諭諸裨將檄文

余常聞之:紀信以身代死而脫高帝,由于以背受戈而蔽招王。蓣讓吞炭而復主讎,申蒯断臂而赴國難。敬德一小生也身翼太宗而得免世充之圍,杲卿一遠臣也口罵禄山而不從逆賊之計。自古忠臣義士以身死國何代無之?設使數子區區為兒女子之態,徒死牖下,烏能名垂竹白,與天地相為不朽哉!

汝等世為將種不曉文義,其聞其說疑信相半。古先之事姑置勿論。今余以宋韃之事言之:王公堅何人也?其裨將阮文立又何人也?以釣魚鎖鎖斗大之城,當蒙哥堂堂百萬之鋒,使宋之生靈至今受賜!骨待兀郎何人也?其裨將赤脩思又何人也?冒瘴厲於萬里之途,獗南詔於數旬之頃,使韃之君長至今留名!

況余與汝等生於擾攘之秋,長於艱難之勢。竊見偽使往來道途旁午。掉鴞烏之寸舌而陵辱朝廷,委犬羊之尺軀而倨傲宰祔。托忽必列之令而索玉帛以事無已之誅求,假雲南王之號而揫金銀以竭有限之傥庫。譬猶以肉投餒虎寧能免遺後患也哉?

余常臨餐忘食,中夜撫枕,涕泗交痍,心腹如搗。常以未能食肉寢皮,絮肝飲血為恨也。雖余之百身,高於草野,余之千屍,裹於馬革,亦願為之!

汝等久居門下,掌握兵權。無衣者則衣之以衣,無食者則食之以食。官卑者則遷其爵,祿薄者則給其俸。水行給舟,陸行給馬。委之以兵,則生死同其所為,進之在寢,則笑語同其所樂。其是公堅之為偏裨,兀郎之為副貳,亦未下爾。

汝等坐視主辱曾不為憂,身當國恥曾不為愧。為邦國之將侍立夷宿而無忿心,聽太常之樂宴饗偽使而無怒色。或鬥雞以為樂,或賭博以為娛。或事田園以養其家,或戀妻子以私於己。修生產之業而忘軍國之務,恣田獵之遊而怠攻守之習。或甘美酒,或嗜淫聲。脱有蒙韃之寇來,雄雞之距不足以穿虜甲,賭博之術不足以施軍謀。田園之富不足以贖千金之軀,妻拏之累不足以充軍國之用。生產之多不足以購虜首,獵犬之力不足以驅賊眾。美酒不足以沈虜軍,淫聲不足以聾虜耳。當此之時我家臣主就縛,甚可痛哉!不唯余之采邑被削,而汝等之俸祿亦為他人之所有;不唯余之家小被驅,而汝等之妻拏亦為他人之所虜;不唯余之祖宗社稷為他人之所踐侵,而汝等之父母墳墓亦為他人之所發掘;不唯余之今生受辱雖百世之下臭名難洗惡謚長存,而汝等之家清亦不免名為敗將矣!當此之時汝等雖欲肆其娛樂,得乎?

今余明告汝等,當以措火積薪為危,當以懲羹吹虀為戒。訓練士卒習爾弓矢。使人人逄蒙,家家后羿。購必烈之頭於闕下,朽雲南之肉於杲街。不唯余之采邑永為青氈,而汝等之俸祿亦終身之受賜;不唯余之家小安床褥,而汝等之妻拏亦百年之佳老;不唯余之宗廟萬世享祀,而汝等之祖父亦春秋之血食;不唯余之今生得志,而汝等百世之下芳名不朽;不唯余之美謚永垂,而汝等之姓名亦遺芳於青史矣。當此之時汝等雖欲不為娛樂,得乎?

今余歷選諸家兵法為一書名曰兵書要略。汝等或能專習是書受余教誨是夙世之臣主也,或暴棄是書違余教誨是夙世之仇讎也。

何則?蒙韃乃不共戴天之讎,汝等記恬然不以雪恥為念不以除凶為心,而又不教士卒是倒戈迎降空拳受敵,使平虜之後萬世遺羞,上有何面目立於天地覆載之間耶?故欲汝等明知余心,因筆以檄云。

 

Dụ chư tỳ tướng hịch văn

Dư thường văn chi: Kỷ Tín dĩ thân đại tử nhi thoát Cao Đế; Do Vu dĩ bối thụ qua nhi tế Chiêu Vương. Dự Nhượng thốn thán nhi phục chủ thù; Thân Khoái đoạn tí nhi phó quốc nạn. Kính Đức nhất tiểu sinh dã, thân dực Thái Tông nhi đắc miễn Thế Sung chi vi; Cảo Khanh nhất viễn thần dã, khẩu mạ Lộc Sơn nhi bất tòng nghịch tặc chi kế. Tự cổ trung thần nghĩa sĩ, dĩ thân tử quốc hà đại vô chi? Thiết sử sổ tử khu khu vi nhi nữ tử chi thái, đồ tử dũ hạ, ô năng danh thuỳ trúc bạch, dữ thiên địa tương vi bất hủ tai!

Nhữ đẳng thế vi tướng chủng, bất hiểu văn nghĩa, kỳ văn kỳ thuyết, nghi tín tương bán. Cổ tiên chi sự cô trí vật luận. Kim dư dĩ Tống, Thát chi sự ngôn chi: Vương Công Kiên hà nhân dã? Kỳ tỳ tướng Nguyễn Văn Lập hựu hà nhân dã? Dĩ Điếu Ngư toả toả đẩu đại chi thành, đương Mông Kha đường đường bách vạn chi phong, sử Tống chi sinh linh chí kim thụ tứ! Cốt Đãi Ngột Lang hà nhân dã? Kỳ tỳ tướng Xích Tu Tư hựu hà nhân dã? Mạo chướng lệ ư vạn lý chi đồ, quệ Nam Chiếu ư sổ tuần chi khoảnh, sử Thát chi quân trưởng chí kim lưu danh!

Huống dư dữ nhữ đẳng, sinh ư nhiễu nhương chi thu; trưởng ư gian nan chi thế. Thiết kiến nguỵ sứ vãng lai, đạo đồ bàng ngọ. Trạo hào ô chi thốn thiệt nhi lăng nhục triều đình; uỷ khuyển dương chi xích khu nhi cứ ngạo tể phụ. Thác Hốt Tất Liệt chi lệnh nhi sách ngọc bạch, dĩ sự vô dĩ chi tru cầu; giả Vân Nam Vương chi hiệu nhi khu kim ngân, dĩ kiệt hữu hạn chi thảng hố. Thí do dĩ nhục đầu nỗi hổ, ninh năng miễn di hậu hoạn dã tai?

Dư thường lâm xan vong thực, trung dạ phủ chẩm, thế tứ giao di, tâm phúc như đảo. Thường dĩ vị năng thực nhục tẩm bì, nhứ can ẩm huyết vi hận dã. Tuy dư chi bách thân, cao ư thảo dã; dư chi thiên thi, khoả ư mã cách, diệc nguyện vi chi.

Nhữ đẳng cửu cư môn hạ, chưởng ác binh quyền. Vô y giả tắc ý chi dĩ y; vô thực giả tắc tự chi dĩ thực. Quan ti giả tắc thiên kỳ tước; lộc bạc giả tắc cấp kỳ bổng. Thuỷ hành cấp chu; lục hành cấp mã. Uỷ chi dĩ binh, tắc sinh tử đồng kỳ sở vi; tiến chi tại tẩm, tắc tiếu ngữ đồng kỳ sở lạc. Kỳ thị Công Kiên chi vi thiên tì, Ngột Lang chi vi phó nhị, diệc vị hạ nhĩ.

Nhữ đẳng toạ thị chủ nhục, tằng bất vi ưu; thân đương quốc sỉ, tằng bất vi quý. Vi bang quốc chi tướng, thị lập di tú nhi vô phẫn tâm; thính thái thường chi nhạc, yến hưởng nguỵ sứ nhi vô nộ sắc. Hoặc đấu kê dĩ vi lạc; hoặc đổ bác dĩ vi ngu. Hoặc sự điền viên dĩ dưỡng kỳ gia; hoặc luyến thê tử dĩ tư ư kỷ. Tu sinh sản chi nghiệp, nhi vong quân quốc chi vụ; tứ điền liệp chi du, nhi đãi công thủ chi tập. Hoặc cam mỹ tửu; hoặc thị dâm thanh. Thoát hữu Mông Thát chi khấu lai, hùng kê chi cự, bất túc dĩ xuyên lỗ giáp; đổ bác chi thuật, bất túc dĩ thi quân mưu. Điền viên chi phú, bất túc dĩ thục thiên kim chi khu; thê noa chi luỵ, bất túc dĩ sung quân quốc chi dụng. Sinh sản chi đa, bất túc dĩ cấu lỗ thủ; liệp khuyển chi lực, bất túc dĩ khu tặc chúng. Mỹ tửu bất túc dĩ trấm lỗ quân; dâm thanh bất túc dĩ lung lỗ nhĩ. Đương thử chi thời, ngã gia thần chủ tựu phọc, thậm khả thống tai! Bất duy dư chi thái ấp bị tước, nhi nhữ đẳng chi bổng lộc diệc vi tha nhân chi sở hữu; bất duy dư chi gia tiểu bị khu, nhi nhữ đẳng chi thê noa diệc vi tha nhân chi sở lỗ; bất duy dư chi tổ tông xã tắc, vi tha nhân chi sở tiễn xâm, nhi nhữ đẳng chi phụ mẫu phần mộ, diệc vi tha nhân chi sở phát quật; bất duy dư chi kim sinh thụ nhục, tuy bách thế chi hạ, xú danh nan tẩy, ác thuỵ trường tồn, nhi nhữ đẳng chi gia thanh, diệc bất miễn danh vi bại tướng hĩ! Đương thử chi thời, nhữ đẳng tuy dục tứ kỳ ngu lạc, đắc hồ?

Kim dư minh cáo nhữ đẳng, đương dĩ thố hoả tích tân vi nguy; đương dĩ trừng canh xuy tê vi giới. Huấn luyện sĩ tốt; tập nhĩ cung thỉ. Sử nhân nhân Bàng Mông; gia gia Hậu Nghệ. Cưu Tất Liệt chi đầu ư Khuyết hạ; hủ Vân Nam chi nhục ư Cảo Nhai. Bất duy dư chi thái ấp vĩnh vi thanh chiên, nhi nhữ đẳng chi bổng lộc diệc chung thân chi thụ tứ; bất duy dư chi gia tiểu đắc an sàng nhục, nhi nhữ đẳng chi thê noa diệc bách niên chi giai lão; bất duy dư chi tông miếu vạn thế hưởng tự, nhi nhữ đẳng chi tổ phụ diệc xuân thu chi huyết thực; bất duy dư chi kim sinh đắc chí, nhi nhữ đẳng bách thế chi hạ, phương danh bất hủ; bất duy dư chi mỹ thuỵ vĩnh thuỳ, nhi nhữ đẳng chi tính danh diệc di phương ư thanh sử hĩ. Đương thử chi thời, nhữ đẳng tuy dục bất vi ngu lạc, đắc hồ!

Kim dư lịch tuyển chư gia binh pháp vi nhất thư, danh viết Binh thư yếu lược. Nhữ đẳng hoặc năng chuyên tập thị thư, thụ dư giáo hối, thị túc thế chi thần chủ dã; hoặc bạo khí thị thư, vi dư giáo hối, thị túc thế chi cừu thù dã.

Hà tắc? Mông Thát nãi bất cộng đái thiên chi thù, nhữ đẳng ký điềm nhiên, bất dĩ tuyết sỉ vi niệm, bất dĩ trừ hung vi tâm, nhi hựu bất giáo sĩ tốt, thị đảo qua nghênh hàng, không quyền thụ địch; sử bình lỗ chi hậu, vạn thế di tu, thượng hữu hà diện mục lập ư thiên địa phú tái chi gian da? Cố dục nhữ đẳng minh tri dư tâm, nhân bút dĩ hịch vân.


Nguồn: Thơ văn Lý Trần (tập II), NXB Khoa học Xã hội, 1988

 

 

Xếp theo:

Trang trong tổng số 2 trang (13 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2]

Ảnh đại diện

Diệp Y Như

Tuyệt! Tuyệt! Tuyệt!
Diệp Y Như quả thật là tuyệt vời!
Rất cảm ơn bạn!

Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Thơ vịnh Sử

-Đệ nhất Anh hùng dân tộc

Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn*
Anh hùng ba lượt thắng Nguyên - Mông
Dân tôn “Đức Thánh Trần” muôn thuở
Đoàn kết dưới trên vững một lòng

Tài năng kiệt xuất gương cao trọng
Văn võ song toàn, tướng quán quân
Ái quốc, tam cương luôn một dạ
Bảy mươi tuổi thọ... lửa tiễn hồn

Tro vùi Vạn Kiếp, lưu nhân kiệt
Tận tụy bốn đời Vua nghĩa tình
Tứ Thái, Thánh… Nhân tông hiển Phật
Trần Anh Tông… thịnh trị, hòa bình…

Thiềng Đức – 14/6/2012


* 1231 - 1300
-Một chân lí đã "ngộ" ra và tôn thờ:
"Thiện căn ở tại lòng ta
Chữ TÂM kia mới bằng ba chữ Tài"
Nguyễn Du
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời
Ảnh đại diện

Bản dịch của Phan Kế Bính

Kìa Kỷ tín, Do Vu thủa trước,
Liều một mình thoát được nạn vua.
Nuốt than Dự Nhượng báo thù,
Chặt tay, Thân Khoái đền bội quốc ân.
Đường Kính Đức đem thân cứu chúa,
Nhan Tường Khanh mắng quở nghịch thần.
Từ xưa nghĩa sĩ trung thần,
Đã lòng vị nước biết thân là gì!
Nếu cứ giữ nữ nhi thường thái,
Chỉ khu khu biết cái thân mình,
Ở đời một cõi phù sinh,
Còn đâu là tiếng hiển vinh đến rầy?
Thôi chẳng kể việc ngày tiền cổ,
Hãy xem ngay kia việc rõ Tống, Nguyên.
Kìa như Nguyễn Lập, Vương Kiên,
Điếu Ngư thành ấy quân quyền được bao?
Đương trăm vạn ào ào quân giặc,
Giữ cho dân nay được hàm ân.
Ngột Lương một chức võ thần,
Tu Tư, tỳ tướng xuất thân đó mà!
Đường muôn dặm xông pha chướng dịch,
Trong vài tuần quét sạch Vân Nam,
Lập công tuyệt vực đã cam,
Khiến cho vua chúa tiếng thơm để đời,
Nay gặp buổi trong thời nhiễu loạn,
Ta cùng ngươi đương đoạn gian truân
Nghĩ sao sánh với cổ nhân,
Cũng nên hết bụng trung quân mới là!
Kìa thử ngắm sự nhà Mông Cổ,
Sứ vãng lai nhặng bộ xôn xao,
Cú diều uống lưỡi thấp cao,
Bẻ bai triều bệ xiết bao nhục nhằn,
Tuồng dê chó cậy rằng đắc thế,
Chốn triều đường ngạo nghễ vương công.
Cậy tay Tất Liệt anh hùng,
Bạc vàng biết mấy cho cùng dạ tham?
Lại ỷ thế Trấn Nam hống hách,
Định sang ta vét sạch của ta,
Thịt đâu hoài thịt ném ra,
Ném cho hổ đói chắc đà khỏi lo?
Nghĩ đến sự rầy vò xấu hổ,
Ngày quên ăn đêm ngủ không an.
Vỗ mình thổn thức canh tàn,
Chạnh đau khúc dạ, chảy ràn giọt châu
Ăn gan ấy mời hầu thoả dạ,
Uống huyết kia mới hả giận này.
Ví dù gan nát óc lầy,
Cho rằng da ngựa bọc thây cũng đành,
Hỡi chư tướng cầm binh dưới trướng,
Cơm áo vua an hưởng bao lâu.
Chúa lo không biết âu sầu,
Hầu quân Mông Cổ không mầu hổ ngươi.
Hết cờ bạc, vui chơi gà chọi,
Thôi rượu chè, lại ngõi hát hay.
Vợ con quấn quít đêm ngày,
Ruộng vườn chăm chút riêng tây của nhà.
Việc quân quốc ví mà biếng nhác,
Cuộc chơi săn đã chắc vui không?
Giặc Nguyên phỏng lại đùng đùng,
Lấy gì chống giữ hay cùng cam tâm?
Cựa gà sắc không đâm giáp giặc,
Mẹo bạc gian khó đạc mưu quân!
Vợ con thêm bợn vướng chân,
Ruộng vườn không chuộc cái thân nghìn vàng!
Đầu giặc há có vàng mua được,
Sức chó săn đuổi được giặc sao?
Rượu ngon giặc chẳng lao đao,
Hát hay giặc chẳng hơi nào điếc tai;
Nếu đến lúc vua tôi mắc nạn,
Nhà các ngươi gia sản cũng tan.
Các ngươi nên phải lo toan,
Húp môi canh nói, nằm giàn lửa thiêu.
Quân sĩ phải hết chiều dạy dỗ,
Rèn tập nghề cung, nỏ, qua, mâu.
Quyết tình giết giặc treo đầu,
Đem công phá lỗ về tâu triều đình.
Được như thế ta vinh đã vậy,
Các ngươi cùng nổi dậy tiếng hay,
Vậy nên có quyển thư này
Truyền cho các tướng đêm ngày chuyên coi.
Nếu biết nghĩ mà noi nhời bảo,
Ấy thầy trò hoà hảo một nhà,
Ví dù trái bỏ nhời ta,
Dẫu trong tôi tớ cũng ra cừu thù.
Bởi Mông Cổ là thù của nước,
Không chung giời ở được cùng nhau.
Các ngươi sao chẳng xót đau.
Bấm gan chịu nhục cúi đầu làm thinh.
Lại không dạy quân binh cho biết,
Lâm giặc vào chịu chết bó tay.
Mai sau bình định có ngày,
Muôn đời để tiếng mặt dầy thế gian,


Nguồn: Phan Kế Bính, Lê Văn Phúc, Hưng Đạo Vương (Hồi 6), NXB Văn học, 2017 (in theo bản năm 1935 của Đông Kinh ấn quán)
tửu tận tình do tại
Chưa có đánh giá nào
Chia sẻ trên FacebookTrả lời

Trang trong tổng số 2 trang (13 bài trả lời)
Trang đầu« Trang trước‹ [1] [2]