Khách trung hữu cảm 客中有感 • Cảm xúc nơi đất khách

Trời đất trơ mình ta,
Năm chục năm đã qua,
Ngày trôi mòn chí lớn,
Bỗng dưng lệ chan hoà.

Đất trời phiêu bạt một ta
Năm mươi năm đã trải qua trên đầu
Tháng ngày chí lớn còn đâu
Bỗng dưng nước mắt tuôn trào như sông

Một thân ở giữa đất trời
Năm mươi năm lẻ đã trôi qua đầu
Năm qua tráng chí tiêu bào
Không đâu lệ chảy tuôn trào như sông.

Một mình ở trong đất trời,
Năm mươi năm trải trên đời tóc xanh.
Hao mòn chí lớn qua nhanh,
Bỗng dưng nước mắt tuôn thành như sông.

Trong trời đất có một mình ta,
Năm chục năm đời đã trải qua.
Ngày tháng hao mòn bao chí lớn,
Như sông dòng lệ lại tuôn trào.

Một thân giữa đất trời,
Năm chục năm đầy vơi.
Nhìn tháng ngày mòn mỏi,
Không dưng nước mắt rơi.

Chữ không 空 có nghĩa là chỉ: (Phó) Chỉ, thế thôi. ◇Lí Kì 李頎: “Niên niên chiến cốt mai hoang ngoại, Không kiến bồ đào nhập Hán gia” 年年戰骨埋荒外, 空見蒲桃入漢家 (Cổ tòng quân hành 古從軍行) Từ năm này sang năm khác, xương người chết trận chôn vùi ở bãi hoang, (Ngoài ra) chỉ thấy bồ đào vào nhà Hán (mà thôi).
Chữ sử 使 có nghĩa là khiến cho: (Động) Khiến cho. ◇Đỗ Phủ 杜甫: “Xuất sư vị tiệp thân tiên tử, Trường sử anh hùng lệ mãn khâm” 出師未捷身先死, 長使英雄淚滿襟 (Thục tướng 蜀相) Xuất quân, chưa báo tin thắng trận, thân đã chết, Khiến cho khách anh hùng mãi mãi nước mắt đầy vạt áo.
(Từ điển Hán Nôm)
Do vậy câu 4 của bài này hiểu là “Chỉ khiến cho nước mắt chảy như sông”.