別霸王
漢兵已略地,
四面楚歌聲,
大王意氣盡,
賤妾何聊生。
Biệt Bá Vương
Hán binh dĩ lược địa,
Tứ diện Sở ca thanh.
Đại vương ý khí tận,
Tiện thiếp hà liêu sinh!
Dịch nghĩa
Quân Hán đã chiếm hết đất,
Bốn mặt đều có tiếng quân Sở hát vang.
Ý chí của đại vương đã hết,
Tiện thiếp còn sống làm gì!
別霸王
Biệt Bá Vương
Từ biệt Bá Vương
漢兵已略地,
Hán binh dĩ lược địa,
Quân Hán đã chiếm hết đất,
四面楚歌聲,
Tứ diện Sở ca thanh.
Bốn mặt đều có tiếng quân Sở hát vang.
大王意氣盡,
Đại vương ý khí tận,
Ý chí của đại vương đã hết,
賤妾何聊生。
Tiện thiếp hà liêu sinh!
Tiện thiếp còn sống làm gì!
Trong đêm cuối cùng ở Cai Hạ, Hạng Vũ hát bài
Cai Hạ ca, Ngu cơ múa kiếm, hoạ theo bằng bài thơ này rồi tự vẫn. Tương truyền nơi máu nàng đổ xuống mọc lên một thứ cỏ hễ có rót rượu gần bên thì cỏ múa lả lướt như Ngu cơ trong tiệc rượu của Hạng Vũ. Người ta gọi cỏ ấy là “Ngu mỹ nhân thảo”.
Bài ca này trong
Sử ký và
Hán thư đều không thấy chép. Trương Thủ Tiết 張守節 đời Đường viết trong
Sử ký chính nghĩa 史記正義 nói
Sở Hán xuân thu 楚漢春秋 là sách đầu tiên chép bài này.
Sở Hán xuân thu do Lục Giả 陸賈 đời Hán sơ biên soạn, đến đời Đường thì thất truyền. Có người cho rằng đời Hán sơ chưa thể có thơ ngũ ngôn thành thục như bài này nên ngờ là nguỵ tác. Tuy nhiên,
Hán thư cũng có chép bài
Thung ca 舂歌 của Thích phu nhân 戚夫人 là thơ ngũ ngôn khá hoàn chỉnh, cho thấy những câu ngũ ngôn vào thời gian đó không phải là hiếm. Vương Ứng Lân 王應麟 (1223–1296) đời Tống trong
Khốn học kỷ văn 困學紀聞 cho rằng đây là bài thơ ngũ ngôn hoàn chỉnh đầu tiên.
Bình luận nhanh 2
Bạn đang bình luận với tư cách khách viếng thăm. Để có thể theo dõi và quản lý bình luận của mình, hãy đăng ký tài khoản / đăng nhập trước.