt chiu từ trí tuệ nhà khoa học,
Có những người nông dân mặc áo công nghệ,
Gieo xuống đất đồng thời gieo cả ước mơ.

Cây lúa bây giờ
Không chỉ nuôi từng bữa cơm nhà,
Mà đi xa — băng qua đại dương,
Đến tận châu Phi, đến từng chợ Á Âu,
Trên bao bàn ăn có hạt gạo Việt
Lặng lẽ kể câu chuyện quê mình.

Em có thấy không,
Mỗi hạt gạo hôm nay vẫn nặng
Bởi không chỉ sức người mà còn là tâm người,
Bởi phía sau hạt gạo là bàn tay đổi mới,
Là ước mơ của đồng quê
Không nghèo nữa – mà kiêu hãnh ngẩng đầu.

Cây lúa ngày nay
Vẫn là máu thịt của đất,
Vẫn là sợi dây gắn bó nông thôn và phố thị,
Giữa thế giới vội vàng,
Giữa dòng đời đổi thay,
Hạt cơm trắng vẫn nhắc ta nhớ
Về một đất nước đi lên từ ruộng đồng,
Và chưa bao giờ quên cội nguồn.

Em ơi,
Cây lúa không chỉ là cây trồng giữa đồng,
Cây lúa là Đất Nước
Khi trổ bông là lúc Đất Nước đơm hoa,
Khi trĩu hạt là khi Đất Nước dâng đầy no ấm.

Từ thời cha ông đi mở đất,
Tay cầm gươm giữ nước, tay cầm cày giữ làng,
Lúa vẫn mọc sau mỗi mùa bom rơi,
Vẫn xanh sau những năm tháng đói nghèo
Như chưa bao giờ bị khuất phục.

Hạt gạo – em ơi –
Là kết tinh của đất trời,
Của xương máu tổ tiên
Và giấc mơ không bao giờ lùi của nhân dân.

Mai này,
Dẫu chúng ta không còn đi trên bùn đất,
Dẫu những đứa trẻ lớn lên giữa cao ốc và ánh đèn,
Thì xin đừng quên
Một hạt cơm trong bát
Là cả cánh đồng đang thì thầm gọi tên.

Thế hệ mai sau,
Khi ăn một bữa cơm trắng
Hãy biết ơn hạt gạo được làm từ cây lúa,
Biết ơn người gieo mạ khi sương còn mờ bụi,
Biết ơn đất đai lặng lẽ đón từng mùa.

Vì cây lúa
Chẳng bao giờ nói ra mình cao quý,
Nhưng Đất Nước thì nhờ cây lúa mà đứng vững
Từng mùa, từng năm
Từng bước đi lên
Không bao giờ quên cội nguồn.