Tìm bài trả lời thơ

Gió đông lay động giang thành,
Người buồn buồn rũ, cỏ xanh xanh rì.
Ngày xuân mình đã qua thì,
Thanh minh không rượu lấy gì làm vui.
Ca về vườn ruộng học đòi,
Ngoài đồng nghe khóc tưởng hồi chiến tranh.
Nội buồn lữ khách mông mênh,
Đừng cho săng cỏ mọc quanh thềm nhà.

Hớp bóng dương quang ló nét mày,
Mồng ba mồng bốn chửa tròn xoay.
Gương trong chị nguyệt vừa nghiêng nấp,
Cung nỏ anh hùng chửa mắc dây.
Nhìn dặm quan sơn không đổi vẻ,
Đầy sân sương móc cũng buồn lây.
Bồi hồi nhớ đến đêm Hồng Lĩnh,
Cạnh bến La Phù lại ở đây.

Ở dưới thuỷ các nước sông sâu,
Ngòi trên thuỷ các người âu sầu.
Bóng mát sớm chiều thay đổi chóng,
Lớp sóng cổ kim chìm nổi mau.
Mở mắt trăm năm trong giấc mộng,
Tựa lan muôn dặm chạnh lòng đau,
Bâng khuâng ngắm bóng ngồi yên lặng,
Tóc bạc lơ phơ rủ mái đầu.

Cá nước chim trời khó lối tìm,
La Thành từ biệt chốc mười năm.
Bạn quen giáp mặt mà xa cách,
Việc cũ quay nhìn đã vắng tăm.
Tóc bạc phôi pha mòn sĩ khí,
Áo sồi trân trọng nhớ tri âm.
Chớ lo hẻo lánh không bầu bạn,
Cảnh sẵn Hồng Lam đủ vịnh ngâm.

Đầu sông Long Vĩ một gian nhà,
Ở ẩn buồn teo bỗng thú a!
Đạt sĩ cõi lòng trăng sáng tỏ,
Cao nhân trước cửa núi bao la.
Sách chồng cạnh gối đỡ thân mệt,
Rượu nhấp bên đèn đổi sắc da.
Trong bếp suốt ngày không khói lửa,
Ngoài song no với khóm hoàng hoa.

Bệnh sầu, sầu bệnh cứ liên miên,
Sông Quế nằm co mấy tháng liền.
Lẻn bước bắt hồn thần chẳng nể,
Leo giường gặm sách chuột không kiêng.
Văn chương chưa thấy mang thân luỵ,
Cát bụi đừng cho lẫn tính thiêng.
Cửa sổ ngâm nga đà dứt tiếng,
Tinh thần nhẹ nhõm tựa lên tiên.

Trường Giang cuồn cuộn chảy về đông
Sóng dồn đãi hết anh hùng
Được thua, phải trái thoắt thành không
Non xanh nguyên vẻ cũ
Mấy độ bóng tà hồng
Bạn bạc đầu ngư tiều trên bãi
Mảng trăng thanh gió mát vui chơi
Gặp nhau hồ rượu đầy vơi
Xưa nay bao nhiêu việc
Phó mặc cuộc nói cười

Kỷ tôi sở dĩ có được như ngày nay đều do công giáo dục của Chủ tịch. Xin có bốn câu thơ vụng về tạm làm lời chúc:

Anh hùng dân tộc luyện thân,
Tuổi già mà vẫn tinh thần hơn ai.
Bốn phương đạo đức sáng ngời,
Non sông vun đắp đời đời thanh xuân.

Kỷ kính bút,
17-5-1960.

Mùa xuân, năm thứ tư niên hiệu Khánh Lịch, ông Đằng Tử Kinh phải trích ra làm thái thú quận Ba Lăng. Đến năm sau, chính sự thông đạt, lòng người vui vẻ, phàm việc gì từ trước phế thì đều sửa lại cả. Bèn sửa sang lại lầu Nhạc Dương, khắc những thơ phú của các nhà hiền sĩ từ đời Đường đến đời nay ở trên lầu, cậy ta làm bài ký.

Ta ngắm xem: Cảnh đẹp nhất của Ba Lăng là hồ Động Đình, ngậm bóng núi, nuốt nước sông, mông mênh man mác, không biết đâu là bờ; ánh sáng buổi sớm, bóng râm ban chiều, khí tượng muôn nghìn thay đổi, đấy thật là cái đại quan của lầu Nhạc Dương, mà người xưa đã trước thuật nhiều rồi. Song Động Đình mặt bắt thông đến núi Vu Giáp, mặt nam thông đến suối Tiêu Tương, là những chỗ hay tụ hội của những người trích giáng, và những bọn tao ngâm; không biết đối với phong cảnh chốn này, nỗi cảm xúc của những bậc người ấy có khác nhau hay không?

Khi mưa dầm gió bấc, trăng sao mù mịt, sông núi lờ mờ, thuyền buôn đóng bến, lái gãy mui lật, chiều hôm tối đen, hổ gào vượn hét, ai lên lầu này, xa nước nhớ làng, lo sợ sàm báng, mà lại trong thấy cảnh tiêu điều ở trước mắt, tất phải cảm mà thương khóc vậy.

Khi mùa xuân êm ái, sóng gió im lặng, chân trời mặt nước xanh biếc một màu, đàn sa âu lặn lội tự do, cỏ quanh bờ xanh tươi mơn mởn. Hay là khi một trời khói trắng, muôn dặm trăng trong, sáng nổi lớp vàng, bóng chìm hạt ngọc, tiếng hát của bọn thuyền chài xướng hoạ theo chiều gió, ai lên lầu này, tâm khoáng thần di, quên cả vinh nhục, uống rượu hóng gió mát, vui biết là chừng nào!

Than ôi! Đến như ta, sao ta muốn tìm xem lòng của các bậc nhân nhân đời xưa, lại thấy khác hẳn với sự buồn và sự vui vừa nói ở trên này: không vì cảnh vật mà mừng, cũng không vì thân thế của mình mà buồn, ở chỗ cao như trên lang miếu thì lo dân, ở chỗ xa như ngoài giang hồ thì lo vua, thế là iến cũng phải lo mà thoái cũng phải lo vậy. Song thế thì lúc nào được vui? Tất phải trả lời rằng: “Khi lo là lo trước cái lo của thiên hạ, khi vui là vui sau cái vui của thiên hạ.” Than ôi! Nếu không phải được người như thế, thì ta cùng với ai?

Hồn hỡi hồn sao không về chứ,
Khắp phương trời không chỗ tựa nương.
Lên trời xuống đất hết đường,
Mà thành Yên, Dĩnh chớ mường để chân.
Thành quách thế, nhân dân khác hẳn,
Bụi bay, trông nhơ bẩn áo người.
Vênh vang xe cộ lâu đài,
Dứng ngồi bàn tán sánh vai Cao, Quỳ.
Họ ngoài mặt không thò nanh vuốt,
Cấu xé người nhai nuốt ngọt ngon.
Hồ Nam kia mấy trăm chòm,
Gầy còm xơ xác không còn thịt da.
Nếu hồn cứ thiết tha lối trước,
Sau Tam Hoàng không được hợp thời.
Chi bằng sớm liệu chầu trời,
Chớ về đây nữa mà người quở quang.
Đời sau họ Thượng Quan hết thảy,
Khắp nơi nơi dòng chảy Mịch La,
Cá không rỉa, hùm cũng tha
Hồn ơi! Hồn hỡi! Biết là làm sao?