Đi mót ngô

Ngồi buồn dựa án mà chơi,
Sinh ra bốn giống, giống người khôn hơn.
Ai tin cho mà thông,
Biết sơn lâm có của,
Biết ngọn nguồn có của.

Từ thành Nam phủ cộ,
Từ Ngũ Vó, lạch Đào.
Chuốt đến Cơn Chanh, Vạc Dầu,
Xuôi Hội Lâm, Bãi Bậm.

Người lên đây đã lắm,
Trú nỏ hết xuống Dừa.
Đang có kẻ đi trưa,
Sang Trì Lưu, bãi Lạng.
Bể hồ lai láng,
Thấy những sọt với xông.
Thấy những gánh với gồng,
Cả nậy nhỏ tơ dòng.
Cả lẫn mụ lẫn ông,
Người hằng hà sa số.

Người Cồn Lim, Kẻ Ó,
Người Trường Thọ, Xuân Tường.
Suất bản hạt Thanh Chương,
Ai ai cũng chuốt lên Già, Lường.
Hội Lâm, Bãi Sậy.

Đường chân sơn, vạn thuỷ,
Nỏ nghĩ chi nhọc nhằn,
Bởi vì ba mánh ăn,
Đem thân lên chịu nhục.

Kẻ có trăm, có chục,
Kẻ mẫu ruộng, người con trâu.
Năng ăn mặc tô màu,
Mự ấy lấy tau,
Tội gì mà đi mót.

Các mự nghe cho trót,
Cho lọt trong xương.
Về bỏ chốn quê hương,
Lấy anh đây mới phải.

Chạy về Đan Hải,
Thuê nốc nác chở lên;
Bởi trữ bạc, đồng tiền,
Kẻ buôn đi bán lại.

Kẻ buôn bông, người buôn vải,
Kẻ chê gái lộn chồng.
Trở gót cho xong,
Về chốn nhà chung.
Buôn thuốc viên, bán kim định,
Buôn thuốc trừ, bán kim định.

Chạy về ngồi tính,
Lời một hoá hai.
Nhớ khi ve vãn gái trai,
Năm ba trữ nỏ nài,
Mất cả lời lẫn vốn.

Cơm không có chi trộn,
Có độc vị ló ngô.
Nhai sạo sạo như cua,
Khen cho các mự, các o,
Đang thả những điều hoa nguyệt.

Cái bụng đàn bà thì quyệt,
Cái tính đàn ông thì tham.
Chộ bỏ ngỏ thì làm,
Khen cho các mự cũng ham,
Trặc cả bông lẫn bẹ.

Gẫm như các chú đi ở,
Ngồi tính tháng kể mùa.
Được thúng ló trạc thày cho,
Nghe lời mụ xã, mụ đồ,
Đem cho rấp đi cả,
Đem cho quách đi cả.

Chạy về đánh trả,
Nhà chủ lấy tiền,
Để theo con gái thuyền quyên,
Kẻo phụ lời nguyền giao ước.

Anh đi xuôi về ngược,
Bỏ em lai láng sao đành.
Biết mự nớ đã có chồng,
Biết ả nớ đã có nhông.
Khi tiền hết gạo không,
Khi lỡ đò quen biết.

Đến mùa tỉa phát,
Thấy những ai mô.
Ló ngoài bãi đã khô,
Thấy kẹo cốm, bánh khô.
Đi hỏi ông bà mô,
Thưa ông cho tôi trú,
Nói cùng bà cho tôi trú.
Người từng đoàn từng lũ,
Trú một nhà ba bốn mươi người.
Đêm đàn sáo nhởi chơi,
Ngày đi bẻ thuê đôi hồi,
Đêm về mót trộm.

Mắt vàng như đôm đốm,
Bụng đói như kiến bò.
Tay trặc bông ngô,
Chân hớt hơ, hớt hỏng.

May ra thời đầy bộng,
Bông tốt, hạt vàng,
Nỏ may gặp anh canh đi ngang,
Thế là trút sạch.

Công anh bắt trạch,
Bắt phải đàng đuôi.
Đi không lại về rồi,
Thiệt vô chừng đáo để.