Nguyễn

Minh châu ngọc bích chốn nhân gian
Tranh quyền đoạt lợi chẳng sao an
Ánh trăng giả nếu là châu báo
Thử hỏi sao soi khắp thế gian.

Đất trời hai đấng kỳ quan,
Giao thoa vận mệnh trong tay hai nàng.
Mỗi người một nét đoan trang:
Người mang tóc thẫm, người mang tóc vàng.
Tuổi xuân hương sắc ngút ngàn,
Trị vì tâm trí nghìn muôn tơ lòng.
Uy quyền ngang thắm song song,
Khác chi cảnh tượng mênh mông tuyệt vời:
Nàng là buổi sáng rạng ngời,
Nàng là chiều đẹp ngợp trời hoàng hôn.

Khí mát đêm thanh thẩm bức màn
Cây đinh xào xạc tiếng thu sang
Nhà tre quên bẵng hương vừa tắt
Mấy khóm cành giăng lưới ánh vàng.

Mắt nào phản bội gieo ngơ,
Cái nhìn nguyền rủa cho thơ sầu tràn.
Thà rằng mù loà từ nguồn,
Còn hơn cưu mang đau buồn xé gan.
Xác thân đày đoạ mênh mang,
Thở dài gửi gió than van tháng ngày.
Trời xanh trêu ghẹo trớ trêu thay,
Cơ cớ đày đoạ nông nỗi này... vì đâu?
Chỉ vì đôi mắt vướng sâu!

Ta kính nối nghiệp nhớn, vui tin vận sáng. Ngày mới gần 20 tuổi, đương lúc dùng việc võ, vâng mệnh vương phủ giao cho việc lo liệu đi đánh, nhờ oai giời làm rõ công đánh đẹp. Mầm ác họ Nguyễn tan như than bay ngói vỡ, lũ nhà Mạc thì như tổ đốt kiến tan. Nam Bắc bụi sạch, bờ cõi rộng rãi, kính theo phép thịnh, trông mong ơn nhớn. Tôn ngôi giời để dạy dân, đem văn minh để bảo kẻ dưới. Thanh giáo thấm khắp trăm quan, đức nghiệp xa ra chín cõi. Dùng người giỏi, tuyên luật lệ. Đặt cách chính tâm tu thân, mở phép trị quốc bình thiên hạ. Nhân lúc muôn việc thong thả, trong lòng vui vẻ, xét đạo lý giời đất, xem nguồn gió thánh đạo, nối tóm từ nhỏ đến nhớn, lúc thư nhàn lấy ý hội làm mấy vần thơ quốc âm theo Đường luật, khắc thành hơn 200 bài, sai đề là Ngự chế Thiên hoà doanh bách vịnh. Dầu rõ lúc ưu du ngẫm nghĩ, đào dưỡng nguyên chân, không phải là bình phong vật, khoa hoa tảo.

Nay làm tựa.

Đại nguyên soái Thống quốc chính Thượng thánh phụ sư Thịnh Công nhân minh Uy đức Định Vương đề tựa ở điện Thiên Hoà.

Xưa nay sen nở vẫn tươi hồng
Trấn Quốc chuông chùa vọng khoảng không
Chỉ thấy mây bay qua cổ luỹ
Sử xanh còn chép ấy Ly cung
Khúc Nghê thường lẩn cùng trăng lạnh
Giọng đọc Ly tao gió thoảng không
Ngư phủ chẳng hay chuyện kim cổ
Dây câu sáo ngắn cứ thong dong

Số ngươi thật đáng ghen tị thay,
Chàng trai trẻ khóc cạn tháng ngày,
Tự khép đời mình trong lệ đắng,
Làm hoa nhân gian thêm ngát ngơ.

Nhan sắc dẫu sau kiếp dại khờ,
Vẫn cho ngươi chốn đậu bến mơ:
Trên toà ngực thắm dòng tuyết mịn.

Ôi đặc xá thần kỳ, hiếm có,
Gieo mình chìm đắm chốn làn nước,
Lại tìm sự sống giữa tuyết trinh.

Trò chơi ngẫu hứng của môi nàng,
Gây nên hình phạt quá tha phương,
Chưa từng thấy ai chịu nỗi đau như thế;
Há chẳng phải điều kỳ lạ đấy,
Khi một chiếc lá lại tan ra,
Chịu cảnh tuẫn tiết trên hoa hồng?

Nghỉ ngơi hết mệt khoẻ tinh thần
Cưỡi sóng thuyền rồng lướt nhẹ nhàng
Nam hướng Ngũ Hành Sơn thẳng đến
Cõi thiêng trông lại rất thanh tân

Thần tiên đâu sánh được nàng,
Tình yêu quấn quýt lại sang đỡ đần.
Dìu tay nắn nét thanh tân,
Chữ uốn mềm mại, muôn phần đẹp sao.
Nhìn vào mắt lửa dạt dào,
Tình ghen nói nhỏ thì thào bên tai:
“Rằng thầy đâu thiệt chi ai,
Dạy em tập viết thành bài yêu thương.”