Nguyễn

Mắt nào phản bội gieo ngơ,
Cái nhìn nguyền rủa cho thơ sầu tràn.
Thà rằng mù loà từ nguồn,
Còn hơn cưu mang đau buồn xé gan.
Xác thân đày đoạ mênh mang,
Thở dài gửi gió than van tháng ngày.
Trời xanh trêu ghẹo trớ trêu thay,
Cơ cớ đày đoạ nông nỗi này... vì đâu?
Chỉ vì đôi mắt vướng sâu!

Ta kính nối nghiệp nhớn, vui tin vận sáng. Ngày mới gần 20 tuổi, đương lúc dùng việc võ, vâng mệnh vương phủ giao cho việc lo liệu đi đánh, nhờ oai giời làm rõ công đánh đẹp. Mầm ác họ Nguyễn tan như than bay ngói vỡ, lũ nhà Mạc thì như tổ đốt kiến tan. Nam Bắc bụi sạch, bờ cõi rộng rãi, kính theo phép thịnh, trông mong ơn nhớn. Tôn ngôi giời để dạy dân, đem văn minh để bảo kẻ dưới. Thanh giáo thấm khắp trăm quan, đức nghiệp xa ra chín cõi. Dùng người giỏi, tuyên luật lệ. Đặt cách chính tâm tu thân, mở phép trị quốc bình thiên hạ. Nhân lúc muôn việc thong thả, trong lòng vui vẻ, xét đạo lý giời đất, xem nguồn gió thánh đạo, nối tóm từ nhỏ đến nhớn, lúc thư nhàn lấy ý hội làm mấy vần thơ quốc âm theo Đường luật, khắc thành hơn 200 bài, sai đề là Ngự chế Thiên hoà doanh bách vịnh. Dầu rõ lúc ưu du ngẫm nghĩ, đào dưỡng nguyên chân, không phải là bình phong vật, khoa hoa tảo.

Nay làm tựa.

Đại nguyên soái Thống quốc chính Thượng thánh phụ sư Thịnh Công nhân minh Uy đức Định Vương đề tựa ở điện Thiên Hoà.

Xưa nay sen nở vẫn tươi hồng
Trấn Quốc chuông chùa vọng khoảng không
Chỉ thấy mây bay qua cổ luỹ
Sử xanh còn chép ấy Ly cung
Khúc Nghê thường lẩn cùng trăng lạnh
Giọng đọc Ly tao gió thoảng không
Ngư phủ chẳng hay chuyện kim cổ
Dây câu sáo ngắn cứ thong dong

Số ngươi thật đáng ghen tị thay,
Chàng trai trẻ khóc cạn tháng ngày,
Tự khép đời mình trong lệ đắng,
Làm hoa nhân gian thêm ngát ngơ.

Nhan sắc dẫu sau kiếp dại khờ,
Vẫn cho ngươi chốn đậu bến mơ:
Trên toà ngực thắm dòng tuyết mịn.

Ôi đặc xá thần kỳ, hiếm có,
Gieo mình chìm đắm chốn làn nước,
Lại tìm sự sống giữa tuyết trinh.

Trò chơi ngẫu hứng của môi nàng,
Gây nên hình phạt quá tha phương,
Chưa từng thấy ai chịu nỗi đau như thế;
Há chẳng phải điều kỳ lạ đấy,
Khi một chiếc lá lại tan ra,
Chịu cảnh tuẫn tiết trên hoa hồng?

Nghỉ ngơi hết mệt khoẻ tinh thần
Cưỡi sóng thuyền rồng lướt nhẹ nhàng
Nam hướng Ngũ Hành Sơn thẳng đến
Cõi thiêng trông lại rất thanh tân

Thần tiên đâu sánh được nàng,
Tình yêu quấn quýt lại sang đỡ đần.
Dìu tay nắn nét thanh tân,
Chữ uốn mềm mại, muôn phần đẹp sao.
Nhìn vào mắt lửa dạt dào,
Tình ghen nói nhỏ thì thào bên tai:
“Rằng thầy đâu thiệt chi ai,
Dạy em tập viết thành bài yêu thương.”

Mùa đông hết lạnh lùng,
Mùa xuân chẳng xanh vương,
Biển khơi ngừng sóng vỗ,
Khí trời hoá vô hình,
Mới là ngày tim nhỏ,
Thôi tha thiết yêu em.

Hơi thở dài, linh hồn lửa mênh mang,
Thốt ra từ ngực ngọc của người sang,
Hãy nói ta hay, tim nàng dạo ấy
Liệu còn vẹn giữ trọn niềm tin không?

Hay ngươi lại làm sứ giả âm thầm
Cho một mối tình kín giấu trong thâm?
Ôi Trời cao, tạo hoá đầy vi diệu,
Đặt vào nàng muôn mỹ đức trăng rằm,

Xin gạt bỏ đi số kiếp phũ phàng:
Mong cho lòng nàng chẳng phụ phàng ta.
Thà rằng người đẹp ngàn trùng tiếc thương,
Thở dài xót xa khi ta tan mất,
Còn hơn vì duyên mới chốn xa xôi.

Để cho ta thấy trọn cùng lúc,
Hình phạt uy quyền lẫn gắt gao,
Đế chế Thần Yêu hiển hách sao;
Những dòng thơ ấy vừa phác hoạ,
Chàng chăn cừu sầu buông tiếng than.
Đôi mắt nàng kia, làn da ngọc,
Chính kẻ gieo cay đắng muôn vàn!