Điệu lạc dăng 悼落蠅 • Thương tiếc con ruồi chết

Tỉnh ra rựơu cạn nửa be
Nhặng xanh đâu đến vo ve bên mình
Cơm rơi nửa hạt bụng phình
Mà sao bắng nhắng sáo sinh chẳng ngừng
Kiếp mi bờ bụi đáng thương
Khinh người chìm bát canh xuông đáng đời
Đặt bày sinh hoá thợ trời
Kẻ đi tránh nắng vì ngươi bực mình

Mở song tỉnh giấc nửa hồ nghiêng
Sao cái nhặng xanh mãi quấy mình
Ti tí hạt cơm đầy bụng chửa
Vo ve lời sáo điếc tai không
Thương cho số kiếp nương bờ bụi
Tội bởi khinh người chết bát canh
Trời đất bày chi cho lắm chuyện
Kẻ đi trốn nắng chẳng ưng lòng

Ngủ dậy vẫn say khi mở song,
Cớ gì nhiều quá nhặng ruồi xanh.
Ruồi tìm vài hạt để no bụng,
Nhạc khí chẳng dùng tạo âm thanh.
Ở bụi xót ngươi cây đám cỏ,
Lừa người, đâu tính rớt nồi canh.
Thợ trời biến đổi ngàn muôn vẻ,
Đuổi nắng tránh tà, công chẳng thành.

Dịch nghĩa:
Thương lũ ruồi sa

Ngủ dậy vẫn còn dở say, mở cửa sổ
Cớ gì ruồi xanh nhiều thế
Chỉ cốt tìm một hạt gì đó để no bụng
Đâu cần dùng cái lưỡi để phát âm thanh khéo léo
Thương ngươi chỉ quen ở bụi cây đám cỏ
Thừa cơ người (đang say), không ngờ rơi xuống nồi canh
Ông trời sinh biến thật lắm chuyện
Tránh cái nắng, đuổi uế khí mà lòng chưa nguôi được

Dịch thơ:

Tỉnh giấc còn say, ngồi mở cửa
Vo ve loạn xạ đám ruồi xanh
Chỉ cần hạt bẩn ăn no nóc
Mà uốn lưỡi dài hát quẩn quanh
Thương chúng, vốn quen sà đống cỏ
Lừa người, đâu ngỡ lọt nồi canh
Ông trời rỗi việc sao sinh lắm
Xua uế, đuổi oi...bực vẫn hành

Ghi chú:
Theo tui thì đây là bài châm biếm ngay từ cái tựa đề. Nói thương chớ thực ra là hả hê lắm. Cụ Nguyễn mượn lũ ruồi để chửi khéo bọn tiểu nhân dơ bẩn, xu nịnh, ăn bám, quấy nhiễu...rồi kết cục cũng sẽ toi mạng vì tham ăn.
Tui dịch theo hướng mỉa mai ẩn dụ đó.