Các bài trả lời thơ mới

Em tới với anh mùa đầu đời còn non
Như bông lúa sớm vừa qua con nước lớn
Còn anh nửa khúc nhạc chưa tròn
Đành gửi lại tim mình nơi gió sông vời vợi

Phượng đỏ rơi như lửa trời tháng sáu
Ve ngân dài nghe như tiếng nhớ nhau
Ta dựng mộng giữa miền sông bãi cạn
Giữa tiếng cười… mà nghe lẫn nghẹn ngào

Rồi xuân ấy anh khoác màu áo lính
Bỏ lại sau lưng mái bến sông nghèo
Đường hành quân dài hơn câu hò vọng cổ
Mà lòng anh vẫn giữ một lời yêu

Hậu cứ xa… như bến không đèn
Chỉ còn em trong giấc mơ chập chờn
Anh đi giữa những đêm trăng non gió lạnh
Ngỡ bàn tay em chạm nhẹ vai đơn

Đêm dã chiến, đất trời nghiêng sương khói
Trăng lạc loài treo lửng phía vai anh
Anh nghe lại nụ cười em rất khẽ
Như tiếp thêm từng nhịp bước hành quân

Áo lính bạc màu theo năm tháng xa gần
Mà tim vẫn đỏ như mùa phượng cũ
Gửi về em — nơi cuối trời hậu cứ
Một khúc tình… chưa kịp hát tròn câu…

Anh đi giữ đất trời biên cương
Còn em giữ hộ anh mùa thương cũ
Nếu mai này trở về qua bến gió
Xin gọi tên nhau… như thuở ban đầu…

Em vừa sinh ra, mẹ đã lìa đời.
Số phận trớ trêu! Sao vậy, hỡi trời?
Giết người mẹ và dè con sống sót
Trong tay bà mẹ kế? Ôi tang tóc!
Cha em còn trẻ nên đã tục huyền.
Em mới một năm, quá thiếu tuổi một cùng đinh
Lỗi bé xinh là chào đời lúc đó.
Ông nội nhận nuôi bé Pôn khốn khổ.
Có đôi khi những gì không còn nữa
Lại bênh vực tương lai. Nội đã chìa bàn tay
Một người mẹ. Lạ lùng mà cũng tự nhiên thay!
Nội đã cứu em khi người mẹ chết,
Nội đã già, còn việc này là hợp,
Như kẻ qua đường tính nết hiền lành,
Nơi đám người bị khổ đau, đè nén, kể vô vàn,
Những bàn tay nhỏ trong tối đêm tìm hội tụ;
Cần có ai đây kiên trì nghĩa vụ:
Cần có người tốt bụng dưới trời đen,
Để tình thương không cạn hết nơi tim;
Cần người lên núi đưa dê mẹ, mắt vàng hung
Về nuôi bé mồ côi đang đói lả;
Cần tấm lòng thanh cao luôn nhắc nhở: Thương nhau!
Làm cuộc sống chông gai bớt sầu đau.
Người ấy đáng kính, dù tóc xanh hay đã bạc đầu:
Vì thế Chúa, hằng phát ban khăn liệm,
Đôi khi thay mẹ bằng người ông thánh thiện;
Xét ngày đông giữ lửa suốt mùa liền,
Chúa ban cho nội trái tim mẹ hiền.
Vậy bé Pôn hèn mọn sinh ra côi cút,
Mắt xanh, lúc ngời lên, khi ủ dột,
Bi bô vài tiếng ngọng líu lo;
Lỗi của em là trần trụi ngây thơ,
Là thiên thần, là người lớn chưa tròn năm tháng;
Và nội, lu mờ bởi tuổi cao, ngồi ngắm
Như ngắm bầu trời đang dần tươi thắm.
Ôi, hoàng hôn sùng mến ánh bình minh!

Rồi ông nội ẵm cháu cháu yêu tận nhà mình,
Bế ra đồng, nơi chân trời bát ngát
Chỉ mình em đã thấy như đầy ắp.
Bình nguyên xanh tươi, rừng suối ngát hương.
Ngôi nhà ông lọt giữa một khu vườn,
Cuộc sống với đồng, hoa, hương thơm phức
Vuốt ve em; hoa chẳng hề ghen tức.

Vườn mọc đầy táo, đào, và huệ đỏ:
Rẽ lá mà đi, thấy như run rẩy
Những giọt long lanh treo lá liễu dài;
Những mảng trắng tinh nom tựa đôi vai,
Như nữ thuỷ thần nào đang thấp thoáng;
Những ổ chim râm ran bài ca thánh;
Tiếng xung quanh nghe tĩnh mịch, du dương;
Suối lững lờ róc rách giữa rêu phong;
Tiếng lá rì rào đua nhau hoà lẫn
Với đủ loại âm thanh vút cao, trầm lặng;
Khúc thiên đường như toả ánh vui tươi,
Trời xướng mê ly, đất hoạ líu lời;
Mùa hạ trời xanh, vườn thanh tú,
Pôn tựa hài đồng, vườn như thiên phủ,
Em được yêu thương trong chốn quạnh hiu,
Ôi! Bé Pôn quen thói được nuông chiều.

Vườn đẹp lắm, phải không? Nằm ngay giữa
Là chú bé Pôn; rồi ông nội nữa.
Chúa dung hoà nguyện vọng của con tim
Với những ước mong lộ giữa ánh nhìn;
Thực ra cảnh thiên nhiên cũng là văn nghệ,
Chúa thêm trẻ vào hoa, thêm già vào trẻ.
Tuổi của em là sống giữa rừng hoa;
Nội tới vườn hoa, vì nội cùng nhà.
Ôi, tiếng cười xuân sao mà vui nhộn!
Em bé xinh không quần và hở rốn
Nằm thảm cỏ hoa, trông thật đáng yêu!
Than ôi! Đẹp tuyệt trần nên mỏng manh nhiều!
Thoạt tiên bé Pôn còn mảnh mai và còi cọc.
Sống nổi chăng? Lúc em sinh, một cơn gió độc
Ào qua. Biết đâu luồng gió tối tăm
Chẳng cuốn Pôn đi như bắt mẹ hiền thân?
Một dê mẹ nhận cho Pôn bú chực,
Vậy Pôn là em của dê con tinh nghịch;
Dê con nhảy nhót, Pôn phải biết di
Pôn muốn tập đi; Nội nói: «Con đợi gì!»
Pôn bước run run. Ôi! Trẻ nhỏ
Nhìn viên đá như trường thành đồ sộ,
Đầu cúi, gối cong, chân gấp, mệt nhoài...
Run chân nhưng đâu bị giảm niềm vui.
Cành cây rung nhưng nở hoa thắm rực.
Lên một là tự hào; lớn thêm là chinh phục;
Pôn đi bước đầu, em muốn bước luôn
(Hỡi bà mẹ hiền, chắc hiểu ngay khi ngắm các con).
Ôi, cảnh đẹp! Em bé tập đi, tay ông nội giữ,
«Cứ thế. Con đi một mình. Khéo ngã».
Pôn bạo, liều, ngại ngần, kêu ông nội, chờ mong,
Rồi thoăn thoắt xăm xăm bước tới. Người ông
Ôm bé bằng hai tay già run rẩy,
Ông chuệnh choạng, giúp Pôn đi lẩy bẩy,
Rồi hai ông cháu phá lên cười.
Ôi! Nhìn thấu em qua nụ cười tươi
Cũng khó như vẽ một vì tinh tú,
Tả một khu rừng sưởi ấm dưới trời nắng đỏ;
Đó là tình yêu, thơ dại mênh mông,
Đó là liều thân, duyên dáng vô song,
Vinh quang vì trong sáng, kiêu hãnh vì đứng thẳng,
Lòng thư thái nơi kẻ dốt biết nhiều vô tận.
Tiếng cười, ôi, là trời, là chúa hiện thân.
Như bức tranh nơi sách Phúc âm,
Như đạo sĩ mà thủ lĩnh Mô-xơ coi thân thiết,
Nội chỉ là một người ông ham thích,
Không cưỡng nổi duyên thơ, chẳng đắn đo,
Trân trọng, chăm nom, vị nể tuổi thơ;
Ngắm bình minh tỏ dần trong đầu óc trẻ.
Cứ mỗi tháng, Pôn thêm lời bập bẹ,
Cố gắng tư duy biểu hiện qua lời,
Những ngôn từ muốn dần bay tới chân trời,
Nhưng rơi xuống, lại đứng lên, vui trong run rẩy,
Không nên ý, nhưng trở thành khúc ca tươi trẻ.
Pôn phối âm thanh, thả chúng bay lên,
Như vần thơ tối nghĩa mang cánh tiên,
Em líu lo, chuyện trò không biết chán,
Cả nhà lắng nghe, niềm vui rực sáng.
Em hát, quanh em vui cười, thật quả thanh bình;
Em như kẻ điều hành trong lễ hội linh đình;
Cây cỏ kháo nhau về Pôn bé bỏng;
Pôn vui sướng; thật là mê ly khi vui sướng!

Với quyền lực sâu xa của niềm vui
Pôn trị vì. Pôn thành vị chỉ huy;
Lẽ thường ông vâng lời. «Chờ đã, nội».
Nội chờ. «Nội, lại đây». Ông tới vội.
So với mùa đông, xuân bao ưu thế tuổi thơ.
Tổ ấm hai người đầy vẻ nên thơ,
Cháu chuyên quyền, ông sống trong áp bức!
Thế mới biết đông tàn muốn chiều lòng xuân sắc!
Ôi, giữa những ổ chim đua tiếng hót líu lo,
Lang thang hai kẻ cùng độ ngây thơ
Một lên hai, một nữa lên hai thêm tám chục
Một ngày qua, cháu nhớ, ông quên mất;
Với họ, đêm dài chẳng có chi đen.
Ông giúp cháu suy tư và cháu giúp ông tin,
Hai linh hồn hoà nhau chốn vườn thanh tú
Là giúp nhìn mỗi nét riêng nơi Chúa.
Họ góp chung, ngày trò chơi và đêm tối giấc nồng.
Tình yêu giữa họ như chốn thiên cung!
Họ chẳng rời nhau và chỉ một phòng chung sống:
Học chữ đầu tiên, tập bước vững chân.
Là dịp hiểu nhau thực tuyệt trần!
Giọng người ông không còn thật rõ
Giúp đánh vần cho cháu thơ đang chăm chú,
Và đề nói: Ôi, Pôn nhỏ thân thương!
Những chim xanh trong các chuyện hoang đường
Sẽ hót: Trò chuyện tuyệt vời! Thầm thì khó tả!
«Chớ đến gần, con. Đấy là ao nước cả.
Đấy, con làm ướt chân. Đừng tự ý, con.
Cẩn thận, sỏi trơn! — Vâng ạ. — Đi phía cỏ non».
Trời trong xanh, bình yên và tuyệt mỹ,
Tráng lệ, mặt trời đầy hoan hỷ
Toả chiếu ông già hôn trán cháu thơ ngây.

Xa nơi đó, cha Pôn sống cùng vợ sau này.
Dưới mồ sâu, mẹ Pôn nguyện cầu vô ích
Khi kẻ ấy đã lọt vào căn nhà thân thiết.
Cha cùng mẹ kế đã có con trai,
Pôn không biết. Cần chi! Em cứ sướng vui,
Yên chí là nội thuộc riêng em mãi mãi!
Nhưng đau đớn thay, nội bỗng lìa đời.

Khi Bu-zơ bảo vợ: Ta sắp chết!
Nàng Rút, vợ chàng, khóc than thảm thiết;
Nhưng bé Pôn thì không. Mắt nhìn quanh,
Trán suy tư, Đôi khi, liệu sức mình,
Nội nói: «Pôn! Ông sẽ chết. Ôi, chẳng còn lâu nữa!»
Con sẽ mất đi người ông khốn khổ
Hằng yêu thương con. Dốt nát như ánh sáng dịu mờ,
Ánh không tắt, Pôn vẫn luôn ca hát như xưa,
Vẫn vui cười không ngớt.
Ngôi nhà thờ thôn dã,

Nghèo tựa mái rêu dưới gác chuông rệu rã,
Làm lễ cho ông. Tôi nhớ cũng tới nhà thờ.
Linh mục lâm râm bài nguyện lờ mờ.
Bạn bè thân thích tới ngôi nhà nhỏ bé
Đưa nội hiền từ về nơi yên nghỉ;
Bình nguyên vẫn tươi cười bên cảnh bí huyền;
Hình như hoa thích các đám tang đen;
Các cụ đồng thanh đọc lời cầu nguyện;
Đám bước theo đường trũng như hầm chiến;
Cạnh đường đi, một bò cái nằm im
Nhìn đám người qua với lòng mẹ hiền;
Các bác nông dân tay mang chồi cây mùa nóng;
Pôn lặng lẽ theo áo quan gỗ mỏng.
Người ta đưa nội tới nghĩa trang nghèo,
Không bóng người, tường lở xanh rêu,
Gần nhà thờ, đất gồ ghề lơ thơ cây trắc,
Không mồ cao ngạo, không bia bày đặt,
Đầy thánh giá và hố đào thẳng tắp;
Đám tang qua cửa ban đêm đóng chặt;
Dây thường xuân leo quấn cánh gỗ dương;
Điều không hiểu được và quá lạ thường:
Pôn chỉ chăm chú nhìn lối vào khu buồn lặng.

Với trẻ em, số phận là ảo mộng,
Và chúng xem đời chỉ tựa giấc mơ.
Ôi, sao đang mọc bị đêm che khuất từ giờ.
Lúc ấy Pôn ba tuổi.

«Quỷ sa tăng đốn mạt,
Thằng độc địa! Nhìn mà lộn ruột! Cút cho rảnh mắt!
Cút đi, bà đánh chết giờ! Ai chịu nổi mày?
Lại phải cùng ngồi ăn với nó kia đây.
Đã dây bẩn áo bà, lại còn tu sạch sữa.
Cút xuống hầm nhà! Ăn cơm nguội! Đồ quỷ dữ!»
Người ta nói với Pôn thế đó. Thật đáng thương!
Than ôi! Sau khi mất hẳn người ông,
Pôn thấy đến nhà em một người xa lạ
Là cha em. Rồi một bà áo hở
Đang cho con bú; thằng cu là em của Pôn.

Mẹ kế làm Pôn sợ hãi mất hồn.
Một người mẹ thâm hiểm, vừa hiền vừa ác,
Trắng phía tình riêng, đen nơi ganh ghét,
Hiền với con riêng, ác với con kẻ khác.
Chúng ta hiểu nỗi đau người tử vì đạo, người tiên tri.
Nhưng đây một hình hài với mái tóc hoe hoe,
Đang là trẻ thơ đã như bị đày biệt xứ!

Mất bóng sồi cao để bị gai đâm chí tử!
Thảm thay! Thay thế tình yêu bởi ghét ghen!
Pôn đâu còn hiểu được. Căn phòng như nhuốm màu đen
Khi mỗi chiều em trở về buồng ngủ;
Pôn khóc nhiều, khóc không phải vì ai cả.
Pôn sợ như cây sậy nhỏ rung rung.
Khi ngủ dậy, mắt nhìn ngó bâng khuâng.
Sao phải ra đời những trẻ em đau khổ?
Nhà bỗng tối om như không cửa sổ,
Bình minh như làm bộ không quen cậu bé đáng thương.
Khi em lại gần, mẹ kế la hét điên cuồng:
«Cút ngay! Cút ngay không bà ngứa mắt!»
Pôn từ từ dấn thân vào bóng mờ hiu hắt.
Em như sống trên chiếc nôi bị dìm.
Trước là nguồn vui cho mọi người, nay chỉ thấy nỗi buồn;
Tuyệt vọng mang sầu cả cho chim chóc, hoa thơm;
Trước là hiện thân sướng vui, nay chịu muôn phần khổ ải.
«Chán chưa! Đồ bẩn thỉu lê la! Đồ báo hại!»
Đồ chơi của Pôn được chuyển tất cho bé mới sinh.
Người cha kệ thây vì «ngài» rất si tình.
Trước là thiên thần, nay là đồ hủi!
Thấy mặt Pôn, mẹ kế hét: «Khôn hồn thị lủi»

Rồi từ nguyên rủa, chuyển sang vuốt ve.
Tất nhiên không là Pôn. «Lại đây cưng của ta!
Hạnh phúc của ta. Ta bắt trộm của Chúa thiên thần đẹp nhất.
Ta lấy một mẩu trời làm tã lót!
Lạy Chúa, nó là đứa trẻ, mà vẫn là thiên thần.
Tay ta ôm cả thiên đường Chúa đã ban.
Con xinh quá! Mẹ yêu. Con sẽ lớn.
Giờ đã nặng ghê. Ôi, ta quả là sung sướng
Vì con tôi đã lớn bằng trẻ lên ba!
Cho mẹ hôn chân, ánh sáng của đời ta!»
Pôn nhớ lại bằng trí óc thơ có hạn
Như trí của cừu non, của hoa hồng buổi sáng.
Rằng xa xưa lời đó em từng nghe.
Pôn được ăn riêng trong xó, ngồi lê.
Câm lặng âm thầm, miệng không buồn hé.
Không khóc nữa. Đôi khi trẻ em ủ dột và cương nghị

Em thường nhìn phía cửa, dáng thảm sầu

Một chiều, tìm khắp nhà chẳng thấy Pôn đâu;
Lúc ấy mùa đông, mùa mang đầy ác cảm.
Đêm đông che giấu muôn vàn bẫy cạm.
Ngoài trời, dấu chân nhỏ bị tuyết xoá trơn...

Sáng hôm sau, người ta tìm thấy bé Pôn.
Bỗng nhớ lại tiếng kêu chìm trong xa vắng;
Có kẻ đã tưởng trong mây xám,
Nghe qua bóng đêm vẳng tiếng hò la.
Gió đông như gào thét: Cha ơi, cha!
Cả làng xúc động, đổ xô tìm khắp,
Và cuối cùng thấy bé nơi nghĩa trang xa tắp.
Lặng như đêm, nhợt nhạt như hòn đá mài dao,
Nằm lạnh ngắt cạnh nghĩa trang, lối cửa vào;
Sao em đã tới chốn sầu ấy được.
Một mình qua cánh đồng tối đen như mực?
Một tay còn bám chặt cánh cửa gỗ dương;
Hẳn em tìm cách mở cổng nghĩa trang,
Cảm thấy nơi đây như có người cứu rỗi,
Em đã gọi hồi lâu trong bóng tối;
Nhưng rồi bé Pôn ngã xuống, lìa đời,
Cách mộ nội, người bạn em, vài bước mà thôi.
Không đánh thức được ông, ngàn năm em nghỉ cạnh!

Babylon tự hào xây thành gạch,
Đảo Rhodes lừng danh tượng lớn kiêu kỳ,
Ai Cập trọng uy nghi Kim tự tháp,
Khối đá kỳ công, tuyệt tác tinh vi.

​Ephesos thờ ngôi đền thánh tích,
Semiramis vườn ảo mộng xanh rì,
Lăng Mausolus phép màu hiển hiện,
Chẳng kém thần Zeus ngự đỉnh uy nghi.

​Người xưa chép những kỳ quan thế giới,
Dệt vần thơ ca tụng thuở ban sơ,
Nhưng riêng tôi, một kỳ quan mới đợi.

​Philis ơi, khi tả mắt nàng thơ,
Mặc ai đó khen kỳ quan hạ giới,
Bút tôi dành cho tiên cảnh cõi mơ.

Xa xa trông thấy bóng cờ hoa
Thử mở kim ốc quét hoa rơi
Chốc chốc cung nữ truyền lai tín
Ngôn hạnh Bình Dương công chúa gia

Ngựa thì mập mạp vô cùng,
Ấy xe bốn ngựa huyền đồng chạy qua.
Chốn công sở lân la sớm tối,
Sở công ăn uống với nhau ngay.
Bắt đầu từ buổi hôm nay,
Mỗi năm lúa trúng đẫy đầy tiếp nhau.
Có phúc lành dồi dào quân tử,
Truyền cho con cháu cứ hưởng hoài,
Cùng nhau vui thích lắm thay!

Ngựa nhiều mập mạnh lại hay,
Là xe bốn ngựa đực nầy chạy ra.
Sớm tối cứ lân la công sở,
Chốn công đường rượu cứ uống say,
Múa như cò thấp thoáng bay,
Múa như cò chợt toàn bầy vút lên.
Trống vọng xa vang rền khắp chỗ,
Uống say rồi mới trở về nhà,
Để cùng vui thích thiết tha.

Có nhiều ngựa mập mạnh thay!
Là xe bốn ngựa vàng nầy chạy qua.
Chốn công sở lân la sớm tối,
Những án hình xét hỏi đủ đầy.
Múa như cò lượn thành bầy,
Cúi ngồi giống đám cò bay đáp dừng.
Trống vọng xa vang lừng khoan nhặt,
Uống say rồi múa hát ồn ào,
Để cùng vui thích với nhau.