“Người ở gái có tâm hồn cao cả mà em vẫn ghen...” “La servante au grand cœur dont vous étiez jalouse...”

Người ở gái có tâm hồn cao cả mà em vẫn ghen
Đang yên giấc ngàn thu dưới nấm cỏ xanh êm
Hôn nay đáng lẽ chúng ta phải mang một bó hoa viếng mộ
Những người chết rồi thương ôi! Còn nhiều đau khổ
Khi tháng giá ngày đông, người thợ xén cây già
Hiu hắt gió buồn vờn quanh nắp đá mộ hoa
Chắc người chết cũng thấy người sống chúng ta bội bạc
Ngủ ngon lành trong nệm chăn ấm áp
Còn họ thì đầu nặng trĩu những giấc mơ buồn
Không bạn chung giường, không ai kể chuyện hàm ơn
Lạnh buốt xương già, sâu bọ đêm ngày đục khoét
Cảm thấy trên mình rỉ từng giọt tuyết
Và ngày tháng trôi qua, không bạn hữu họ hàng
Thay những vành hoa héo rũ trên nấm mồ hoang

Khi thanh củi khô reo ca trong đêm vắng
Nếu tôi thấy người về, ngồi trong phố yên lặng
Hay một đêm tháng chạp, xanh thẳm lạnh lùng
Tôi thấy người về ngồi ở góc phòng
Từ tấm gương ngàn thu trở về nghiêm nghị
Ấp ủ trong đôi mắt hiền người mẹ
Đứa trẻ ngày xưa nay đã lớn khôn
Tôi biết nói gì đây với một linh hồn
Khi dòng lệ tuôn rơi, từ đôi mắt người trống rỗng.

Người vú già xưa lòng rộng mở, mẹ từng ghen,
Nay đã ngủ im lìm dưới nấm cỏ thân quen,
Lẽ ra chúng ta phải mang vài bông hoa đến tặng.
Người chết, ôi người chết nghèo, mang nỗi đau thầm lặng,
Và khi tháng Mười về, gạt lá những cây già,
Thổi ngọn gió sầu thương quanh bia đá lạnh nha,
Hẳn họ thấy người trần sao bạc tình bạc nghĩa,
Cứ thế ngủ say nồng, chăn ấm êm thấm thía,
Trong lúc họ nằm kia, mộng mị đen bủa vây,
Chẳng một bóng bạn giường, chẳng chuyện trò vui say,
Những bộ xương già nua, giòi đục và giá buốt,
Nghe giọt tuyết mùa đông từng giọt rơi buốt ruột,
Và thế kỷ trôi qua, chẳng bè bạn, người thân
Đến thay mảnh vải tang rách nát cạnh mộ phần.

Khi khúc củi reo vui trên bếp lửa đêm thâu,
Nếu tôi thấy bóng người ngồi lặng lẽ từ lâu,
Trên chiếc ghế bành kia, giữa gian phòng tĩnh mịch;
Nếu vào một đêm đông, tháng Chạp xanh cô tịch,
Tôi thấy bóng hình bà nép ở góc phòng tôi,
Nghiêm trang trở về từ giấc ngủ nghìn thu rồi,
Để dõi theo đứa trẻ nay lớn khôn, thành đạt,
Bằng ánh mắt mẹ hiền, chở che và dịu mát,
Thì tôi biết nói gì với hương hồn kính yêu,
Khi thấy giọt lệ rơi từ hốc mắt cô liêu?