Ngọc Hoa gặp Phạm Tải

Sơn Tây có Phạm Tải chàng,
Xuân huyên sớm đã suối vàng ra chơi.
Chàng thì niên thiếu mồ côi,
Trách thân cay đắng thiếu nơi nương nhờ.
Cô thân chích ảnh bơ vơ,
Lấy chi ăn học đền bù song thân!
Kiếm ăn đắp đổi qua lần,
Nương thân cửa Khổng, tựa sân nhà Trình.
Những mong bẻ quế lên danh,
Đền công dưỡng dục sinh thành hai thân.
Ngày ngày hành khất phương dân,
Sớm chuyên nấu sử, tối cần sôi kinh.
Một ngày thong thả viễn hành,
Lòng thời xui lạc vào thành quý nhân.
Khấu đầu làm lễ ngoài sân,
Nhỏ to mới kể vân vân mọi nhời:
“Tôi là hàn sĩ nhỡ thời,
Kêu người mở rộng lòng tôi ơn người”.
Ngọc Hoa nghe chửa dứt lời,
Tự nhiên chuyển động bời bời lòng hoa.
Sang hèn chẳng kể chi là,
Mở màn lần cửa bước ra trông chàng.
Thấy hình tuấn tú phi phương,
Cớ sao lại phải nhỡ nhàng đắng cay?
Ngọc Hoa cảm động, thương thay,
Hỏi rằng:“Cơn cớ chàng rầy làm sao”?
Căn nguyên gia sự thế nào,
Xui chàng lạc bước lỡ vào đến đây?”
Chàng nghe ủ mặt, cau mày,
Thưa rằng: “Đừng hỏi nước mây, tôi phiền”.
Ngọc Hoa thương kẻ sĩ hiền,
Sai người lấy gạo cùng tiền đem cho.
Trước sau thêm lại dặn dò:
“Khuyên chàng học tập nghiệp nho chuyên cần.
Nữa mai gặp hội long vân,
Đôi ta sẽ được Tấn Tần cùng nhau.
Bây giờ tôi chưa thấy đâu,
Nhân duyên ắt hẳn về sau hợp hoà?”
Chàng nghe nàng giãi gần xa,
Tạ từ chân bưới trở ra ngại ngần.
Nghĩ mình thời vận gian truân,
Thờ ơ hoa nguyệt, ôn nhuần văn chương.
Ngọc Hoa từ thấy mặt chàng,
Cảm thương quân tử nhỡ nhàng đắng cay.
Ước ao loan phượng sánh bầy,
Để ta nuôi lấy chàng rầy kẻo thương.
Nghĩ đi nghĩ lại nỗi chàng,
Lại sa nước mắt hai hàng như mưa.
Thương vì quân tử bơ vơ,
Nhớ vì quân tử sa cơ nhỡ thời!
Có đêm giấc quế hồn mai,
Thấy chàng quân tử xa chơi động đào.
Càng trông càng lắm chiêm bao,
Rõ chàng quân tử đã vào phòng hương.