新演征婦吟曲成偶述

仁睦先生征婦吟,
高情逸調播詞林。
近來膾奓相傳誦,
多有摧敲為演音。
韻律曷窮文脈粹,
篇章須向樂聲尋。
閒中翻譯成新曲,
自信推明作者心。

 

Tân diễn “Chinh phụ ngâm khúc” thành ngẫu thuật

Nhân Mục tiên sinh “Chinh phụ ngâm”,
Cao tình dật điệu bá từ lâm.
Cận lai khoái trá tương truyền tụng,
Đa hữu thôi xao vi diễn âm.
Vận luật hạt cùng văn mạch tuý,
Thiên chương tu hướng nhạc thanh tầm.
Nhàn trung phiên dịch thành tân khúc,
Tự tín suy minh tác giả tâm.

 

Dịch nghĩa

Ông người làng Nhân Mục làm ra bài “Chinh phụ ngâm”,
Từ điệu cao kỳ đã truyền bá ở chốn từ lâm.
Ai cũng truyền tụng, lấy làm khoái trá lắm,
Đã có nhiều người thôi xao diễn ra ca Nôm.
Nhưng theo về âm luật thì dịch sao cho hết được cái tinh tuý trong mạch văn,
Vậy phải theo thiên chương mà hiệp với âm nhạc mà diễn ra mới được.
Nay nhân buổi nhàn đã dịch ra thành khúc mới,
Tự tin chắc rằng suy minh được bụng tác giả.


Theo Đông Châu trên Nam Phong tạp chí số 106, một con cháu họ Phan là Phan Huy Chiêm dựa theo ghi chép trong gia phả họ Phan gửi thư cho ông rằng bài thơ này được Phan Huy Ích làm khi hoàn thành diễn Nôm tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn.

Bài này được một số học giả dùng làm căn cứ chứng minh bản dịch vốn được cho là của Đoàn Thị Điểm là do Phan Huy Ích diễn Nôm. Tuy nhiên, thực tế bài này chỉ thể hiện Phan Huy Ích có diễn Nôm Chinh phụ ngâm khúc, nhưng chưa chứng minh được bản dịch đó là bản được lưu truyền rộng rãi.

Nguồn: Nam Phong tạp chí, số 106, tháng 6-1926