Học lấy một nghề

Người ta trọng có tài có nghiệp,
Kẻ không nghề cả kiếp khó hèn.
Dẫu rằng thợ mộc, thợ rèn,
Tài hay trí tốt tiếng khen vang rần.
Từ những đấng hoàng thân quý tộc,
Chẳng ai không đi học lấy nghề.
Có vua Bỉ-đắc xưa kia,
Bỏ ngôi đi học lấy nghề bách công.
Còn những kẻ sĩ, nông, công, cổ,
70. Đều học cho trí đủ làm ăn.
Cùng là nữ tử, phụ nhân,
Ai ai cũng có trong thân một nghề.
Người mình đủ vụng về trăm thức,
Lại khoe rằng sĩ nhất tứ dân;
Người khanh tướng, kẻ tấn thân,
Trăm nghề, hỏi có trong thân nghề nào?
Chẳng qua là quơ quào ba chữ,
May ra rồi ăn xớ của dân.
Khoe khoang rộng áo dài quần,
80. Tráp giày bệ vệ, rần rần ngựa xe.
Còn bậc dưới ngo ngoe vô kể,
Học cúi lòn kiếm thế vơ quào.
Thầy tư lại, bác kỳ hào,
Gặm xương, mút đũa, lao nhao như ruồi.
Lại có kẻ lôi thôi bậc giữa,
Trên lỡ quan, dưới nữa lỡ dân.
Ấy là học sĩ văn nhân,
Ăn sung mặc sướng mà thân không làm.
Người trên đã lam nham như thế,
90. Những dân ngu kể lể làm chi.
Rượu chè, cờ bạc li bì,
Sinh ra trộm cướp nghề gì mà mong?
Xin hỏi thử xem trong làng mán,
Người sinh ra hàng vạn, hàng trăm.
Từ làm ruộng chí để tằm,
Mươi người khốn khó, mấy trăm ngồi xài.
Loài người đã không tài không nghiệp,
Phải sinh ra nhiều kiếp gian nan.
Đua chen, dối trá muôn vàn,
100. Gà bầy đá lẫn, cá đàn cắn nhau.
Ngồi thử nghĩ càng đau tấc dạ,
Hỡi những người chí cả thương quê!
Mau mau đi học lấy nghề,
Học rồi, ta sẽ đem về dạy nhau.