Ung 雝 • Hoà nhã

Thiên Ung là bài thơ của Vũ Vương làm lúc cúng tế Văn Vương có chư hầu đến phụ giúp.

Chú giải của Chu Hy:
Thiên Ung có 1 chương 16 câu.

Thiên Nhạc quan trong sách Chu lễ chép: “Nhạc sư cập triệt suất học sĩ di ca triệt” (Quan đánh nhạc gần đến lúc dọn đồ ăn xuống thì thống suất con em các quan công khanh đại phu hát lên để dọn đồ ăn xuống). Lời giải thuyết cho rằng tức là bài này.

Sách Luận ngữ ở chương Bát dật cũng chép “... dĩ Ung triệt” (hát thơ Ung để dọn đồ ăn xuống). Thế thì đây là bài thơ để ca lúc dọn đồ cúng tế xuống, mà cũng được gọi là triệt.

Chương này thuộc phú.

Giảng về câu 1-4:
Đây là bài thơ của Vũ Vương, nói chư hầu đi đến đều hoà nhã lại cung kính để giúp việc cúng tế của ta. Và thiên tử có dáng điệu uy nghi.

Giảng về câu 5-8:
Nói chư hầu hoà nhã cung kính ấy dâng lên con thịt to để giúp việc cúng tế của ta. Và Văn Vương lớn lao thay! Mong Văn Vương hãy hưởng dụng lễ vật ấy để yên lòng đứa con hiếu thảo là Vũ Vương.

Giảng về câu 9-12:
Đây khen tặng ơn đức của Văn Vương. Thông minh tài trí thì trọn đạo làm người. Văn Vương vũ bị đều gồm bao thì đầy đủ đức hạnh của bực làm vua cho nên có thể làm yên lòng người và yên lòng trời, làm thịnh vượng con cháu nối nghiệp về sau.

Tô thị nói rằng: Người nhà Chu lấy việc kiêng huý tên để thờ kính thần thánh Văn Vương tên Xương mà bài thơ này lại có câu “Khắc xương quyết hậu” (có chữ “xương”) là tên của Văn Vương là tại làm sao? Vì rằng: việc mà nhà Chu gọi là kiêng tên là không lấy cái tên mà gọi lên vậy thôi chớ không bỏ luôn cả chữ (không đọc tên chứ không kiêng viết chữ). Việc kiêng tên mà bỏ luôn cả chữ ấy là lối làm nhỏ mọn trong Chu lễ.

Giảng về câu 13-16:
Nói Văn Vương phù hộ con cháu thịnh vượng, lấy tuổi thọ mà ban cho được yên ổn, lấy nhiều phúc lộc mà phụ trợ mà ban cho khiến cho ta (Vũ Vương tự xưng) được kính trọng cha mẹ (Văn Vương và Thái Tự).