Mấy vần thơ cũ ngợi hoàng hoa,
Trịnh trọng rày nhân vẳng khúc ca.
Chiếu phượng mười hàng tơ cặn kẽ,
Vó câu nghìn dặm tuyết xông pha.
Tang bồng đã bấm lòng khi trẻ,
Khương quế thêm cay tính tuổi già.
Việc nước một mai công ngõ vẹn,
Gác Lân danh tiếng dõi lâu xa
.


Việt Nam sử lược của Trần Trọng Kim chép: Tháng tư năm 1413, Trương Phụ đem quân đánh Nghệ An, quân Quý Khoáng bấy giờ mười phần chỉ còn ba bốn, lương thực lại không có, phải bỏ chạy vào Hoá Châu. Trước Quý Khoáng đã mấy lần cho người sang Tầu cầu phong, Minh Đế không cho, đem giết sứ thần đi. Nay Quý Khoáng lại sai Nguyễn Biểu ra cầu phong với Trương Phụ. Trương Phụ bắt giữ không cho về. Nguyễn Biểu giận mắng Trương Phụ rằng: “Chúng bay trong bụng thì chỉ lo đường chiếm giữ, ngoài mặt lại giương tiếng đem quân nhân nghĩa đi đánh dẹp; trước thì nói sáng lập họ Trần, sau lại đặt quận, huyện để cai trị, rồi tìm kế để vơ vét của cải, ức hiếp sinh dân, chúng bay thật là đồ ăn cướp hung ngược!” Trương Phụ tức giận đem giết đi.

Cũng sách nói trên viết: Năm Trùng Quang thứ 5 (1413), mùa hạ, tháng tư, tướng nhà Minh là Trương Phụ đánh Nghệ An, vua Quý Khoáng chạy vào Hoá Châu... sai người bầy tôi là Nguyễn Biểu đi cầu phong, đem hương vật đến Nghệ An để tặng. Phụ giữ ông lại, ông giận mắng rằng: “Trong thì mưu kế đánh lấy nước người, ngoài thì phô trương là quân nhân nghĩa, trước nói rằng lập con cháu nhà Trần, nay lại chia đặt quận huyện, không những cướp bóc của cải, lại còn tàn hại sinh dân, thật là đồ ngược tặc.” Phụ giận đem giết đi.

Ở phần ghi chú sách này, Dương Quảng Hàm có giới thiệu tiểu sử Nguyễn Biểu như sau: Nguyễn Biểu người xã Bình Hồ, huyện Chi La, Nghệ An (nay là xã Yên Hồ, huyện La Sơn, phủ Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh), đậu thái học sinh đời nhà Trần, sung chức Điện tiền thị ngự sử. Trương Phụ cho cột Nguyễn Biểu vào cây cột cầu ở chùa Yên Quốc. Nguyễn Biểu không ngớt chửi mắng Trương Phụ. Đến khi nước thuỷ triều lên, Nguyễn Biểu chết ngộp vì nước lớn. Do sự kiện nầy nên vị sư chùa Yên Quốc có làm bài kệ khi làm lễ tế Nguyễn Biểu.

Nguyễn Biểu có hoạ lại bài thơ này, xin xem thêm phần tác giả Nguyễn Biểu.

Nguồn:
1. Dương Quảng Hàm, Việt Nam thi văn hợp tuyển, Bộ Quốc gia Giáo dục xuất bản, Hà Nội, 1951
2. Thơ văn Lý Trần (tập III), NXB Khoa học xã hội, 1978