Nhật trình sông Mã

Bây giờ sông lặng nước yên,
Sào kia sắp sửa cho thuyền ra đi.
Bãi Tào đã thấy gần kia,
Gia Đầu chốn ấy, sắm gì nữa không?
Chùa Gia chợ hãy còn đông,
Anh em thu xếp ta cùng lên mua.
Mua gương, mua lược đủ đồ,
Sắm quần, sắm áo ta thời gói chung.
Nhìn qua lại thấy Nhuệ, Phùng,
Nhân Cao, làng Tử bạn lòng ước ao.
Bến Vàng sóng vỗ xôn xao,
Ba Bông nào khác Lạch Chào sóng ngân.
Kẻ về Thanh Hoá, người lại đi Nam,
Nhìn qua Khang, Nghệ, lòng càng vui thêm.
Quan Yên, Gành Chất một bên,
Chàng Lang, núi Lở đôi bên song kề.
Làng Bồng là đất chính quy,
Nhìn xuống núi Lở khác gì đồng cân.
Phen này ta ngược Hồi Xuân,
Bồng, Hoành qua đó tới gần vực Tôm.
Sắm sanh lễ vật, vàng hương,
Linh thiêng xin độ êm đường thuyền lên.
Bây giờ duyên đã gặp duyên,
Phúc Tường, làng Sét cắm thuyền đậu chơi.
Bốn bên sơn thuỷ thảnh thơi,
Sáng mai nhìn thấy mặt trời hẵng đi.
Lợi Chấp, bến Bỉm su si,
Thuyền qua chốn ấy, ta thì nghỉ ngơi.
Hồ Nam trông thấy đó rồi,
Kẻ đi Cẩm Thuỷ người đời Kim Tân.
Bến Kiểu đâu đó đã gần,
Đa Nê, Kỳ Ngãi trăm phần ái ân.
Chảy Vực đã ở dưới chân,
Có đấu, có xuất mới ăn chảy này.
Tay chèo, tay chống, ai đây?
Có gan, có giỏi, chảy này mới xong.
Núi Mẩu có cóc chồm sông,
Ba Đồn có lúc thong dong mặc dầu.
Quan Hoàng, Quan Phác liền nhau,
Eo Lê có mả bên Tàu thuở xưa.
Chảy Phác trông thấy hay chưa?
Anh em đấu lực để đưa song về.
Lênh đênh đôi mạn thuyền kề,
Chia nhau mũi lái, đôi bề kéo dây.
Sao cho chu đáo chảy này!
Lên Tuần ta sẽ một ngày đậu chơi.
Thiếu sào, thiếu bột, ai ơi!
Lò rèn dây cũng là nơi sẵn sàng.
Đồn điền chốn ấy khẩn hoang,
Anh em vào làng sắm sửa sào song.
Một ngày ta nghỉ thong dong,
Thuyền nay rời bến, một lòng như nhau.
Chảy Xuống, chảy Hạ, chảy Mầu,
Eo Lê, chảy Phác, trước sau ghềnh Tuần.
Gò Dạt, chảy Kẹ đã gần,
Kẻo qua ghềnh Lở nhiều phần đắn đo.
Song, Kim chốn ấy quanh co,
Ta lên bãi Cò ta nghỉ hôm nay.
Đá Bạc nó réo bên tai,
Sông Ngang chốn ấy lại nơi khó cùng.
Khó khăn lòng phải vững lòng,
Song bè chắp phụ mấy vòng dây gai.
Vượt qua chốn ấy đã rồi,
Ai cầm tay lái là người tử sinh.
Việc ta, ta phải lo mình,
Ngọn sào, tay lái, mắt tinh lựa chiều.
Sông dài núi lớn bao nhiêu,
Trông ông nhà gác ra điều ngẩn ngơ.
Ghé vai vào ghé thuyền ra,
Lên khỏi chảy Ngốc bằng cha hãy còn.
Bây giờ mới được cười giòn,
Mới khỏi chảy Ngốc lại dòm chảy Chay.
Nhờ ông nhà gác một tay,
Qua ghềnh Bình Điện mấy ngày tới nơi.
Làng Gầm, làng Bến đây rồi,
Ta lên chảy Mẹ là nơi con nhờ.
Làng Mẫm, làng Vạc hững hờ,
Chảy Nâm, chảy Ớt còn chờ trên kia.
Hón Xông chẳng ngại ngùng gì.
Đi qua ông Nón lòng thì mới vui.
Bánh Lái trông thấy đó rồi,
Vượt qua chỗ ấy thấy người Đền Lư.
Long, Côn hai chảy từ từ,
Cành Nành, bến Chiết cũng như chảy Gò.
Trông thấy chảy Suội thêm lo,
Sông De nước thẳm thì đò làm sao?
Kẻ có ý giỏi, người có mưu cao,
Cùng nhau đấu lại, dô nào, vượt qua.
Thuyền ta lại vẫn thuyền ta!
Khỏi hang Bò Đái ấy là Hồi Xuân.
Cửa Lò còn chút khó khăn,
Vượt xong, đội mão chít khăn reo hò.
Nhịp chèo theo tiếng hò dô,
Cùng nhau đấu xuất cho đò ra ngay.
Vượt qua được chảy khó này,
Muốn đậu mấy ngày ta cũng bằng tâm.
Chảy trên chảy dưới réo ầm,
Thuyền ta đậu giữa Hồi Xuân rạng ngày!⁶