Liệt văn 烈文 • Vua sáng

Thiên Liệt văn là lời khuyên chư hầu đến giúp việc cúng tế của thiên tử.

Chú giải của Chu Hy:
Thiên Liệt văn có 1 chương 13 câu.

Thiên này lấy hai vận “công” và “cương” hợp nhau, nếu chưa thẩm xét như thế, thì phải đọc ra làm sao? Ý là hai chữ ấy cũng có thể dùng lẫn lộn nhau.

Chương này thuộc phú.

Giảng về câu 1-4:
Đây là bài ca nhạc để hiến cho chư hầu đến giúp việc cúng tế ở trong tông miếu. Nói chư hầu đến giúp việc cúng tế khiến ta được phúc đấy là chư hầu ban cho ta phúc lành ấy khiến ta hưởng mãi vô cùng và khiến cho con cháu ta giữ gìn mãi mãi.

Giảng về câu 5-8:
Nói ngươi nếu có thể không chuyên lợi làm giàu riêng cho mình ở nước chư hầu của các ngươi thì vua phải tôn quý ngươi. Lại nhớ ngươi có công to giúp việc cúng tế và ban phúc, vua sẽ khiến cho con cháu ngươi được theo thứ tự mà thừa kế và khiến cho càng to lớn rạng rỡ hơn.

Giảng về câu 9-13:
Lại nói không có gì mạnh hơn loài người, không có gì rạng rỡ vẻ vang hơn đức hạnh. Đức hạnh của tiên vương sở dĩ người ta không thể quên được là vì đã dùng cái đạo ấy. Đó là lời răn và khuyên chư hầu cố gắng.

Sách Trung dung dẫn hai câu “Bất hiển duy đức, Bách bích kỳ hình chi” (Đức hạnh của Văn Vương há lại không rạng rỡ hay sao, Mà chư hầu đều noi theo để bắt chước) mà nói rằng: Cho nên người quân tử dốc lòng cung kính thành thật thì tự nhiên thiên hạ được thái bình.

Sách Đại học dẫn câu “Ô hô! Tiên vương bất vong” (Hỡi ôi! Văn Vương và Vũ Vương những vua đời trước thì người ta chẳng quên) mà nói rằng: Những bậc quân tử vua đời sau nối theo đều biết mến chuộng hiền tài, biết thân yêu người thân tộc, còn hạng tiểu nhân dân chúng thì sung sướng trong những thú vui thuộc phận mình, toại hưởng những món lợi đã phân đặt cho mình. Cho nên những vua đời trước tuy đã quá cố mà người ta cũng vẫn không quên.