Việt Bắc (1954)

Các bài thơ trong tập chủ yếu được sáng tác hoặc dịch trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp (1946-1954), gồm tổng cộng 24 bài sáng tác và 6 bài dịch, trong đó 3 bài sáng tác sau 1954. Đây là bức tranh tâm tình của con người Việt Nam trong kháng chiến, thể hiện quyết tâm bảo vệ sự toàn vẹn của đất nước. Cuộc kháng chiến thật nhộn nhịp, hồ hởi nhưng vô cùng gian khổ, đau thương. Nổi bật nhất là hình ảnh quần chúng nhân dân, những người gánh cả cuộc kháng chiến trên vai. Ðó là anh Vệ quốc quân hiên ngang như thiên thần, là em bé liên lạc “Mồm huýt sáo vang, Như con chim chích, Nhảy trên đường vàng”. Trên hết là hình ảnh Bác Hồ, lãnh tụ kính yêu - vừa cao cả, lớn lao vừa bình dị, gần gũi.

Tập thơ đánh dấu một bước phát triển của thơ Tố Hữu về giọng điệu, ngôn ngữ. Chất dân tộc đậm đà trong thi liệu bình dị, thể thơ quen thuộc.

Những bài thơ tiêu biểu: Phá đường, Bà mẹ Việt Bắc, Bầm ơi, Lượm, Sáng tháng Năm, Hoan hô chiến sĩ Ðiện Biên, Việt Bắc, Ta đi tới.

Ngoài ra, tập thơ này còn có những bài dịch thơ nước ngoài được đăng trong mục của các tác giả gốc: Đợi anh về (dịch thơ Simonov, Nga), A-liêu-sa nhớ chăng (dịch thơ Simonov, Nga), Hành khúc (dịch thơ Aragon, Pháp), Nếu thầy mẹ chết (dịch thơ Ethel Rosenberg, Mỹ), Cho đời tự do (dịch thơ Desanka Kačar, Croatia).