Động tác đầu tiên là hát
tiếng hát tự do tràn ngập núi, thung
động tác đầu tiên là niềm vui sướng
nhưng niềm vui đã bị xén rồi

Và khi tháng năm đã làm dòng máu kia thay đổi
hàng nghìn hệ hành tinh đã sinh ra rồi lại mất đi
nhà thơ ngồi mưu mô, giận dữ
với đôi mắt lim dim hằn học
cây bút trong tay
toan tính trả thù

Tôi đặt ngòi bút
thả lá và chồi
phủ bằng hoa
và mùi của cây này thật trơ tráo
bởi ở đó, trên trái đất thật
loài cây này có đâu
Và mùi của nó
như làm tổn thương
những con người đau khổ

Một số người ẩn náu trong thất vọng
ngọt ngào như thuốc lá nặng
như ly rượu vào giờ cái chết kề bên
những người khác nuôi hy vọng của những thằng ngu
hồng như giấc mơ tình ái

Còn một số khác nữa
tìm thấy sự bình yên
trong sự mù quáng của đất nước

sự mù quáng có thể sẽ kéo dài
song không thể dài hơn nhiều
son với sự kéo dài của thế kỷ mười chín

Nhưng tôi được ban cho
một hy vọng đượm màu ngạo mạn
bởi cho tới giờ
mở mắt ra
ngoài sự đốt phá và giết chóc
ngoài sự tổn thương, hạ nhục
ngoài sự nhục nhã nực cười của những kẻ kiêu căng
tôi đâu có thấy gì

Tôi được ban cho một hy vọng báo thù
báo thù những người khác
và báo thù chính tôi
bởi tôi là thằng đã nhìn thấy
nhưng đã không rút ra cho mình
được một chút gì bổ ích


Warszawa, 1944

Nguồn: Phố Descartes (tuyển thơ), Czesław Miłosz, NXB Hội nhà văn, 2016
Khi bạn so găng với cuộc đời, cuộc đời luôn luôn thắng (Andrew Matthews)