Bốc cư 卜居 • Coi bói

卜居
Bốc cư
Coi bói

屈原既放，三年不得復見。竭知盡忠而蔽障于讒。心煩慮亂，不知所從。乃往見太卜鄭詹尹曰：「餘有所疑，願因先生決之。」詹尹乃端策拂龜，曰：「君將何以教之？」
Khuất Nguyên ký phóng, tam niên bất đắc phục kiến. Kiệt tri tận trung nhi tế chướng vu sàm. Tâm phiền lự loạn, bất tri sở tòng. Nãi vãng kiến thái bốc Trịnh Chiêm Doãn viết: “Dư hữu sở nghi, nguyện nhân tiên sinh quyết chi.” Chiêm Doãn nãi đoan sách phất quy, viết: “Quân tướng hà dĩ giáo chi?”
Khuất Nguyên bị đuổi, ba năm không được gặp lại vua, tận trí tận trung mà bị lời gièm pha che lấp, lòng phiền ý loạn, không biết nên ra sao, mới lại thăm quan thái bốc Trịnh Chiêm Doãn, nói: “Tôi có điều nghi, xin tiên sinh quyết cho.” Chiêm Doãn sửa ngay lại cỏ thi, phủi bụi mu rùa, hỏi: “Ông muốn dạy tôi việc gì?”

屈原曰：「吾寧悃悃款款，樸以忠乎，將送往勞來，斯無窮乎？寧誅鋤草茅以力耕乎，將遊大人以成名乎？寧正言不諱以危身乎，將從俗富貴以偷生乎？寧超然高舉以保真乎，將哫訾栗斯，喔咿儒兒，以事婦人乎？寧廉潔正直以自清乎，將突梯滑稽，如脂如韋，以絜楹乎？寧昂昂若千里之駒乎，將泛泛若水中之鳧，與波上下，偷以全吾軀乎？寧與騏驥亢軛乎，將隨駑馬之跡乎？寧與黃鵠比翼乎，將與雞鶩爭食乎？此孰吉孰兇？何去何從？世溷濁而不清：蟬翼為重，千鈞為輕；黃鐘毀棄，瓦釜雷鳴；讒人高張，賢士無名。吁嗟默默兮，誰知吾之廉貞！」
Khuất Nguyên viết: “Ngô ninh khổn khổn khoản khoản, phác dĩ trung hồ, tương tống vãng lao lai, tư vô cùng hồ? Ninh tru sừ thảo mao dĩ lực canh hồ, tương du đại nhân dĩ thành danh hồ? Ninh chính ngôn bất huý dĩ nguy thân hồ, tương tòng tục phú quý dĩ thâu sinh hồ? Ninh siêu nhiên cao cử dĩ bảo chân hồ, tương túc tý lật tư, ốc y nho nhi, dĩ sự phụ nhân hồ? Ninh liêm khiết chính trực dĩ tự thanh hồ, tương đột thê hoạt kê, như chỉ như vi, dĩ khiết doanh hồ? Ninh ngang ngang nhược thiên lý chi câu hồ, tương phiếm phiếm nhược thuỷ trung chi phù, dữ ba thượng hạ, thâu dĩ toàn ngô khu hồ? Ninh dữ kỳ ký cang ách hồ, tương tuỳ nô mã chi tích hồ? Ninh dữ hoàng hộc tỷ dực hồ, tương dữ kê vụ tranh thực hồ? Thử thục cát thục hung? Hà khứ hà tòng? Thế hỗn trọc nhi bất thanh: thiền dực vi trọng, thiên quân vi khinh; hoàng chung huỷ khí, ngoã phủ lôi minh; sàm nhân cao trương, hiền sĩ vô danh. Hu ta mặc mặc hề, thuỳ tri ngô chi liêm trinh!”
Khuất Nguyên đáp: “Tôi nên khẩn khẩn, khoản khoản, chất phác mà hết lòng trung chăng? Hay nên đưa đón theo đời để khỏi khốn cùng? Nên bừa giẫy cỏ lau để hết sức làm ruộng chăng? Hay nên giao du với kẻ vinh hiển để cầu danh? Nên nói thẳng, chẳng kiêng nể gì để nguy thân chăng? Hay nên theo thói tục, cầu giàu sang để sống cẩu thả? Nên siêu nhiên xuất thế để giữ thiên chân chăng? Hay nên nịnh hót khúm núm, xun xoe gượng cười để thờ đàn bà? Nên liêm khiết chính trực để được trong sạch chăng? Hay nên tròn trĩnh, trơn tru, như mỡ như da, để được như cái cột tròn? Nên ngang tàng như con ngựa thiên lý chăng? Hay nên lênh đênh như con vịt ở trên mặt nước, cùng nhấp nhô với sóng để bảo toàn tấm thân? Nên chạy đua với loài ngựa kỳ, ngựa ký chăng? Hay nên theo cái vết của loài ngựa hèn? Nên cùng so cánh với loài chim hoàng hộc chăng? Hay nên tranh ăn với gà, vịt? Đường nào cát, đường nào hung? Bỏ đường nào, theo đường nào? Đời hỗn trọc mà không thanh thì cánh con ve là nặng mà nghìn cân là nhẹ; cái chuông vàng thì bỏ nát còn cái nồi đất thì kêu vang; kẻ gièm pha thì được đề cao mà người hiền sĩ thì vô danh. Than ôi! Biết nói gì đây? Ai biết ta là trong sạch?”

詹尹乃釋策而謝曰：「夫尺有所短，寸有所長；物有所不足，智有所不明；數有所不逮，神有所不通。用君之心，行君之意。龜策誠不能知此事。」
Chiêm Doãn nãi thích sách nhi tạ viết: “Phù xích hữu sở đoản, thốn hữu sở trường; vật hữu sở bất túc, trí hữu sở bất minh; số hữu sở bất đãi, thần hữu sở bất thông. Dụng quân chi tâm, hành quân chi ý. Quy sách thành bất năng tri thử sự.”
Chiêm Doãn đặt cỏ thi xuống mà tạ rằng: “Thước có khi ngắn mà tấc có khi dài; vật có chỗ không đủ mà trí có chỗ không sáng; số có chỗ đoán không tới mà thần có chỗ không thông. Ông cứ theo lòng ông mà làm đúng ý ông. Cỏ thi và mu rùa thật không biết được việc ấy.”