Nguyễn

Ai từng ngắm đoá hồng sương sớm,
Đượm mật trời phơi phới sắc hương,
Đỏ pha sắc trắng vô thường,
Tự nhiên e ấp trên cành nhẹ lay.

Muôn loài thấy đều quay nghiêng bóng,
Thương yêu hoa, chưa gót chân giậm;
Bàn tay chưa nỡ vướng vẩn,
Đàn muông cũng chẳng dám gần ngó ngàng.

Nhưng một khi dứt cành lìa cuống,
Vẻ phơi phới cũng cuốn tàn phai,
Đời người, thần thánh mỉa mai,
Còn đâu sủng ái những ngày xinh tươi.

Than ôi! Người ta đòi xâu xé,
Mất đoá hồng thương nhớ của tôi!
Ngậm ngùi xa cách đơn côi,
Chỉ biết dâng gửi mấy lời thơ suông.

Tâm giao thầm kín dịu dàng,
Tình yêu trung sắt, hàng hàng nghĩ suy.
Đến đây trò chuyện một khi,
Ngắm nhìn Ysabelle, ước gì hơn đây?

Hình dung bóng dáng ngất ngây,
Thế gian ai đẹp sánh đầy nàng thơ?
Liệu rồi có nữ hoàng xơ,
Giữ riêng đế quốc bao bờ rộng sâu?

Mấy ai cưỡng nổi tình đầu,
Mắt saphir lấp, môi hồng thắm tươi.
Sắc hương ngự mãi bên đời,
Xoa dịu mộng mị, lòng tôi bạt ngàn.

Đất Trời khéo dệt ngục gian,
Lấy hoa cùng ngọc buộc giam hồn này.

Hy vọng là gì? Cầu vồng mỉm cười,
Trẻ thơ đuổi theo qua mưa ướt dầm;
Chẳng ở nơi này, tít xa, xa nữa:
Đâu có đứa trẻ nào từng chạm chân.

Cuộc đời là gì? Tảng băng đang tan,
Trôi trên biển ấm hướng về bờ xa;
Ta vui giương buồm, băng tan dưới cặn;
Rồi chìm nghỉm mất, chẳng ai thấy ta.

Con người là gì? Đứa trẻ dại ngơ,
Nhọc nhằn, tranh chấp, nhởn nhơ muộn phiền;
Đòi hỏi đủ điều, đáng gì đâu hỡi;
Nấm mồ nhỏ bé - kết cục vĩnh miên.

Vũ trụ bao la của Chúa trời,
Lời anh vừa nói, chỉ ba tai:
Chính Người chứng giám, anh đang tỏ,
Em lắng tai nghe, lệ ngắn dài!

Và một trong ta đã đổi thay...
Ấy chính là Ngài! Buông đắng cay,
Mắt em che phủ màn sương tối,
Chẳng thể nhìn anh từ phút này.

Dẫu thác, đồng xu đè mắt nhắm,
Chẳng cách chia bằng lệnh phán đây.
Lời “Không” từ Chúa, ôi tri kỷ,
Đau đớn ngàn lần thế gian vay!

Người đời tranh chấp chẳng xa rời,
Sóng biển, cuồng phong chẳng đổi dời.
Vách núi ngăn đường, tay vẫn nắm,
Trời cao ngăn lối, hẹn muôn đời.

Chẳng phải mất tất cả đâu, bạn hỡi
Vẫn còn đây những người sống quanh ta
Mang ánh nhìn trìu mến rất bao la
Cho ngày mới thêm vui tươi rạng rỡ.

Và giọng nói dịu dàng nương theo gió
Nhưng nếu đời không thế - nếu một mai
Chẳng còn ai an ủi chặng đường dài
Không tình yêu giữa thế gian lạnh lẽo.

Mọi lối đi chỉ vọng âm cô héo
Nơi “bụi tro” chia cắt nẻo âm dương
Và nếu tôi trước bia mộ can trường
Đứng cô độc như con chiên lạc lối.

Cứ kêu khóc trên đồng hoang mệt mỏi:
“Người thương tôi, tôi thương nhớ phương nào?”
Thì tôi biết một tiếng phán trên cao:
“Con gái hỡi, có Ta đây nâng đỡ.

Chốn Thiên Đường Ta làm cho rạng rỡ,
Lẽ nào không đủ sức độ trần gian?”

Ơn nàng, kết liễu tôi đi,
Hỡi người đẹp thích phân ly, trốn hờn.
Giết nhau cho nhẹ tủi hờn,
Cớ sao vội bước, chẳng sờn lòng hoang?
Có e bóng quỷ, hồn tàn,
Theo chân nàng mãi dặm ngàn xa xôi?

Nhẫn tâm nàng bỏ mặc tôi,
Lại vờ run sợ trước người sắp chôn?
Gieo bao oán hận hao mòn,
Lại vờ thương hại, muốn hồn tôi sinh?
Trăm lần chí mạng, đoạn tình,
Vết thương rướm máu, thân hình nát tan.

Thần linh, xin hãy bảo ban,
Ai người đem lý công bằng thưa lên:
Tội kia rõ rệt đôi bên,
Phạt ai tàn nhẫn, nợ đền mạng vong.
Chết tôi, nàng cũng xuôi dòng,
Hồn tôi đã quyết, định lòng thác theo.

Nhưng thôi, kiện cáo bọt bèo,
Vô ơn nàng vẫn hiểm nghèo cười vang.
Bởi nàng thừa biết rõ ràng:
Bạo chúa tối thượng, ngai vàng trị vì,
Nào ai hạch tội làm chi,
Mạng tên nô lệ sá gì thế gian!

Nhấp ngụm nước, cơn sốt dần dịu lại,
Rồi bừng lên theo dòng chảy chậm rì.
Tình trong tôi cũng hiền hoà, dữ dội,
Mỗi bận hôn làn môi ngọc san hô.

Nước nhỏ giọt làm bùng lên bếp lửa,
Đang âm ỉ chợt loé rực tàn hoa.
Khao khát nóng lòng tôi hằng giấu kín,
Nụ hôn nàng nung ấm hơn than hồng.

Ngụm nước mát vừa chắt chiu dòng ngọt,
Sốt tiêu tan, thưa phu nhân, dịu lòng.
Sóng dập dồn dập tắt lửa hư không.

Nhưng hỡi ôi, nụ hôn hồn tôi mến!
Dẫu trăm ngàn nụ hôn trao đi nữa,
Chẳng thể nguôi cơn sốt, tắt lửa lòng.

Nếu thuở ấy duyên trao quạt thắm, chàng Kim không phải về quê Liêu Dương chịu tang chú; biến cố bán tơ không xảy ra, quan phủ Lôi Châu lập tức giải quyết xong vụ án oan cho dân nghèo; thì đôi lứa đã sắt cầm hoà hợp, cốt nhục sum vầy; ngọc bích nguyên lành, trâm vàng chẳng gãy. Thế thì khách làng chơi lấy đâu ra tiền vàng để mua tiếng cười; người anh hùng nơi biên thuỳ như Từ Hải sao lại phải chịu trói mình xin hàng? Nhưng nếu như thế, làm sao tỏ rõ được hiếu hạnh của người con gái chốn phòng khuê, làm sao thấy được sự quyền biến, cơ trí của bậc hiệp nữ? Thế mới biết: Việc đời không trắc trở thì không kỳ lạ; cảnh ngộ càng gian truân thì phẩm chất lại càng sáng ngời.

Nàng thực là người thấu hiểu lẽ đời, hẳn phải biết trời xanh kia cũng xót thương kẻ có tài; ta cũng nghĩ như vậy, xin nàng chớ oán trách phận hồng nhan là vô duyên bạc mệnh. Chỉ hiềm nỗi: Chưa qua mối lái đã vội tự đính ước, một khi đã sa chân vào chốn bùn nhơ thì dễ trở thành thói quen lưu lạc. Có người sẽ cho rằng đó là điệu bộ lả lơi như nước trôi mây nổi; rồi sa đoạ vào thói đón ngõ đưa kề. Nhưng họ đâu biết rằng: Dẫu như cành hạnh đỏ ghé bờ tường, nàng chưa từng trao tấm lòng thơm cho lũ bướm phấn; dẫu ngậm hờn giữ lưỡi gươm sắc bén, nàng vẫn nén lòng vì sợ liên luỵ đến kẻ vô can. Nàng vẫn giữ lòng băng tuyết sáng trong như gương, lặng lẽ trải qua những năm tháng u sầu. Viên ngọc không tì vết ấy, giá trị quý hơn mấy toà thành liên tiếp; cánh hoa trôi theo dòng nước, giấc mơ vẫn đau đáu hướng về bến cũ. Nếu công bằng mà luận xét, ta nên bỏ qua những dấu vết bên ngoài mà suy xét tận cùng tấm lòng bên trong của nàng.

Huống chi: Mười bài thơ mới, được xếp vào hàng đầu của tập thơ Đoạn Trường; khúc đàn bốn dây oán hận, phổ thành âm điệu của kẻ Bạc Mệnh. Nghe thê lương đến não lòng, mà vẫn thấy bóng dáng thướt tha in bóng. Hoa cũng phải nhường sắc thắm, liễu cũng phải ghen nét kiều. Sánh với phong tao phương Bắc, lúc khóc lúc cười đều mang đầy vận vị; vượt trội hơn phấn son Nam triều, dù trang điểm đậm nhạt đều vô cùng thích hợp. Thật đúng khi các bậc tiền bối đều đem lòng chung thuỷ với nàng, viết kín tên nàng nơi vạt áo tay góc tụ; khiến cho nghìn năm sau người chép sử vẫn nhặt nhạnh nét phong lưu từ chút son phấn tàn rơi.

Than ôi! Một kiếp đày ải chốn phong trần, biết bao lần gặp tai ương ma nghiệp. Trời tình bát ngát, bể hận mênh mang. Cánh hoa rụng, sợi tơ bay theo gió biết nương tựa vào đâu. “Việc ấy can hệ gì đến anh, mà anh lại đi sầu muộn thay cho người cổ đại?” Thế nhưng, nghe tiếng tỳ bà dưới đêm trăng, vạt áo xanh của quan tư mã dễ dàng thấm lệ; hát khúc Ngọc Thụ bên sông, mái đầu bạc như điểm thêm hoa. Từ xưa danh sĩ và giai nhân vốn có mối tiền duyên nơi kiếp Hoa Nghiêm trần ải; xin chớ trách núi xanh đất vàng, nghìn năm sau vẫn chung một nỗi bi thương chìm nổi.

Ta vốn là kẻ đa tình, cảm khái sâu sắc vì gặp người đồng điệu. Chưa ngộ được lẽ “không hoa” hư ảo của cõi sắc giới, nên lại càng thương xót cho giấc mộng huyễn hoặc nơi trần thế. Như chứa chấp nàng A Kiều trong nhà vàng, luống những mơ mộng giữa khoảng không; mượn hình ảnh mỹ nhân phương thảo để vẫy gọi hương hồn người đời trước. Nhân lúc hứng bút dâng trào liền viết ra những dòng suy nghĩ, rồi theo từng hồi của truyện mà ngâm vịnh thành thơ. Lời lẽ dông dài này, xin mượn làm câu chuyện trò bên cửa sổ lúc nghe mưa; nếu hương hồn nàng có hiển linh, biết đâu sẽ gặp nhau trong một đêm lướt sóng nhẹ bên bến nước Lạc Thần.

Vẽ nét đẹp này, kiệt tác của trời cao,
Bonart hẳn đã chạm vinh quang bất tử;
Chẳng ai có thể hoạ tài tình đến thế,
Ngoại trừ tình yêu khắc sẵn trong lòng.

Kìa dáng ngực ngà, đường nét thon trong,
Kìa tóc, làn da, bờ môi, mắt biếc,
Đôi mắt vô tình trao cái nhìn tha thiết,
Chuốc độc hồn ta - ngon hơn mật cung đình.

Ôi lộc trời ban! Nhờ phép thuật anh linh,
Ta sẵn sàng lao vào nơi hòn tên mũi đạn,
Chẳng chút can trường sợ mệnh trời ngã rẽ.

Bức hoạ tuyệt vời, Nàng ban tặng niềm mong,
Với ta hôm nay, người chính là bảo vật,
Như tượng thần Minerva giữ trọn thành Troy.

Anh lao nhanh xuống triền đồi
Chân dẫm đá lăn rầm rập
Trên cao giữa bốn bức tường
Còi tù rúc lên u uất.

Anh hít hương cây ngào ngạt
Lồng ngực phập phồng lửa rèn
Nắng ấm đồng hành từng bước
Nhảy múa cùng bóng đổ nghiêng.

“Ước chi họ cho tôi thời gian...”
Anh nhảy băng qua thảm cỏ
Tiện tay hái hai lá vàng
Căng tràn nắng và nhựa ứa.

Súng thép xanh đen khạc đạn
Tia lửa khô khốc vút qua
“Ước chi họ cho tôi thời gian...”
Anh đã tới gần bờ nước.

Anh cúi mặt xuống dòng trong
Vừa uống vừa cười reo vui
“Ước chi họ cho tôi thời gian...”
Anh rướn người toan nhảy bước.

“Ước chi họ cho tôi thời gian...”
Một con ong đồng nóng bỏng
Đã quật anh ngã bên bờ
Máu hoà vào dòng nước chảy.

Nhưng anh đã kịp nhìn ngắm
Kịp uống ngụm suối trong ngần
Kịp đưa lên môi chạm khẽ
Hai chiếc lá đẫm nắng xuân.

Kịp đặt chân sang bờ mới
Kịp cười bọn sát nhân điên
Kịp chạy về phía người nữ

Anh đã có thời gian sống cho riêng mình.