Trách thầy Biện bỏ vợ

Trung Phường là đất quan văn,
Giang Triều nức tiếng sĩ danh ông đồ.
Gả bán con vô,
Làm sui gia cũng đáng.

Đánh cờ, xem tướng,
Kết bạn cùng nhau.
Làm chi không nói khi đầu,
Khi đang thì trai thì gái?

Bây giờ mới nói,
Dở sinh chút con ra.
Con đã lên ba,
Thầy đang con bỏ.

Con đang bé nhỏ,
Bú mớm trên tay.
Ai ngăn đoái chi duyên thầy,
Mà chồng nam vợ bắc?
Công thầy đi học,
Thật uổng cái công.
Vàng ném xuống sông,
Tài chi ai vớt được!

Bởi vì mụ dì xui giục,
Cho nên ngăn đoán vợ chồng.
Ai bắt vào ngục đồng,
Đeo kềm ra tra hỏi.
Ai làm nên nỗi,
Rẽ cửa rẽ nhà.
Đâu phải lỗi đạo chi mà,
Có quỷ thần chứng quả.

Chồng kêu, vợ “dạ”,
Ba bốn năm ni tròn.
Tuy sinh được chút con,
Vẫn tuỳ thầy ghê gớm.

Thà là những chốn,
Dốt nát biết chi.
“Kim nhật kim thì”,
Chắp tay lạy Bụt.

Ai cầm nghiên mài mực,
Cho thầy cầm bút viết ra?
Thân em đàn bà,
Con thời thơ dại.

Em về bên ngoại,
Nuôi lấy chút con.
Tuổi em đương son,
Chưa già đâu mà vội.

Khi đồng môn, đồng phái,
Khi bạn hữu đến nhà.
Ai tra vấn thì tra,
Tội tình chi oan uổng.

Mai mời thầy xuống,
Tại nhà ông đồ.
Làm tờ để ra cho,
Tội tình chi em chịu.

Thầy thăm nơi “yểu điệu”,
Thầy phụ kẻ “hồng quần”.
“Đầy tớ thì xét công,
Vợ chồng xét nhân nghĩa.”

Nghĩ càng thấm thía,
Có chữ nghĩa văn chương.
Đến như khách qua đường,
Cũng đang còn biết nghĩ.

Răng mà thầy không tính kỹ,
Cũng đáng mặt con nhà.
Con ông cháu cha,
Còn nhân luân chi nữa,
Có nhân tình chi nữa.

Tại duyên là tại số?
Ta chẳng dám trách chi.
Ta trách lời mụ dì,
Khéo gièm pha ngăn đoán.

Ta trách thầy một vạn,
Nghe chi miệng đàn bà.
Lời tốt bỏ ra,
Lời xấu xa đem lại,
Lời đặt điều đem lại.

Thầy nghe chi người nói dại,
Đổ tiếng vân vi.
Thầy ở cùng mụ dì,
Chẳng khác chi cơm hàng cháo chợ.

Khi thầy có vợ,
Quần rộng xống dài.
Chồng đèn sách hôm mai,
Vợ chuyên cần bông vải.
Thầy không nghĩ lại,
Gió rét đêm đông.
Cổi áo đắp chung,
Màn hoa chiếu gấm.

Lúc thầy đi mô vắng,
Trong dạ bồi hồi.
Nghĩ đến khúc nôi,
Nguồn cơn nông nỗi.
Cơm ăn cũng đợi,
Nước uống cũng chờ.
Mong thầy đừng tưởng tơ,
Thói ngang tàng hoa nguyệt.

Răng thầy không biết,
Sự lý ở đời.
Thầy chẳng nghĩ cho tôi,
Nên một hai thầy bỏ.