Khái Hưng Trần Khánh Giư

Khái Hưng (1896-1947) tên thật là Trần Khánh Giư, là nhà văn, cùng với Nhất Linh là hai cây bút chính của nhóm Tự lực văn đoàn. Bút danh Khái Hưng được ông sắp xếp lại các chữ cái của tên Khánh Giư. Ông xuất thân trong một gia đình quan lại ở xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, Hải Dương, nay thuộc Hải Phòng. Sau khi đỗ tú tài I, vì không muốn làm công chức, ông về Ninh Giang mở đại lý bán dầu hoả. Được một thời gian ông lên Hà Nội dạy ở trường Tư thục Thăng Long. Trong khoảng thời gian 1930-1932, Nhất Linh từ Pháp về nước và cũng dạy tại trường này, hai người ở đó và họ trở thành một cặp tác giả nổi tiếng. Tuy Khái Hưng hơn Nhất Linh 9 tuổi nhưng là người bước vào văn đàn sau nên được gọi Nhị Linh.

Khái Hưng tham gia Tự lực văn đoàn do Nhất Linh thành lập. Văn đoàn này bắt đầu xuất hiện công khai từ 1932, và đến đầu năm 1933 thì tuyên bố chính thức thành lập với ba thành viên trụ cột là Nhất Linh, Khái Hưng và Hoàng Đạo. Cùng thời gian đó, Tự lực văn đoàn ra tờ báo Phong hoá. Về sau khi Phong hoá bị đóng cửa thì tờ Ngày nay thay thế. Cùng với báo, Tự lực văn đoàn còn có NXB Đời nay. Toàn bộ tác phẩm của Khái Hưng đều do Ngày nay và Đời nay công bố.

Tiểu thuyết đầu tay Hồn bướm mơ tiên (1933) của Khái Hưng là tiểu thuyết đầu tiên của Tự lực văn đoàn, tiểu thuyết cuối cùng của ông là Thanh Đức (1943) và cũng là tiểu thuyết cuối cùng của nhóm. Khái Hưng cũng viết chung với Nhất Linh hai tiểu thuyết là Gánh hàng hoa và Đời mưa gió và ra đời chung tập truyện ngắn Anh phải sống cùng năm 1934. Tác phẩm của Khái Hưng thường đề cao tình yêu tự do, chống lại các lễ giáo phong kiến, ít nhiều mang tính cải cách xã hội. Khái Hưng cũng có viết một số vở kịch, thường chỉ một hồi, nhưng ít được công diễn. Trong những năm 1935-1940, Khái Hưng là nhà văn được nhiều thanh niên thành thị ưa chuộng. Ông cũng là một dịch giả, có bài dịch Tình tuyệt vọng từ thơ Félix Arvers rất nổi tiếng.

Do tham gia Đại Việt dân chính đảng thân Nhật nên Khái Hưng từng bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam. Sau ngày Nhật đảo chính Pháp tháng 3-1945, Khái Hưng được trả tự do. Ông cùng Hoàng Đạo, Nguyễn Tường Bách cho ra tờ Ngày nay kỷ nguyên mới. Sau Cách mạng tháng Tám, Khái Hưng phụ trách chuyên mục Chuyện lẩn thẩn trên nhật báo Việt Nam. Ông kí danh “Chàng lẩn thẩn” dưới mỗi bài báo.

Khái Hưng mất năm 1947. Nguyễn Tường Triệu, con nuôi Khái Hưng, tiết lộ ông mất tích sau Tết Ðinh Hợi ngày 22-1-1947.