Sơn hành 山行 • Đi đường núi

Sơn hành (Đỗ Mục, 803-853)
Viễn thướng hàn sơn thạch kính tà,
Bạch vân sinh xứ hữu nhân gia.
Đình xa toạ ái phong lâm vãn,
Sương diệp hồng ư nhị nguyệt hoa.

Chỉ 4 câu thơ thôi mà trải ra trước mắt ta một cảnh tượng miền núi cheo leo lạnh lẽo mênh mông buồn rười rượi. Cũng may lữ khách cũng được an ủi một phần nào vì còn có chỗ để bấu víu, vì xa xa, giữa vùng mây trắng điệp trùng kia vẫn thoáng có bóng nhà. Mà có nhà thì ắt là sẽ có người. Tuy không thấy người nhưng như vậy là quý rồi, tâm trạng phần nào sẽ bớt bất an.
Và rồi giữa vùng rừng núi lạnh lẽo đầy mây trắng và đá chênh vênh giữa buổi chiều tà kia bỗng rực lên một rừng phong đỏ. Rừng phong đỏ thì chắc ai ai cũng đã biết rồi. Đỏ đẹp hơn hoa giữa tháng hai!
Chắc khi đứng lặng ngắm rừng phong tâm hồn lữ khách thấy ấm áp vô cùng.
Bác Tân Sinh dịch Hàn Sơn là tên riêng ngôi chùa Hàn Sơn ở trên núi. Tôi thì không thích dịch như vậy vì nếu chuyến “Sơn hành” này của Đỗ Mục là để đi lên chùa trên núi thì nó là một chuyến đi có một cái đích đến quá rõ ràng, và sự xuất hiện bóng dáng con người ở nơi đây nó cũng quá rõ ràng, nó mất đi cái sự lạnh lẽo, xa vời, diệu vợi…
Đinh Tú Anh dịch thơ:
Đường đá chênh vênh núi lạnh gài,
Giữa vùng mây trắng mấy nhà ai.
Dừng xe lặng ngắm rừng phong đỏ,
Đỏ đẹp hơn hoa giữa tháng hai.

Núi lạnh xa lên lối đá tà
Nơi sinh mây trắng có nhà ai
Dừng xe vì thích rừng phong xế
Sương lá đỏ hơn hoa tháng hai.

Lên mãi Hàn Sơn lối đá lài
Nơi sâu mây trắng bóng nhà ai
Dừng xe ngắm cảnh rừng phong muộn
Sương lá hồng hơn hoa tháng hai.