Những giai điệu của đất nước

Khi em cầm một nắm đất nhỏ,
Là em đang cầm trong tay bốn nghìn năm lịch sử.
Từng hạt bụi vương trên tay em
Cũng đã từng dính gót chân tổ tiên dựng nước.

Đất Nước có từ ngày Mẹ ru con bằng tiếng à ơi,
Từ câu ca dao cõng mùa lúa chín,
Từ bát cơm gạo mới thơm hồn sông núi,
Từ bàn tay cha chẻ tre làm nhà,
Từ mái đình cong ôm lấy bầu trời làng Việt.

Đất Nước là nơi người dân quen gọi nhau bằng “mình”,
Là nơi cây đa bến nước trở thành câu chuyện,
Là nơi mỗi ngọn núi, con sông đều có một tên riêng
Và mỗi cái tên đều ẩn trong đó một huyền thoại.

Em có biết:
Đất Nước mình từng đội đá vá trời
Từ buổi Sơn Tinh dựng luỹ chống Hồng Thuỷ
Từ tiếng trống đồng vang lên trên lưng ngựa sắt
Từ đôi mắt Âu Cơ ngóng về trăm đứa con đi mở cõi.

Đất Nước đâu chỉ là bản đồ trong sách,
Đất Nước còn là đôi quang gánh của mẹ qua đò
Là tiếng sáo vọng về từ rặng núi Mã Pì Lèng,
Là áo chàm bay trên nương chiều Tây Bắc.

Đất Nước hiện lên trong câu hò trên sông Hương
Trong bóng tháp Chăm in mình trên cát nắng miền Trung,
Trong điệu lý mái nhì bên dòng Cửu Long mênh mông phù sa,
Trong tiếng chuông đền Trấn Vũ ngân xa chiều Hà Nội.

Đất Nước là nơi
Mỗi người dân đều mang trong tim dáng hình chữ S
Nơi mỗi giọt mồ hôi nhỏ xuống ruộng cày
Lại hoá thành những vụ mùa nối tiếp.

Anh thương em
Không chỉ vì dáng em gầy giữa đồng chiều gió lộng
Mà vì em biết gói bánh chưng ngày Tết,
Em thuộc bài dân ca mẹ hát năm xưa,
Và em mang trong mình máu đỏ Lạc Hồng.

Đất Nước là thế đấy –
Gắn bó máu thịt với mỗi đời người,
Không ở đâu xa
Mà ở chính trong tim mình.
Nơi tiếng nói, giấc mơ và cả nỗi nhớ
Cũng đều mang dáng hình Đất Nước thân yêu.

Đất Nước không chỉ là chuyện cổ tích xưa,
Không chỉ là mái tranh nghèo bên hàng cau gió thổi,
Mà còn là những năm tháng máu lửa
Mẹ tiễn con đi mà không biết ngày trở lại.

Có những người đã ngã xuống giữa mùa xuân
Để mùa lúa sau vẫn xanh trên đồng lặng gió.
Có người hoá thành cột mốc trên đường biên,
Có người nằm lại trong lòng đất chưa từng được gọi tên.

Đất Nước đã từng kháng giặc bằng tre,
Từng lấy rơm làm áo giáp,
Từng lấy lòng dân làm thành đồng vách sắt,
Và lấy những khát vọng không bao giờ chết
Làm khí giới trường tồn.

Có phải vì thế mà dáng hình Tổ Quốc
Luôn uốn cong như cánh tay ôm lấy muôn dân?
Từ Điện Biên vọng về tiếng hát,
Từ Trường Sơn vọng về bước chân hành quân.

Đất Nước là nơi
Khi giặc đến, từng ngọn cỏ cũng hoá thành gươm
Từng mái nhà cũng là hầm trú ẩn
Từng trái tim người dân
Cùng đập nhịp với Tổ Quốc lâm nguy.

Anh nhớ có lần em viết trong nhật ký:
“Yêu anh là yêu cả Đất Nước này”
Và trong tình yêu giản dị đó
Có biết bao mạch ngầm đang chảy nối nghìn năm.

Đất Nước hiện ra
Không chỉ trong bài thơ anh viết
Mà trong cả ánh nhìn của người thợ mỏ
Trong nét vẽ vụng về trên cánh cửa làng quê,
Trong nụ cười hiền hậu của người lính trở về sau chiến thắng.

Chúng ta không sinh ra để ghi tên mình trong sử sách
Nhưng mỗi bước chân hôm nay
Cũng đang viết tiếp sử thi của Đất Nước
Bằng những điều bình dị –
Một hạt lúa nặng trĩu yêu thương
Một nhịp cầu nối liền hai bờ thương nhớ
Một lớp học vùng cao sáng ánh mắt trò nghèo.

Và Đất Nước –
Chính là nơi chúng ta ngẩng đầu lên
Mà thấy bầu trời không còn bị chia cắt.
Nơi những bài ca không chỉ để hát
Mà để sống, để tin, để gìn giữ cho mai sau...

Đất Nước hôm nay
Không còn vang tiếng trống trận ngoài biên,
Nhưng vẫn nghe trong lòng mình nhịp bước
Của triệu người đang dựng xây từ hơi thở quê hương.

Có đứa trẻ sinh ra giữa đô thị phồn hoa
Nhưng vẫn gọi hai tiếng “quê nhà” khi trở về ngõ nhỏ,
Có người trẻ đứng giữa toà nhà cao tầng,
Mà mắt vẫn hướng về bóng tre cuối làng nơi mẹ đợi.

Đất Nước giờ đây
Không chỉ là ruộng đồng, là luỹ tre xanh,
Mà còn là mạng lưới kết nối toàn cầu,
Là vệ tinh bay giữa tầng không mang tên Việt.

Nhưng em ơi, đừng nghĩ rằng hiện đại rồi thì thôi gốc rễ,
Đừng quên trầu cau là lời thề son sắt,
Đừng quên áo dài là linh hồn dân tộc
Và tiếng Việt là máu chảy trong tim.

Chúng ta hội nhập,
Nhưng không hoà tan.
Chúng ta mở lòng ra thế giới,
Nhưng vẫn giữ hồn dân tộc trong từng giấc mơ.

Anh gặp những kỹ sư viết phần mềm bằng ngôn ngữ toàn cầu
Nhưng mỗi tối lại đọc Kiều bằng ánh đèn bàn nhỏ.
Gặp người lính biên phòng dùng điện thoại thông minh
Mà vẫn giữ lá cờ Tổ quốc sát tim mình từng phút.

Đất Nước không đứng yên
Đất Nước đang chuyển mình trong từng công trình đang mọc,
Trong từng dòng sông được làm sạch lại,
Trong từng con người biết yêu nhiều hơn – và hành động.

Đất Nước là nơi
Không ai bị bỏ lại sau những đổi thay.
Là nơi thành phố và thôn quê vẫn nắm tay nhau cùng bước.
Là nơi tương lai không phủ bóng quá khứ,
Mà soi sáng nó bằng tự hào và biết ơn.

Và em ơi,
Chúng ta lớn lên trong một thời không còn tiếng súng,
Nhưng vẫn cần giữ lấy những điều thiêng liêng như giữ ngọn lửa,
Để mỗi lần hát “Tiến Quân Ca” không chỉ vì thói quen,
Mà vì máu thịt mình run lên khi nhớ đến Đất Nước.

Có những người con
Ra đi mang theo trong vali là tấm ảnh chụp chung ngày Tết,
Một nắm đất quê nhà giấu trong trái tim không nói,
Một giọng “mẹ ơi” vẫn ngân nga nơi đầu môi giữa phố xứ người.

Họ làm việc nơi xứ lạnh tuyết rơi,
Nơi nắng sa mạc cháy trên công trường khốc liệt,
Nơi ngôn ngữ là rào chắn,
Nhưng tiếng Việt vẫn hiện về mỗi đêm không ngủ được.

Đất Nước –
Không ngăn bởi khoảng cách địa lý,
Không tách bởi múi giờ,
Mà luôn sống trong những người đi xa như dòng máu chảy âm thầm.

Và khi họ trở về,
Là trở về với cánh đồng thơm mùi rơm rạ,
Là trở về với dáng mẹ lom khom bên hàng cau trước ngõ,
Là trở về với cha – người nông dân tóc bạc vẫn đợi dưới gốc đa.

Em biết không,
Đất Nước ấy chính là khi em gọi: “Mẹ ơi, con về rồi!”
Là khi bàn tay cha vẫn thô ráp nhưng ấm hơn mọi khách sạn nơi em từng ở.
Là khi đứa cháu nhỏ đòi bế vì “dì về từ nước ngoài”
Là cả làng ra xem, rưng rưng, không ai nói nhiều, mà mắt ai cũng đỏ.

Đất Nước là nơi
Chúng ta sinh ra và cũng là nơi ta có thể trở về bất cứ khi nào.
Là vòng tay của bố, của mẹ,
Là nụ cười của ông, của bà,
Là lời chào của hàng xóm tưởng đã quên ta từ lâu.

Khi em lập gia đình,
Khi tiếng cười của con em vang lên giữa một thành phố không phải quê hương,
Thì em ơi – con của em cũng là một phần của Đất Nước.
Trong ánh mắt nó có dòng máu Lạc Hồng,
Trong tiếng khóc đầu tiên có nhịp trống đồng vọng lại.

Và em sẽ kể cho con nghe
Về quê nhà – nơi có con đò cha từng đưa đón mẹ,
Về dòng sông tuổi thơ em tắm mát,
Về những con người không biết tên nhưng vẫn là đồng bào.

Rồi mai kia, khi con em lớn,
Em sẽ dắt nó về – về lại nơi quê mẹ chôn nhau,
Về thắp một nén nhang cho tổ tiên nơi đầu làng còn gió,
Về để con em gọi “Đất Nước” bằng giọng của chính lòng yêu thương.

Và em ơi,
Mỗi nụ hôn anh dành cho em
Không chỉ là tình yêu hai đứa mình,
Mà là tình yêu với Đất Nước – âm thầm, thắm thiết.
Bởi trong anh
Chỉ có hai trái tim biết yêu:
Một trái tim dành cho Đất Nước,
Và một trái tim dành cho em – mãi mãi, muôn đời.

Đất Nước không cần phải hô vang
Không cần tượng đài cao hay lễ nghi trịnh trọng,
Mà Đất Nước nằm trong tiếng “dạ” của em với mẹ,
Trong chiếc áo cha mặc sờn vai vẫn không nỡ bỏ.

Có những điều rất nhỏ bé thôi,
Như một chén nước chè nóng đầu làng,
Như tiếng chó sủa trưa hè nơi quê nội,
Cũng đủ làm một người xa quê bật khóc.

Đất Nước là cái bát mẹ úp lại trên mâm
Chờ con về muộn.
Là chiếc võng cha mắc giữa hai thân cau
Ngả lưng trưa và nghe tiếng chim gáy ngoài đồng.

Khi con em lớn lên,
Con sẽ biết Đất Nước không chỉ có trong sách sử,
Mà còn là giọng nói của bà kể chuyện Trạng Quỳnh,
Là bàn tay mẹ cắt bánh chưng đêm Giao thừa,
Là mùa gặt đầu tiên con được đi cấy theo cô.

Và rồi con cũng sẽ hỏi:
“Tại sao mình yêu Tổ Quốc hả mẹ?”
Và em sẽ mỉm cười, không cần giảng giải,
Vì con em đã yêu Tổ Quốc rồi –
Từ lúc được ru bằng câu hát ru của bà,
Từ lúc gọi “quê” là nơi có ao sen và mái rạ.

Anh từng nghĩ
Tình yêu dành cho em là điều riêng tư nhất,
Nhưng rồi anh hiểu
Khi anh yêu em, yêu cả gốc gác, nếp nghĩ, ánh mắt, lời ru…
Là anh đang yêu một phần Đất Nước.

Và em ơi –
Chúng mình sinh con không chỉ để nối dài một đời người,
Mà để gửi tiếp giấc mơ đất nước vào mai sau,
Để dẫu con đi đâu, làm gì, nói tiếng gì ngoài tiếng mẹ đẻ,
Vẫn mang trong tim một giọng nói mang hình sông núi quê mình.

Đất Nước –
Không già đi như mái tóc ông bà bạc trắng,
Mà trẻ lại trong từng ánh mắt tuổi thơ,
Trong từng lời yêu bình dị
Giữa anh và em,
Giữa những người yêu nhau – và yêu Đất Nước này.

8h5p, ngày 16 tháng 7 năm 2025

Chào mừng kỷ niệm 80 năm
Ngày Cách mạng Tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2025)
Và Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945 - 2/9/2025)

Một phần nửa bài thơ được đăng trên “Tạp chí Văn hiến Việt Nam”
=> Ngày 5 tháng 8 năm 2025