XIN GÓP THÊM MẤY Ý VỀ BÀI “TU YỆT TÁC” CỦA NGUYỄN BÍNH: 1- Trước hết hãy tách bài thơ “Tuyệt tác” của Nguyễn Bính ra khỏi “Thân thế và sự nghiệp” của tác giả để xem xét, tôi thấy Bài thơ này “Quá BÌNH THƯỜNG”, KHÔNG KHÁC GÌ MẨU CHUYỆN GIA ĐÌNH, với Chồng Nam vợ Bắc, sinh con ngày đất nước chia cắt bởi sông Hiền Lương, đặt tên con với đứa đầu là Hiền Lương để khắc sâu nỗi nhớ miền Nam, với đeá sau là Trường Sơn thể hiện niềm khát khao và ý chí thống nhất Tổ quốc cho 2 miền Nam Bắc về chung một nhà. Loại chuyện như thế này có đầy trong các gia đình miền Bắc VN thời Tập kết và được “Tryện hóa” cả đống trên báo chí thời đó. Nhưng để đưa các Chuyện và Truyện trên thành Thơ thì đâu có giản đơn thế, đâu chỉ là “Ghép vần” cho các tình tiết trên mà phải là việc dùng một “Công nghệ Thơ” với sự “ Cấu Tứ” “Tu Từ”, “Tạo hình tượng”,..như thế nào chứ, đâu có thể cứ TUỒN TUỘT viết như NB mà gọi là Thơ được. 2- Thứ đến phải thấy rằng, Nguyễn Bính viết “Tuyệt tác” vào năm 1958, thời điểm mà tâm trạng NB không phải là TÂM TRẠNG CỦA NGƯỜI đi “Tuyên truyền vận động” Kề vai nhau đấu tranh/ Cho đến ngày thắng lợi vì khi đó anh vừa trải qua nhiều “Điêu đứng cuộc đời”, bị đưa về “An trí” tại Thư viện TP Nam Định với cương vị “Thủ thư quèn”. Vì thế, bài “Tuyệt tác” khó có thể được coi là “Cảm xúc thật” của NB mà chỉ là một PHẢN XẠ CÂN BẰNG ĐỂ TỒN TẠI trước hoàn cảnh cuả bản thân mà thôi, chứ một người như NB, với biết bao bài Thơ tình cảm, nhiều bài đã được phổ nhạc, có đâu lại KHÔNG THỂ HIỆN NỔI câu chuyện gia đình “Chồng Nam- vợ Bắc” trên thành THƠ ĐÍCH THỰC. Với “Vị thế và Tâm thế” như vậy, nên câu thơ viết về Thống nhất đất nước mới là những CÂU KHẨU HIỆU VÔ CẢM như thế thôi. 3- Tôi nói những điều trên tuyệt đối không có ý Chê NB mà chỉ muốn nói rằng, Bài đó chẳng có gì để Khen, nên tốt nhất là LỜ ĐI, KỆ ANH ẤY. Còn ai muốn Khen NB thì thiếu gì Bài và anh được Khen cũng quá đủ rồi, tên anh cũng đã được đặt làm tên Phố ở Tp lớn cơ mà, anh cần gì Khen ở CÁI BÀI TUYỆT TÁC MÀ CHẲNG TUYỆT TÁC kia. Lê Sỹ Thiệp

1- Chưa cần biết “Chất thơ” đặc biệt của NB và “Tâm thế” Nguyển Bính khi sáng tác bài này như thế nào, chỉ đọc riêng Bài thơ này ta đã thấy nó “Quá BÌNH THƯỜNG”, KHÔNG KHÁC GÌ MẨU CHUYỆN GIA ĐÌNH, với Chồng Nam vợ Bắc, sinh con ngày đát nước chia cắt bới sông Hiền Lương, đặt tên con vối đứa là Hiền Lương để khắc sâu nỗi nhớ miền Nam và Trường Sơn để không quên nghĩa cả thống nhất Tổ quốc cho 2 miền Nam Bắc về chung một nhà. Loại chuyện như thế này có đầy trong các gia đình miền Bắc thời Tập kết và được “Tryện hóa” cả đống trên báo chí thời đó. Nhưng để đưa các Chuyện- Truyện trên thành Thơ thì phải dùng một “Công nghệ Thơ” với “Tứ- Từ” như thế nào chứ, không thể cứ TUỒN TUỘT viết như NB mà gọi là Thơ được. 2- Chưa nói rằng, NB là người đã từng viết những Bài thơ Tình cầu kỳ thế nào, nhiều bài đã được phổ nhạc. 3- Cũng chưa nói rằng, những năm 58, tâm trạng NB không phải là TÂM TRẠNG CỦA NGƯỜI CHIẾN THẮNG, khi anh vừa trải qua nhiều “Điêu đứng cuộc đời”, bị đưa về “An trí” tại Thư viện TP Nam Định với cương vị “Thủ thư quèn”. Với “Vị thế và Tâm thế” như vậy, nên câu thơ viết về Thống nhất đất nước mới là những CÂU KHẨU HIỆU VÔ CẢM như: ... Tình nghĩa càng vuông tròn/ Bắc Nam càng khắng khít/Cung đàn càng véo von/Lời văn càng thắm thiết! trong khi những ca từ của “Tình trong lá Thiếp” của Phan Huỳnh Điều lay động lòng ta như thế nào. 4- Tôi nói thế không phải để Chê NB mà chỉ muốn nói rằng, Bài đó chẳng có gì để Khen, nên tốt nhất là LỜ ĐI, KỆ ANH ẤY, muốn Khen NB thì thiếu gì Bài và anh được Khen cũng quá đủ rồi, tên anh cũng đã được đặt làm tên Phố ở Tp lớn cơ mà, anh cần gì Khen ở CÁI BÀI TUYỆT TÁC MÀ CHẲNG TUYỆT TÁC kia. Lê Sỹ Thiệp