Tần trung ngâm kỳ 01 - Nghị hôn 秦中吟其一－議婚 • Khúc ngâm đất Tần kỳ 01 - Bàn chuyện hôn nhân

Thiên hạ tiếng chẳng rõ,
Vừa lỗ tai là vui.
Nhân gian sắc chẳng rõ,
Vừa mắt là tốt rồi.
Nhan sắc đâu xa cách,
Chỉ giàu nghèo khác thôi.
Nghèo thì thời thế ngán,
Giàu thì thời thế vời.
Gái nhà giàu, lầu tía,
Áo lụa, vàng thêu đầy.
Gặp người thì vảnh vót,
Mười sáu, tuổi thơ ngây.
Mẹ, anh chưa hé miệng,
Có người xô đến ngay.
Gái nghèo bên liếp cửa,
Lặng lẽ, tuổi đôi mươi.
Tóc mây cài, thoa rẻ,
Chẳng ngọc quý trên người.
Đã mấy lần có đám,
Định ngày rồi lại thôi.
Chủ nhà nhờ người mối,
Cỗ ngon, rượu tốt mời.
Lặng thinh chẳng ai đụng,
Nghe ta nói đôi lời.
Gái nhà giàu dễ gả,
Lấy chồng sớm khinh người.
Gái nghèo gả chồng khó,
Thành bà cô có ngày.
Nghe anh muốn lấy vợ,
Liệu tính làm sao đây.

Lời trong thiên hạ khó phân
Lọt tai là thích có cần chi đâu
Nhân gian lợt lạt sắc màu
Cốt vừa con mắt là vui bụng rồi.
Phải đâu nhan sắc cách vời
Khác nhau cũng bởi giàu nghèo mà nên
Giàu thì kẻ lấn người chen
Nghèo thì né tránh lãng quên không nhìn
Người giàu gác tía hiển vinh
Xênh xang áo lụa dây vàng đẹp thay
Gặp người chẳng hỏi han chi
Tuổi vừa hai tám xuân thì thơ ngây
Mẹ,anh chưa kịp mở lời
Mối mai đã sẵn mấy người hỏi thăm
Gái nghèo nhà lá cửa phên
Đã hai bảy tuổi tâm tình quạnh hiu.
Trâm cài giá đấng bao nhiêu
Lấy đâu ngọc quí mà đeo lên người.
Mấy lần có đám ngỏ lời
Đến ngày đổi ý lại thôi chẳng màng
Chủ nhà nhờ kẻ mối mang
Cổ ngon rượu tốt dở dang không thành
Ta xin có mấy lời rằng
Gái giàu dễ gả, coi khinh họ chồng
Gái nghèo duyên phận khó khăn
Đến khi gả muộn trở thành bà cô.
Nầy anh muốn lấy vợ ư
Phải nên cân nhắc chần chừ tính sao?

Chẳng tiếng nói nào là chánh trực
Miễn thuận tai lập tức vui nhanh
Dung nhan cũng chẳng rõ rành
Miễn là vừa mắt là thành giai nhân

Vốn thật khó mà phân nhan sắc
Nhưng giàu nghèo thì khác một trời
Người nghèo ắt bị bỏ rơi
Giàu thì chen chúc tận nơi hỏi chào

Gái nhà giàu ở lầu gác tía
Áo gấm thêu kết vỉa ren vàng
Ra đường hất mặt vênh vang
Mười lăm mười sáu điểm trang đã rành
Chẳng ai cậy mối manh đã tới
Việc chọn chồng chẳng hối cũng xong

Gái nghèo lặng lẽ bên song
Hơn hai mươi tuổi mà không có gì
Trâm cài gỗ có chi đáng giá
Áo đính vài hạt giả ngọc thôi
Cũng vài đám định dạm lời
Nhưng rồi lưỡng lự rồi hồi lại mau

Có người sắm cau trầu rượu hỏi
Đến cậy nhờ bà mối tìm dâu
Khoan khoan, chớ vội uống liền
Đợi nghe cho rõ hai giềng tỏ phân

Gái nhà giàu đa phần lắm mối
Gả sớm nên hay dỗi nhà chồng
Gái nghèo chờ mãi mới xong
Lớn rồi nên khéo hợp hợp lòng thông gia

Nghe ông muốn lấy vợ à,
Giàu nghèo hai ngả, ông chọn nhà nào đây?