Mở đầu

1. Ngồi mà nghĩ dư đồ Hồng Lạc?
Ta cũng là một nước Á Đông.
Xưa nay vẫn có anh hùng,
Dọc ngang trời đất, vẫy vùng non sông.
Hai mươi triệu sĩ, nông, công, cổ,
Bốn mươi muôn quốc thổ dặm vuông.
Người nhiều đất rộng rõ ràng,
Thế mà nghĩ lại, lại càng tủi thương.
Kể sao xiết trăm đường cay đắng,
10. Bởi vì ai gây dựng cho nên?
Thôi đừng trách kẻ bề trên,
Dưới thì cũng trách ngu hèn tại ta.
Nọ phong tục kiêu ngoa, cẩu thả,
Kìa nhân tâm khiếp đoạ, xai nghi?
Người còn lòng đã chết đi.
Nghìn năm tích tệ vậy thì tại đâu?
Trách những kẻ sư nho dạy bảo,
Việc nhân tâm thế đạo làm ngơ.
Bắt đầu đã dạy văn thơ,
20. Ngũ ngôn, bát cổ lờ mờ nghĩa đen.
Mong cho biết đua chen danh lợi,
Tìm những đường hủ bại mà đi.
Sao không biện biệt thị phi,
Sao không chỉ trỏ đường kia nẻo này?
Thử so với người Tây, người Mỹ,
Trăm điều khôn, có tí chi mà.